Giữa tháng 11/2025, tại Buôn Ma Thuột, ông Yannis Apostolopoulos – CEO của Hiệp hội Cà phê Đặc sản thế giới (SCA) – cầm trên tay chiếc cốc sứ, nhấp một ngụm Robusta Việt Nam. Một thoáng im lặng, rồi vị CEO này thốt lên: “Thật là một vinh dự và đặc quyền khi được trải nghiệm những loại cà phê này. Việt Nam có những loại cà phê rất ngon. Arabica rất xuất sắc. Nhưng tôi thật sự ấn tượng khi được thử những mẫu Robusta này – một trải nghiệm đáng nhớ với hương vị trái cây, nốt hương ấm áp, tròn đầy, rất phong phú, không hề có vị đắng gắt và hậu vị vô cùng dễ chịu.”

Những mẫu Robusta ấy đã chạm ngưỡng 86 điểm SCA – "tấm hộ chiếu" để bước vào thế giới cà phê đặc sản. Đối với ông Lê Đức Huy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam (VICOFA), Chủ tịch Hội đồng thành viên Simexco Daklak, đó là khoảnh khắc 10 năm chờ đợi: “Đường lớn đã mở!”.

Một lát cắt khác về tương lai của Robusta Việt Nam được hình thành. Ông Yannis Apostolopoulos, CEO của SCA, nói một câu ngắn gọn nhưng có sức nặng: “Phát triển Fine Robusta sẽ là nhiệm vụ quan trọng nhất của tôi trong thời gian tới.” Robusta Việt Nam đã vượt qua ranh giới của cà phê hàng hóa và tiến vào không gian di sản nơi chất lượng, quy trình và bản sắc quyết định giá trị.

Từ nền tảng đó, VICOFA và Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột đã chính thức đề xuất một chiến lược mới: Xây dựng Robusta Việt Nam trở thành thương hiệu toàn cầu, với mục tiêu đưa các lô Robusta đặc sản Việt Nam bước vào các phiên đấu giá quốc tế trước năm 2030. Thông điệp định vị được xác lập rõ ràng: “Robusta đặc sản Việt Nam – Đậm chất bản địa, tinh khiết vị cà phê, khẳng định bản sắc” (Vietnam Fine Robusta – Bold Origin, Clean Profile, Distinct Identity).

Khi Fine Robusta trở thành một chiến lược quốc gia, câu hỏi không còn là ai nói, mà là ai đã làm được. Với Simexco Daklak, hành trình đó đã bắt đầu từ nhiều năm trước, khi doanh nghiệp cùng nông dân thay đổi phương pháp chăm sóc, cách thu hái, tuân thủ truy xuất nguồn gốc từng lô hàng và các bộ tiêu chuẩn chất lượng, kiểm soát chặt chẽ quy trình chế biến... Việc hợp tác với SCA hôm nay không phải là sự bắt nhịp, mà là bước tiếp theo để đưa những gì đã được gây dựng ở Đắk Lắk vào không gian cạnh tranh toàn cầu.

Những ngày đầu năm, khi cao nguyên chuẩn bị bước vào mùa hoa, các kho hàng của Simexco Daklak vừa khép lại một trong những niên độ sôi động nhất trong lịch sử hơn ba thập niên của doanh nghiệp. Nếu câu chuyện của chuyên gia quốc tế là cảm hứng, thì báo cáo tài chính của doanh nghiệp niên độ 2024–2025 là bằng chứng thép cho sự dịch chuyển cấu trúc.

Tăng trưởng bùng nổ niên độ 2024–2025 với doanh thu tăng 93%, kim ngạch xuất khẩu tăng 82%, riêng cà phê tăng trưởng trên 100% chỉ sau một năm. Trong một ngành vốn quen với nhịp điệu chậm và biên lợi nhuận mỏng, đó không còn là tăng trưởng thông thường, mà là dấu hiệu của một sự dịch chuyển cấu trúc. Doanh nghiệp giữ vững vị thế Top đầu khi tháng 6/2025 đã ghi những dấu mốc đáng chú ý: Top 2 nhà xuất khẩu cà phê lớn nhất Việt Nam và Top 1 doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu.

Giá trị gia tăng của sản phẩm ngày càng được chú trọng. Simexco Daklak mua vào 125.719 tấn cà phê, tăng gần 24% so với niên độ trước; xuất khẩu 105.872 tấn, cao hơn 13%. Quan trọng hơn, kim ngạch cà phê đạt 639 triệu USD, tăng 122% so với mức chưa đầy 288 triệu USD của năm trước. Nói cách khác, Simexco Daklak không chỉ bán được nhiều hơn, mà bán được đắt hơn. Nếu cà phê, trụ cột lớn nhất của doanh nghiệp, đạt được bước tiến lớn thì ở trụ cột thứ hai là hồ tiêu, đà tăng trưởng cũng rõ nét: doanh nghiệp mua 18.658 tấn, tăng 32%, bán 14.858 tấn, đạt 89,4 triệu USD kim ngạch, tăng gần 45%. Tỷ lệ xuất khẩu tăng từ 82% lên gần 89%, cho thấy chiến lược đưa hồ tiêu ra thị trường quốc tế, nơi giá trị cao hơn, đang phát huy hiệu quả.

Nhưng sức mạnh cốt lõi mang tính gốc rễ của Simexco Daklak không nằm ở số container, mà ở vùng nguyên liệu với hơn 49.000 nông hộ và gần 43.000 ha cà phê đạt chuẩn quốc tế. Chỉ riêng vùng đạt chuẩn EUDR, Simexco đã quản lý hơn 73.000 tấn cà phê, đủ để đảm bảo dòng hàng “không phá rừng” cho các tập đoàn cà phê châu Âu. Ở hồ tiêu, mạng lưới RA SMC – Terrova với hơn 500 ha và 2.358 tấn là lợi thế mà không nhiều doanh nghiệp Việt Nam có được. Trong kỷ nguyên ESG và truy xuất nguồn gốc, đó chính là “tấm hộ chiếu xanh” để nông sản Việt Nam bước vào các thị trường cao cấp.

Bước sang niên vụ 2025–2026, Simexco Daklak đặt kế hoạch tổng doanh thu hơn 16.500 tỷ đồng, trong đó kinh doanh nông sản tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt hơn 130 tỷ đồng – tăng nhẹ so với mức thực hiện của niên vụ trước – cho thấy doanh nghiệp ưu tiên sự ổn định và kiểm soát rủi ro hơn là chạy theo chu kỳ giá.

Trong cấu trúc kế hoạch, cà phê vẫn là trụ cột với mục tiêu 112.000 tấn xuất khẩu và 20.000 tấn tiêu thụ nội địa, tương ứng khoảng 490 triệu USD kim ngạch. Hồ tiêu dự kiến đạt 80 triệu USD, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu kế hoạch lên khoảng 570 triệu USD. Những con số này không chỉ phản ánh quy mô thương mại, mà còn gắn với năng lực tổ chức vùng nguyên liệu và hệ thống truy xuất đang được duy trì cho hàng chục nghìn nông hộ.

Điểm nhấn của kế hoạch nằm ở định hướng củng cố chuỗi giá trị thay vì mở rộng thuần túy sản lượng. Nhóm sản phẩm chế biến sâu, gồm cà phê rang xay, cà phê hòa tan và các dòng sản phẩm đặc thù, tiếp tục được duy trì như một bước đi nâng tỷ trọng giá trị gia tăng. Song song đó, doanh nghiệp mở rộng sang các sản phẩm như quế, hồi, nghệ, gừng, tiêu xay… nhằm xây dựng một nền tảng nông sản đa tầng, giảm phụ thuộc vào một mặt hàng và tăng khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

Sau một năm tăng trưởng mạnh, kế hoạch mới không đặt trọng tâm vào “đỉnh cao” doanh thu, mà vào độ bền của chuỗi cung ứng, từ vùng trồng đạt chuẩn, truy xuất nguồn gốc đến kỷ luật tài chính và quản trị rủi ro. Trong bối cảnh các thị trường lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn ESG và EUDR, chiến lược của Simexco đang chuẩn bị không chỉ cho một mùa vụ tiếp theo, mà cho một cấu trúc cạnh tranh dài hạn, nơi mỗi hạt cà phê phải chứng minh được hành trình của mình từ đất rừng Tây Nguyên đến bàn rang xay toàn cầu.

Trong bối cảnh biến động địa chính trị thế giới và rủi ro thuế quan, Simexco Daklak không chọn cách chờ đợi. Chiến lược “phòng thủ chủ động” được xác lập: duy trì đối thoại, kiến nghị miễn thuế cho hàng thiết yếu như cà phê và hồ tiêu, đồng thời đa dạng hóa thị trường – lấy châu Âu và Nhật Bản làm xương sống, Hàn Quốc, Trung Đông, Đông Âu là động lực tăng trưởng, Trung Quốc và Thái Lan là không gian đàm phán mới.

Với mỗi sự biến động trên thị trường, dù nhỏ, người chịu tác động đầu tiên không chỉ là doanh nghiệp, mà là hàng chục nghìn hộ nông dân phía sau mỗi lô hàng. Nhìn sâu vào sản lượng, vùng nguyên liệu, chuẩn hóa và cấu trúc thị trường, có thể thấy ở doanh nghiệp một sự chuyển vai: từ nhà xuất khẩu lớn thành nền tảng chuỗi cung ứng cà phê bền vững. Trong kỷ nguyên mà mỗi hạt cà phê phải mang theo câu chuyện về rừng, đất và con người, Simexco Daklak không chỉ bán cà phê – họ đang mang những gì tinh túy nhất của đất trời Tây Nguyên ra thế giới, bán tương lai của di sản Robusta Việt.