Ngày 10/9 giờ địa phương, Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hội đàm tại Calgary (bang Alberta), trong khuôn khổ chuyến thăm Canada của nhà lãnh đạo Ukraine. Sau cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo ký Tuyên bố Quan hệ Đối tác 100 năm, thể hiện ý định nâng cấp quan hệ Canada - Ukraine lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Trong tuyên bố chung, ông Mark Carney và ông Volodymyr Zelensky xác định quốc phòng, tăng trưởng kinh tế và tái thiết, cùng giao lưu nhân dân là ba trụ cột của khuôn khổ quan hệ mới.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (trái) và Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 10/9. Ảnh: X/@ZelenskyyUa (tài khoản X của ông Zelensky)

Canada tăng hỗ trợ phòng không cho Ukraine

Theo Thủ tướng Mark Carney, sau khi ký Tuyên bố, Canada đặt mục tiêu xây dựng năng lực sản xuất “hàng triệu máy bay không người lái (UAV)” trong vòng hai năm tới, trong đó khoảng 30% sản lượng sẽ được dành để hỗ trợ Ukraine. Hai nước sẽ kết hợp kinh nghiệm phát triển UAV của các doanh nghiệp Ukraine với thế mạnh của Canada về năng lực sản xuất, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ.

“Thỏa thuận UAV đầu tiên của Ukraine với một quốc gia ở châu Mỹ sẽ được ký với Canada. Tại Alberta, cùng với Thủ tướng Canada Mark Carney, chúng tôi đã xem những mẫu UAV nằm trong số các thiết bị đầu tiên sẽ được cung cấp trong khuôn khổ thỏa thuận này. Xin cảm ơn Canada vì một mối quan hệ đối tác thực chất,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên mạng xã hội X.

Bên cạnh đó, Canada đã hoàn tất thỏa thuận viện trợ trị giá 350 triệu CAD, tương đương khoảng 254 triệu USD, để cung cấp các tên lửa đánh chặn phòng không cho Ukraine. Tuy nhiên, ông Mark Carney không công bố cụ thể chủng loại tên lửa và thời điểm chuyển giao.

Văn phòng Thủ tướng Canada cho biết Ottawa cũng sẽ hỗ trợ Dự án Freyja, chương trình phát triển tên lửa đánh chặn do Ukraine tự sản xuất, phối hợp với các nước đồng minh nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống Patriot của Mỹ.

Ottawa cũng kéo dài Chiến dịch UNIFIER đến năm 2029. Đây là chương trình huấn luyện quân sự được Canada triển khai từ năm 2015 nhằm hỗ trợ lực lượng Ukraine. Hơn 47.000 thành viên lực lượng an ninh Ukraine đã được huấn luyện trong khuôn khổ chương trình này kể từ năm 2015.

Thủ tướng Mark Carney trải nghiệm mẫu UAV mới do Canada sản xuất. Ảnh: X/@ZelenskyyUa (tài khoản X của ông Zelensky)

Thúc đẩy thương mại, đầu tư và tái thiết Ukraine

Bên cạnh quốc phòng, Canada và Ukraine cũng nhất trí mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, coi đây là một trong những nền tảng quan trọng cho quá trình phục hồi và tái thiết Ukraine dài hạn.

Theo tuyên bố chung, hai nước sẽ tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do Canada - Ukraine, đồng thời tạo điều kiện cho các mô hình hợp tác công - tư và thu hút vốn tư nhân vào các dự án tái thiết. Hai bên cũng xác định năng lượng và khoáng sản là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên.

Canada cam kết phối hợp với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) nhằm hỗ trợ Ukraine duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời xây dựng các cơ chế giảm thiểu rủi ro để khuyến khích doanh nghiệp và nhà đầu tư đầu tư vào Ukraine.

Ngoài ra, Ottawa và Kiev sẽ mở rộng kết nối giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo trong những lĩnh vực công nghệ có tiềm năng tăng trưởng như AI, công nghệ vũ trụ, công nghệ sinh học và chính phủ số.

Tổng Công tố Ukraine từ chức giữa cáo buộc tham nhũng Tổng Công tố Ukraine Ruslan Kravchenko đệ đơn từ chức giữa cuộc điều tra đường dây bảo kê trung tâm lừa đảo và rửa tiền.

Ông Zelensky tiết lộ tín hiệu mới từ Nga về đàm phán hòa bình Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết theo thông tin từ phái đoàn Mỹ, phía Nga sẵn sàng thảo luận về việc thúc đẩy tiến trình đàm phán ba bên.

Ông Putin và ông Trump điện đàm một giờ về xung đột Nga - Ukraine Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 8/9 giờ địa phương có cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump về các chuyến thăm Moscow và Kiev của phái đoàn Mỹ tuần trước.