“Trong khi năm 1990, 1/3 lượng điện của châu Âu đến từ năng lượng hạt nhân, thì hiện nay con số này chỉ còn gần 15%. Tôi tin rằng việc châu Âu quay lưng với một nguồn năng lượng phát thải thấp, đáng tin cậy và giá cả phải chăng là một sai lầm chiến lược,” Bloomberg dẫn phát biểu của Chủ tịch EC Ursula von der Leyen tại Hội nghị Thượng đỉnh Năng lượng Hạt nhân ở Paris ngày 10/3.
Phát biểu của bà Von der Leyen là ý kiến mới nhất cho rằng quyết định của một số quốc gia châu Âu - trong đó có Đức - về việc loại bỏ dần điện hạt nhân là một sai lầm, trong bối cảnh khu vực này đang chuyển dịch sang nền kinh tế phát thải ròng bằng 0 và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga.
Cuộc xung đột hiện nay tại Iran cũng là lời nhắc nhở khác về mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế châu Âu trước các thị trường năng lượng toàn cầu, khi giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự bùng phát.
 |
| Chủ tịch EC Ursula von der Leyen. Ảnh: X/@vonderleyen |
EC ngày 10/3 đã đưa ra một chiến lược nhằm thúc đẩy việc triển khai các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) trong khối. Đây là một công nghệ được nhiều người coi là chìa khóa để thay thế việc sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu. Điện hạt nhân cung cấp nguồn điện nền sạch, có thể hỗ trợ hệ thống lưới điện khi sản lượng điện gió hoặc điện mặt trời không đủ.
Bà Von der Leyen cho biết các SMR nên được đưa vào vận hành tại châu Âu vào đầu những năm 2030. Trong khuôn khổ chiến lược này, EC sẽ thiết lập một quỹ bảo lãnh trị giá 200 triệu Euro (233 triệu USD) nhằm hỗ trợ đầu tư tư nhân vào công nghệ này.
Đức đã đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân cuối cùng vào năm 2023, theo quyết định được đưa ra dưới thời Thủ tướng Angela Merkel sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Vào thời điểm đó, bà Von der Leyen giữ chức Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề Xã hội của Đức. Tronh khi đó, một số quốc gia khác như Bỉ đã quyết định kéo dài thời gian vận hành các nhà máy điện hạt nhân của mình.
Theo Bloomberg, khi được hỏi về phát biểu của bà Von der Leyen, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông đồng tình với điều này và lấy làm tiếc về quyết định chấm dứt điện hạt nhân của chính phủ trước đây. Tuy nhiên, ông cho rằng quyết định đó là không thể đảo ngược.
"Chúng tôi đang tập trung vào chính sách năng lượng hiện có. Chúng tôi phải mở rộng các mạng lưới và cần sự hợp tác xuyên biên giới. Chúng tôi đang lnỗ lực mỗi ngày để tăng nguồn cung năng lượng sẵn có nhằm giảm giá điện tại Đức," ông cho biết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Môi trường Đức Carsten Schneider không đồng tình với quan điểm cho rằng việc từ bỏ điện hạt nhân là sai lầm. Ông khẳng định rằng Berlin đã đúng khi loại bỏ điện hạt nhân và gọi ý tưởng xây dựng các nhà máy mới là “ngõ cụt”.
“Thay vì bám víu vào ảo tưởng hạt nhân, chúng ta tập trung vào các lựa chọn tốt hơn, an toàn hơn và tiết kiệm hơn. Nhờ việc loại bỏ điện hạt nhân, đất nước chúng ta đã trở nên an toàn hơn đáng kể. Sự đồng thuận về điện hạt nhân đạt được 15 năm trước đã mang lại lợi ích cho đất nước, và chúng ta không nên dễ dàng làm lung lay điều đó,” ông nhận định.
