“Ukraine cần kinh phí để mua đạn pháo và rất mong nhận được sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU) với ít nhất 5 tỷ Euro càng sớm càng tốt,” Reuters trích phát biểu qua video của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels ngày 20/3 theo giờ địa phương.

Đồng quan điểm với ông Zelensky, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas cũng kêu gọi các quốc gia thành viên “biến những tuyên bố ủng hộ Kiev thành hành động thực tế”. “Ukraine càng mạnh mẽ trên chiến trường, họ càng có lợi thế trên bàn đàm phán,” bà Kallas nhấn mạnh.

Trong tuyên bố chung của hội nghị tại Brussels, các lãnh đạo EU (ngoại trừ Thủ tướng Hungary Viktor Orban) cam kết sẽ “tiếp tục cung cấp hỗ trợ tài chính thường xuyên cho Ukraine”. Tuy nhiên, không có quan chức nào đưa ra quyết định cụ thể về khoản viện trợ 5 tỷ Euro mà Tổng thống Volodymyr Zelensky mong muốn.

Về phía Chủ tịch hội nghị thượng đỉnh EU Antonio Costa, ông tuyên bố rằng các nước thành viên cam kết viện trợ tổng cộng 15 tỷ Euro cho Ukraine “trong tương lai” và con số này “có thể tiếp tục tăng”.

Tổng thống Zelensky tại Oslo ngày 20/3. Ảnh: Getty

Bên cạnh viện trợ cho Ukraine, vấn đề củng cố năng lực phòng thủ của chính EU cũng là nội dung quan trọng được thảo luận trong hội nghị. Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda cho rằng những nước thành viên EU phải tăng cường khoản chi cho vũ trang. Đây cũng là quan điểm của Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis.

Tuy nhiên, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez bày tỏ thái độ thận trọng và đề nghị các quốc gia nên “xem xét cụ thể tình hình quốc tế trong thời gian tới” trước khi đưa ra quyết định về việc tăng ngân sách cho các dự án quân sự.

Trong bối cảnh EU chưa thống nhất được hướng đi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông cùng các quốc gia sẵn sàng ủng hộ Ukraine sẽ gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Paris vào ngày 27/3 để “thảo luận các biện pháp củng cố năng lực phòng thủ cho Kiev”.

Tổng thống Macron phát biểu sau hội nghị ngày 20/3. Ảnh: Getty

Ngoài các vấn đề liên quan đến quốc phòng, các nhà lãnh đạo EU cũng thảo luận về những thách thức kinh tế mà khối đang đối mặt, bao gồm việc duy trì năng lực cạnh tranh trong khi thực hiện quá trình giảm phát thải carbon, cũng như thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI).

EU nhấn mạnh rằng khả năng đầu tư vào quốc phòng phụ thuộc vào sức mạnh kinh tế và kêu gọi các quốc gia thành viên cắt giảm thủ tục hành chính, đảm bảo năng lượng sạch với giá cả hợp lý và xây dựng một thị trường năng động hơn để thu hút hàng tỷ Euro đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực chiến lược.