Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi - Ảnh: chinhphu.vn

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở hợp nhất 4 CTMTQG gồm: CTMTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; CTMTQG Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; CTMTQG hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Triển khai Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 367/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 quy định cụ thể nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình; đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 kiện toàn Ban Chỉ đạo ở Trung ương và định hướng kiện toàn Ban Chỉ đạo ở các địa phương.

Phó Thủ tướng nêu rõ, đây là bước thể chế hóa rất kịp thời các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Quốc hội nhằm đổi mới toàn diện phương thức quản lý, tổ chức thực hiện CTMTQG, tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả các chính sách về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, đặc biệt là các chính sách cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện CTMTQG nhằm thúc đẩy nhanh hơn, tạo chuyển biến rõ rệt hơn, hướng tới hiệu quả thực chất với phương châm nhất quán "rõ chính sách, rõ địa bàn, rõ đối tượng thụ hưởng", phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương quyết định, thực hiện và chịu trách nhiệm; bảo đảm đầy đủ các mục tiêu, chính sách và quyền lợi của người dân đã được Quốc hội quyết định theo hướng lấy người dân làm chủ thể thay vì chỉ là đối tượng nhận hỗ trợ thụ động.

Phó Thủ tướng đề nghị Hội nghị tập trung thảo luận, đánh giá, xác định rõ những nội dung/nhiệm vụ cốt lõi, điểm mới tại Nghị quyết của Quốc hội và Nghị định của Chính phủ, đặc biệt là làm rõ cơ chế chỉ đạo, điều phối, trách nhiệm giữa Ban Chỉ đạo Trung ương, các bộ, ngành quản lý ngành, lĩnh vực, các khó khăn, vướng mắc để tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình.

Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu thảo luận có trọng tâm, báo cáo ngắn gọn, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, khả thi, kiến nghị xử lý các khó khăn, vướng mắc; lãnh đạo các bộ ngành tập trung giải đáp các kiến nghị của địa phương.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn

Tại Hội nghị, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo cơ chế chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035. Nguyên tắc quản lý là chỉ đạo thống nhất, phân định rõ trách nhiệm; mỗi mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ có một cơ quan chủ trì; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, không phát sinh đầu mối quản lý nhà nước và không tăng biên chế.

Ở Trung ương, Ban Chỉ đạo do Thủ tướng Lê Minh Hưng làm Trưởng ban, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm Phó Trưởng ban Thường trực; Bộ Nông nghiệp và Môi trường là Cơ quan Thường trực, có Văn phòng Điều phối Trung ương giúp việc. Tại địa phương, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm nhiệm vụ thường trực. UBND cấp xã trực tiếp triển khai nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về kết quả trên địa bàn, không thành lập tổ chức phối hợp liên ngành riêng.

Việc phân công nhiệm vụ phải gắn với bố trí nguồn lực tương ứng, không trùng lặp giữa các cấp ngân sách. Trung ương tập trung xây dựng cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn và thực hiện các nhiệm vụ cấp quốc gia, liên vùng; địa phương trực tiếp tổ chức thực hiện theo phân cấp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp kết quả chung; Bộ Tài chính tham mưu cân đối, phân bổ ngân sách trung ương, hướng dẫn quản lý, sử dụng và tổng hợp tình hình giải ngân; các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm về mục tiêu, nhiệm vụ được giao.

Để Chương trình được triển khai đồng bộ, liên tục và hiệu quả, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương; phối hợp tham mưu ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động, phân công nhiệm vụ các thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương và Chương trình công tác năm 2026, hoàn thành trong tháng 10/2026. Đồng thời, thực hiện nhiệm vụ Cơ quan Thường trực, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình và tham mưu xử lý các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành.

Bộ Tài chính khẩn trương tham mưu phân bổ, giao kế hoạch vốn và dự toán ngân sách năm 2026; tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, sử dụng, giải ngân nguồn lực, nhất là vốn năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026; chủ động chuẩn bị kế hoạch vốn, dự toán ngân sách năm 2027. Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực cụ thể hóa, giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026–2030 và hằng năm; hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn và xử lý khó khăn thuộc thẩm quyền. Các bộ, cơ quan Trung ương liên quan chủ động hoàn thiện quy định, hướng dẫn và phối hợp giải quyết vấn đề phát sinh.

Tại địa phương, UBND cấp tỉnh cần hoàn thành việc thành lập hoặc kiện toàn Ban Chỉ đạo, Văn phòng điều phối, giúp việc theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg trong tháng 10/2026; ban hành kế hoạch thực hiện giai đoạn 2026–2030 và hằng năm, xác định nhiệm vụ ưu tiên, bố trí nguồn lực và phân cấp phù hợp với thực tế.

Các địa phương đồng thời tập trung hoàn thành nhiệm vụ, đẩy nhanh giải ngân vốn năm 2026, nhất là vốn năm 2025 của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021–2025 chuyển sang; xử lý nhiệm vụ, dự án, nguồn lực chuyển tiếp và chuẩn bị triển khai kế hoạch năm 2027, bảo đảm không gián đoạn chính sách hỗ trợ và quyền lợi hợp pháp của người dân. UBND cấp xã được chỉ đạo chủ động triển khai theo mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực được giao; lựa chọn nhiệm vụ, dự án sát nhu cầu thực tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả trên địa bàn.