Theo Thông tấn xã Iran (IRNA) và Tasnim, gần bốn tháng sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích mở màn chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel hôm 28/2, Iran đang chuẩn bị tổ chức “lễ quốc tang lớn nhất trong lịch sử nước này”, với các nghi lễ diễn ra tại 5 thành phố thuộc Iran và cả Iraq trong vòng 6 ngày, bắt đầu từ thứ Bảy 4/7.

Thi hài của ông Khamenei đang được bảo quản tại Tehran kể từ khi xung đột bùng phát.

Việc tổ chức tang lễ bị trì hoãn suốt bốn tháng do ảnh hưởng của xung đột. Giới chức Iran cho biết thời điểm tổ chức tang lễ được lựa chọn vào giai đoạn tình hình hạ nhiệt, khi Iran và Mỹ vừa ký Bản ghi nhớ Islamabad nhằm chấm dứt xung đột, mở ra quá trình đàm phán kéo dài 60 ngày.

Cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: IRNA

Lộ trình đưa linh cữu ông Ali Khamenei về nơi an nghỉ

Các nghi lễ sẽ bắt đầu tại Lăng Imam Khomeini ở Tehran vào thứ Bảy 4/7 và Chủ nhật 5/7. Đây là địa điểm mà Iran thường tổ chức các sự kiện tôn giáo và quốc gia quy mô lớn, cũng là nơi từng tổ chức tang lễ của nhiều quan chức cấp cao trong quá khứ.

Đám rước linh cữu chính sẽ diễn ra vào thứ Hai 6/7, đi qua quãng đường dài 10 km từ Quảng trường Imam Hossein đến Quảng trường Azadi, địa điểm gắn liền với nhiều sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử Iran, từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 đến các cuộc biểu tình quy mô lớn sau này.

Thị trưởng Tehran Alireza Zakani dự kiến khoảng 20 triệu người sẽ tham dự buổi lễ và nhận định đây có thể là “cuộc tập trung đông người lớn nhất trong lịch sử thành phố”.

Sau đó, đoàn tang lễ sẽ di chuyển đến thành phố Qom hôm 7/7, với lộ trình từ đền thờ Fatima Masoumeh đến Thánh đường Jamkaran. Giới chức địa phương đã đưa ra cảnh báo với người dân khi nhiệt độ tại đây được dự báo có thể lên tới 45 độ C vào ngày đoàn tang lễ di chuyển qua.

Tiếp theo, linh cữu sẽ được đưa sang Iraq, nơi các nghi lễ tưởng niệm sẽ diễn ra tại thành phố Najaf và Karbala. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tới cả hai thành phố trong chuyến thăm Iraq hôm 28/6 và gặp lãnh đạo địa phương để thúc đẩy công tác chuẩn bị.

Sau khi kết thúc các nghi lễ tại Iraq, linh cữu của ông Ali Khamenei sẽ được đưa trở về Iran và lễ an táng sẽ diễn ra tại thành phố Mashhad vào ngày 9/7. Đây là quê hương của cố Lãnh tụ Tối cao Iran.

Giới chức địa phương ước tính 8–10 triệu người sẽ tham dự lễ an táng.

Lăng Imam Khomeini ở Tehran, nơi các nghi lễ bắt đầu hôm 4/7. Ảnh: IRNA

Công tác an ninh, hậu cần

Thông tấn xã Iran (IRNA) và Tasnim cho biết lực lượng bán quân sự Basij là bên phụ trách công tác hậu cần. Các tuyến cao tốc ở Tehran sẽ được chuyển đổi thành bãi đỗ xe tạm thời, trong khi các nhà thờ, trường học, nhà thi đấu và các trường đại học sẽ được sử dụng làm nơi lưu trú cho người đến viếng.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sẽ bảo đảm an ninh và kiểm soát đám đông tại các tuyến phố chính.

Công tác chuẩn bị tang lễ được một ủy ban do Phó Tổng thống Mohammad Reza Aref đứng đầu giám sát.

Hiện vẫn chưa rõ tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei (con trai của ông Ali Khamenei) có tham dự các nghi lễ hay không. Từ khi được bổ nhiệm hôm 8/3 đến nay, ông chưa xuất hiện trước công chúng và chỉ giới hạn các thông tin liên lạc công khai ở các tuyên bố bằng văn bản, không có video hay bản ghi âm nào được công bố.

Việc ông không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao Iran đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về tình trạng sức khỏe của ông. Hồi tháng 3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết ông Mojtaba được cho là “vẫn còn sống, nhưng bị thương và biến dạng”.

Đến ngày 1/5, hãng tin Fars dẫn lời giáo sĩ cấp cao Mohsen Qomi, xác nhận Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã bị thương trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Dù vậy, ông Qomi khẳng định Lãnh tụ Khamenei “vẫn hoàn toàn khỏe mạnh và đang điều hành công việc”.

Lực lượng Iran tấn công loạt căn cứ Mỹ tại Kuwait, Bahrain IRGC tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain để đáp trả các cuộc không kích mới của Washington nhằm vào lãnh thổ Iran.

Ông Trump tuyên bố Mỹ - Iran nối lại đàm phán sau giao tranh Tổng thống Donald Trump tuyên bố phái đoàn Mỹ và Iran sẽ gặp nhau tại Doha (Qatar) ngày 30/6, theo đề nghị từ phía Tehran.

Iran chưa có kế hoạch gặp phái đoàn Mỹ tại Qatar Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 29/6 bác bỏ thông tin cho rằng Tehran và Washington sẽ tiến hành đàm phán tại Qatar trong những ngày tới.