“Sự thấu hiểu lẫn nhau là con đường hai chiều. Nếu phía Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi cũng sẽ thực hiện các cam kết của mình,” Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội X tối 29/6 giờ địa phương, theo Press TV.
Nhà lãnh đạo Iran đồng thời nhấn mạnh: “Đối với những hành động phô trương sức mạnh vô lý và các lời đe dọa vô căn cứ, cách tiếp cận của chúng tôi sẽ là dựa trên lý trí và phẩm giá con người trong quá trình ra quyết định, đồng thời kiên quyết và không nao núng bảo vệ mình khi cần phải hành động”.
 |
| Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: Facebook/Masoud Pezeshkian |
Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh Tehran và Washington đang thúc đẩy triển khai Bản ghi nhớ Islamabad, được ký ngày 19/6 dưới sự trung gian của Pakistan và Qatar, nhằm chấm dứt vòng xoáy xung đột và hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán kỹ thuật với Mỹ chỉ có thể bắt đầu sau khi những điều khoản then chốt trong Bản ghi nhớ Islamabad được thực thi đầy đủ. Ông Baghaei bác bỏ các thông tin cho rằng hai bên sắp tiến hành tham vấn tại Doha, đồng thời khẳng định Iran hiện vẫn chưa hài lòng với mức độ thực hiện các điều khoản của thỏa thuận.
Mặc dù vậy, những bất đồng trong cách diễn giải Bản ghi nhớ Islamabad đã nhanh chóng làm gia tăng căng thẳng giữa hai bên. Từ ngày 26/6, Iran và Mỹ tái diễn các cuộc đấu hỏa lực sau khi đưa ra những cách hiểu khác nhau về các điều khoản của thỏa thuận, đặc biệt là nội dung liên quan đến hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.
 |
| Tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz. Ảnh: Press TV |
Theo bản ghi nhớ do Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian công bố trên mạng xã hội X, Tehran cam kết “nỗ lực tối đa” để bảo đảm tàu thương mại lưu thông an toàn giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều trong thời hạn 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân cùng các biện pháp cản trở đối với Iran, tiến tới chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa trong vòng 30 ngày.
Trong khi đó, Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh lại diễn giải điều khoản này theo hướng Iran phải bảo đảm quyền tự do hàng hải trên mọi tuyến đường qua Eo biển Hormuz. Vì vậy, Washington và các đồng minh đã thiết lập một tuyến hàng hải dọc bờ biển Oman, nằm ngoài vùng biển do Iran quản lý, đồng thời khuyến cáo các tàu thương mại đi theo tuyến này.
Sau đó, 2 tàu hàng “Ever Lovely” và “Kiku” di chuyển theo tuyến đường do Mỹ thiết lập và đã bị lực lượng Iran tấn công. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho rằng hành động này vi phạm lệnh ngừng bắn và đã tiến hành đáp trả, khiến căng thẳng giữa hai bên leo thang trở lại.
| Trong một diễn biến liên quan, ngày 29/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi đã bác bỏ đề xuất của Pháp về việc phối hợp cùng Oman và các đối tác tiến hành rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz, khẳng định hoạt động này sẽ chỉ do Iran đảm nhiệm. "Theo Bản ghi nhớ Islamabad, hoạt động rà phá thủy lôi sẽ chỉ do Iran thực hiện, không có bất kỳ quốc gia nào khác tham gia," ông Kazem Gharibaba nhấn mạnh. Thứ trưởng Iran cũng nêu rõ, trong bối cảnh tình hình tại điểm nghẽn năng lượng quan trọng này đang "nhạy cảm và phức tạp", Tehran sẽ không cho phép bất kỳ sự can thiệp nào từ nước ngoài vào hoạt động rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz. "Chúng tôi khuyến cáo mạnh mẽ Pháp không nên khiến tình hình trở nên phức tạp hơn bằng những hành động khiêu khích," ông nói. Iran đã hạn chế hoạt động quá cảnh của tàu thuyền qua Eo biển Hormuz để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào nước này từ ngày 28/2; và đã chấm dứt động thái này theo thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4. Theo Bản ghi nhớ Islamabad gồm 14 điểm, Iran có trách nhiệm bảo đảm các tàu thương mại được lưu thông miễn phí qua eo biển Hormuz trong ít nhất 60 ngày, đồng thời khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải tại tuyến đường thủy này trong vòng 30 ngày. Tehran cũng khẳng định Eo biển Hormuz sẽ không trở lại trạng thái như trước xung đột, đồng thời nhấn mạnh quyền chủ quyền hợp pháp của nước này đối với tuyến hàng hải chiến lược. |
 Mỹ - Iran nhất trí lộ trình 60 ngày hướng tới thỏa thuận cuối cùng Phiên họp cấp cao đầu tiên của Mỹ và Iran, với sự trung gian của Qatar và Pakistan, tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock (Thụy Sỹ) chính thức kết thúc. |
 Ông Trump cảnh báo tái áp đặt phong tỏa hàng hải với Iran Tổng thống Donald Trump cho biết Washington sẵn sàng nhanh chóng tái áp dụng các biện pháp phong tỏa hàng hải nếu Iran không thực hiện đúng các cam kết. |
 Mỹ tạm dỡ bỏ một phần lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran Bộ Tài chính Mỹ thông báo dỡ bỏ một phần các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột giữa Washington và Tehran được đánh giá là tiến triển. |
 Mỹ và Iran cùng tuyên bố giành lợi thế sau xung đột Trong khi Tổng thống Donald Trump nói Mỹ 'chiếm ưu thế rất lớn', Chủ tịch Quốc hội Iran lại khẳng định Bản ghi nhớ Islamabad là bằng chứng về thất bại của Washington. |
 Mỹ và Iran tấn công lẫn nhau, thỏa thuận ngừng bắn nguy cơ đổ vỡ Tổng thống Donald Trump cho rằng Iran đã dùng UAV tấn công các tàu đang di chuyển qua Eo biển Hormuz và chỉ đạo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ thực hiện động thái đáp trả. |
 Lực lượng Iran tấn công loạt căn cứ Mỹ tại Kuwait, Bahrain IRGC tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain để đáp trả các cuộc không kích mới của Washington nhằm vào lãnh thổ Iran. |
 Ông Trump tuyên bố Mỹ - Iran nối lại đàm phán sau giao tranh Tổng thống Donald Trump tuyên bố phái đoàn Mỹ và Iran sẽ gặp nhau tại Doha (Qatar) ngày 30/6, theo đề nghị từ phía Tehran. |
 Iran chưa có kế hoạch gặp phái đoàn Mỹ tại Qatar Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 29/6 bác bỏ thông tin cho rằng Tehran và Washington sẽ tiến hành đàm phán tại Qatar trong những ngày tới. |
