Israel - Hamas trao đổi con tin và tù nhân trong ngày đầu ngừng bắn

Ngày 19/1 - ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza - lực lượng Hamas đã thả 3 con tin người Israel trong khi phía Israel trao trả 90 tù nhân Israel như một phần của thỏa thuận đình chỉ cuộc xung đột kéo dài 15 tháng.

Một tù nhân Palestine được trả tự do tạo dáng chụp ảnh tại Ramallah, ở Bờ Tây do Israel chiếm đóng, ngày 20/1/2025. Ảnh: Reuters

Tại Tel Aviv, hàng trăm người Israel đã reo hò và cùng nhau khóc tại một quảng trường bên ngoài trụ sở Bộ Quốc phòng khi chương trình phát sóng trực tiếp từ Gaza cho thấy 3 con tin nữ được đưa lên một chiếc xe của Hội Chữ thập đỏ bao quanh bởi các chiến binh Hamas.

Theo hãng tin Reuters dẫn lời quân đội Israel, các con tin được trao trả bao gồm 3 phụ nữ trẻ có tên Romi Gonen, Doron Steinbrecher và Emily Damari. Một video được công bố sau đó cho thấy cảnh họ được đoàn tụ với mẹ của mình và ở trong tình trạng khỏe mạnh.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu qua điện thoại rằng: "Tôi muốn bạn nói với họ: Romi, Doron và Emily - cả quốc gia đang ôm lấy các bạn. Chào mừng các bạn trở về nhà”.

Trong khi đó, pháo hoa được bắn lên để chào mừng khi những chiếc xe bus chở các tù nhân Palestine đến Ramallah ở Bờ Tây - nơi hàng nghìn người đã chờ đợi để chào đón họ. Theo tuyên bố của lực lượng Hamas ngày 19/1, những người được thả khỏi các nhà tù của Israel bao gồm 69 phụ nữ và 21 nam thanh niên từ Bờ Tây và Jerusalem.

Lệnh ngừng bắn còn giúp nhiều người Palestine trở lại những ngôi nhà đã bị tàn phá của mình và bắt đầu xây dựng lại cuộc sống, trong khi xe cứu trợ liên tục vận chuyển hàng viện trợ thiết yếu.

Ngày 15/1, thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hamas tại Dải Gaza đã chính thức được công bố sau nhiều nỗ lực trung gian của Qatar, Ai Cập và Mỹ. Về mặt chi tiết, thỏa thuận nêu rõ lệnh ngừng bắn giai đoạn đầu kéo dài 6 tuần, trong đó Israel sẽ rút quân dần dần khỏi Dải Gaza trong khi các con tin bị Hamas bắt giữ sẽ được trả tự do để đổi lấy các tù nhân Palestine đang bị Israel giam giữ.

Với 98 con tin Israel vẫn đang bị giam giữ ở Gaza, giai đoạn một của thỏa thuận đòi hỏi thả 33 người trong số họ, bao gồm tất cả phụ nữ, trẻ em và đàn ông trên 50 tuổi. Tuy nhiên, việc thực hiện giai đoạn này bị trì hoãn trong vòng 3 giờ ngày 19/1 và quân đội Israel tiếp tục tấn công Dải Gaza.

Các cơ quan y tế Palestine cho biết cuộc tấn công chớp nhoáng vào phút chót này đã khiến 13 người thiệt mạng. Israel đổ lỗi cho lực lượng Hamas vì đã chậm trễ trong việc cung cấp tên của những con tin mà họ sẽ thả tự do và tiến hành tấn công “những kẻ khủng bố”. Trong khi đó, lực lượng Hamas khẳng định sự chậm trễ trong việc cung cấp danh sách là do vấn đề kỹ thuật.

Các cuộc đàm phán về việc thực hiện giai đoạn hai của thỏa thuận sẽ bắt đầu vào ngày thứ 16 của giai đoạn một và giai đoạn này dự kiến sẽ bao gồm việc thả tất cả các con tin còn lại, đàm phán lệnh ngừng bắn vĩnh viễn và rút toàn bộ lực lượng Israel khỏi Gaza.

Giai đoạn ba sẽ xoay quanh việc giải quyết việc trả lại tất cả các thi thể con tin còn lại và bắt đầu tái thiết Gaza do Ai Cập, Qatar và Liên Hợp Quốc giám sát. Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, người Palestine, các quốc gia Ả Rập và Israel vẫn cần phải thống nhất về tầm nhìn cho Gaza sau chiến tranh, bao gồm cả câu hỏi chưa có lời giải đáp về việc ai sẽ điều hành Gaza sau chiến tranh.

Tính tới hiện tại, các quan chức Israel đã nhiều lần khẳng định rằng nước này sẽ không chấp nhận việc lực lượng Hamas quản lý Gaza sau khi cuộc xung đột kết thúc, đặc biệt là các quan chức theo đường lối cứng rắn. Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir đã từ chức vì lệnh ngừng bắn, trong khi Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich cảnh báo ông sẽ từ chức nếu cuộc xung đột kết thúc mà lực lượng Hamas không bị phá hủy hoàn toàn.

Về phía Washington, Cố vấn An ninh Quốc gia được ông Donald Trump chỉ định, Mike Waltz, cho biết nếu Hamas từ bỏ thỏa thuận, Mỹ sẽ ủng hộ Israel "làm những gì họ phải làm". Ông nhấn mạnh: "Hamas sẽ không bao giờ cai quản Gaza. Điều đó hoàn toàn không thể chấp nhận được".