Các nước trong khu vực ASEAN-6 gồm Indonesia, Singapore, Thái Lan, Malaysia, Việt Nam và Philippines đã công bố kết quả tăng trưởng GDP quý 1/2025. Theo số liệu từ Cục Thống kê, GDP quý 1/2025 của Việt Nam ước tăng 6,93% so với cùng kỳ năm trước, dẫn đầu ASEAN-6.

Kết quả tăng trưởng 6,93% trong quý đầu năm của Việt Nam đã vượt mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, nhưng chưa đạt mục tiêu phấn đấu cao hơn tại Nghị quyết số 25/NQ-CP ngày 5/2 do nhiều tác động từ tình hình thế giới.

Với mức tăng trưởng 5,4%, Philippines xếp thứ hai trong ASEAN-6, trong khi đó Indonesia ghi nhận mức tăng GDP 4,87%, thấp nhất trong 3 năm gần đây. Malaysia đạt tăng trưởng 4,4%, giảm so với mức 4,9% của quý trước. Singapore ghi nhận mức tăng GDP 3,8%, giảm từ 5% của quý 4/2024. Còn Thái Lan tiếp tục là nền kinh tế tăng chậm nhất trong nhóm ASEAN-6 với mức tăng trưởng 3,1%.

Chia sẻ với Mekong ASEAN, ông Tim Evans - Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Định chế Tài chính của HSBC Việt Nam đánh giá, ASEAN sở hữu nhiều đặc điểm rất riêng biệt. Khu vực này hiện là nền kinh tế lớn thứ năm trên thế giới và được dự báo sẽ nằm trong nhóm các khu vực kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, có khả năng trở thành nền kinh tế lớn thứ tư vào năm 2030.

Mỗi quốc gia thành viên trong ASEAN đều có nền kinh tế đặc biệt và câu chuyện tăng trưởng riêng, mang đến những thế mạnh khác biệt và chính sự đa dạng này tạo nên sức hấp dẫn với nhà đầu tư toàn cầu.

Các nước thành viên đã thiết lập mạng lưới quan hệ thương mại chiến lược nội khối, đồng thời sở hữu nhiều hiệp định thương mại tự do với các đối tác quan trọng như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, cùng các hiệp định CPTPP, RCEP... Chính những điều này đã tạo ra một môi trường thương mại mở, mang lại lợi ích thực sự cho doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài.

Trong thời điểm nhiều biến động, các đối tác thương mại đa dạng của ASEAN có thể giúp khu vực phần nào bù đắp các tác động của tình trạng gián đoạn thương mại toàn cầu.

ASEAN cũng ghi nhận kết quả nổi bật trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ. Năm 2024, khu vực thu hút hơn 123 triệu lượt khách quốc tế, tăng 30,6% so với năm 2023, nhờ các chính sách visa linh hoạt hơn và các sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng.

Khối còn rất mạnh về xuất khẩu các dịch vụ “tài sản nhẹ” (light asset), nơi các chuyên gia, nghệ sĩ và lực lượng lao động sáng tạo tận dụng tốt cơ hội từ thế giới số để vươn ra thị trường quốc tế.

Các nước ASEAN cũng gia tăng thị phần xuất khẩu hàng công nghệ cao toàn cầu, cạnh tranh trực tiếp với các nền kinh tế phát triển như Trung Quốc. Những quốc gia như Singapore và Malaysia đã nắm bắt cơ hội trong lĩnh vực sản xuất chip và các thiết bị công nghệ cao, góp phần nâng cao vị thế của toàn khu vực.

Sự tăng trưởng của ASEAN không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở chất lượng. Trong bối cảnh tỷ trọng dân số ASEAN trong dân số toàn cầu giảm, khu vực này vẫn gia tăng giá trị kinh tế nhờ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất. Singapore dẫn đầu khu vực với vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu, trong khi các nước như Việt Nam và Indonesia cũng đạt được những bước tiến ấn tượng.

ASEAN đang đứng trước rất nhiều cơ hội lớn, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Nhiều bài học trong quá khứ đã cho thấy lợi ích của một nền kinh tế mở và hội nhập có thể thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ như thế nào. Tuy nhiên, chuyên gia HSBC đánh giá, trong kỷ nguyên đầy bất ổn hiện nay bất kỳ cú sốc nào đối với nền kinh tế toàn cầu cũng có thể gây ảnh hưởng lớn hơn đến khu vực so với trước đây.

Tổng Giám Việt Nam HSBC cũng nhìn nhận, Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng tích cực đầy bất ngờ trong quý I/2025, với GDP tăng hơn 6,9%, một trong những mức tăng trưởng quý đầu năm cao nhất trong 5 năm trở lại đây, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất.

Quý 1/2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 202,52 tỷ USD, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm trước, xuất siêu 3,16 tỷ USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 355,79 tỷ USD, tăng 15,7%, tương ứng tăng 48,22 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong 5 tháng thặng dư 4,67 tỷ USD.

Bên cạnh câu chuyện xuất khẩu khả quan, nền kinh tế Việt Nam cũng hưởng lợi từ 9,2 triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng hơn 21% so với cùng kỳ 2024 và tăng 15% so với tháng 5/2019 - thời điểm trước Covid-19. Kết quả tích cực này còn được củng cố nhờ nỗ lực kiểm soát lạm phát của Chính phủ và sự phục hồi của tiêu dùng nội địa.

Tuy vậy, theo đại diện HSBC Việt Nam, hiện không thể không tính đến tác động từ chính sách thuế đối ứng của Mỹ công bố vào ngày 2/4, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia bị áp thuế lên tới 46%. Đến nay việc chưa xác định được mức thuế cuối cùng khiến cho các dự báo tăng trưởng trở nên khó khăn hơn.

Ông Tim Evans - Tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối khách hàng Doanh nghiệp và Định chế Tài chính, HSBC Việt Nam.

Do đó kể từ đầu tháng 4, thị trường đã trở nên khó đoán và kém ổn định hơn nhiều. Theo ông Tim Evans, là quốc gia có nền kinh tế định hướng xuất khẩu với mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ cao nhất trong khu vực ASEAN, triển vọng tăng trưởng của Việt Nam sau ngày 9/7, thời điểm hết hiệu lực trì hoãn áp thuế 90 ngày, vẫn còn nhiều điều chưa thể chắc chắn.

Mặc dù đang chịu nhiều tác động từ các rủi ro bên ngoài, Việt Nam vẫn sở hữu các yếu tố nền tảng vững chắc để phát triển lâu dài, chẳng hạn như lực lượng lao động trẻ, dân số am hiểu công nghệ và đồng nội tệ ổn định,... Ngoài ra, tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam hiện đang ở mức khoảng 40%, thuộc nhóm thấp nhất trong khu vực ASEAN, cho Chính phủ nhiều dư địa trong chính sách tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Chính phủ Việt Nam cũng đang thể hiện quyết tâm cải cách rõ rệt, bao gồm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tham vọng dịch chuyển lên chuỗi giá trị cao, cũng như khai phá tiềm năng số hóa. Các cải cách cũng được tiến hành từ thủ tục hành chính đến đầu tư hạ tầng, tất cả nhằm tiếp tục duy trì vị thế của Việt Nam như một điểm đến hấp dẫn đối với FDI.

Theo Khảo sát Global Trade Pulse 2025 đối với vấn đề thuế quan và thương mại của Ngân hàng HSBC thực hiện với sự tham gia của hơn 5.700 doanh nghiệp quốc tế doanh thu trong khoảng 50 triệu – 2 tỷ USD tại 13 thị trường quốc tế, trong đó bao gồm 250 doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, cho thấy bối cảnh thương mại toàn cầu đang gặp nhiều thách thức khiến doanh nghiệp buộc phải xem xét lại chiến lược kinh doanh và kế hoạch đầu tư.

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp vẫn tự tin về tiềm năng tăng trưởng quốc tế và những khó khăn hiện tại đã khuyến khích họ tìm kiếm cơ hội mới. Cụ thể, có tới 78% doanh nghiệp đang cân nhắc thay đổi mô hình kinh doanh dài hạn. Nếu tình trạng bất ổn thuế quan kéo dài 2 năm tới, 43% doanh nghiệp sẽ điều chỉnh kế hoạch mở rộng quốc tế, trong khi 39% chuyển trọng tâm về thị trường nội địa hoặc khu vực.

Tuy nhiên, HSBC cho biết bất chấp những khó khăn này, tâm lý lạc quan về mở rộng thương mại toàn cầu vẫn vững vàng khi 89% doanh nghiệp tin vào triển vọng tăng trưởng thương mại toàn cầu trong hai năm tới. Khảo sát cũng cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đã có những điều chỉnh chiến lược, trong đó 42% đưa sản xuất về trong nước, 41% chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa và 41% tăng cường phân tích dữ liệu.

Với bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, Tổng Giám đốc HSBC cũng lưu ý, một trong những đối tác lớn và quan trọng nhất của Việt Nam là các nhà đầu tư đến từ ASEAN. Theo ông Tim Evans, trước những diễn biến khó lường bên ngoài hiện nay, sự hợp tác giữa ASEAN và Việt Nam có thể chặt chẽ hơn trong một số lĩnh vực tiềm năng, như du lịch, giáo dục, kinh tế số, các sản phẩm xe điện,…