Tháng 9/2025 thị trường M&A Việt Nam ghi nhận 32 thương vụ với tổng giá trị công bố và ước tính khoảng 762 triệu USD. Bất động sản, logistic & hạ tầng, sản xuất công nghiệp và hàng tiêu dùng tiếp tục là các lĩnh vực chiếm ưu thế, theo báo cáo của Grant Thornton.

Tính chung 9 tháng năm 2025, sau giai đoạn trầm lắng do chi phí vốn tăng và thời gian thẩm định kéo dài, thị trường M&A đang hồi phục theo hướng ít giao dịch hơn nhưng mỗi thương vụ có quy mô và tính chiến lược lớn hơn.

Thay vì tập trung vào gom đất hay các tài sản thụ động, các bên mua hiện ưu tiên các thỏa thuận giúp mở rộng năng lực công nghệ, năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng - điểm sáng nhất là giao dịch liên quan đến VinFast.

Cụ thể, VinFast đã thành lập CTCP Nghiên cứu và Phát triển Novatech và chuyển nhượng khoảng 62% cổ phần của đơn vị này cho ông Phạm Nhật Vượng, với giá trị ghi nhận xấp xỉ 1,52 tỷ USD.

Theo Grant Thornton, mục tiêu của việc tách bạch là tách chi phí nghiên cứu và phát triển ra khỏi hoạt động sản xuất và bán hàng, tạo cấu trúc vốn linh hoạt hơn cho VinFast, trong khi quyền tiếp cận công nghệ được duy trì qua cơ chế cấp phép.

Bên cạnh VinFast, hai thương vụ khác thuộc lĩnh vực công nghệ và sản xuất công nghiệp, mỗi thương vụ có giá trị trên 200 triệu USD, cũng góp phần đáng kể vào mức tăng giá trị giao dịch của tháng.

Như vậy, theo Grant Thornton, bức tranh M&A hiện tại ở Việt Nam cho thấy sự dịch chuyển từ lượng sang chất: thị trường ít giao dịch hơn nhưng mỗi thương vụ có sức nặng lớn, tập trung vào năng lực sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng, là những yếu tố then chốt cho cạnh tranh dài hạn.

Mặc dù mảng công nghệ chiếm tỷ trọng lớn về giá trị giao dịch, bất động sản vẫn tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong các thương vụ, đặc biệt là ở phân khúc bất động sản công nghiệp và nhà ở cao cấp, với một số giao dịch nổi bật.

Theo báo cáo triển vọng M&A cuối năm 2025 của Savills Việt Nam, nhà đầu tư trong nước chiếm ưu thế về số lượng giao dịch nhờ am hiểu thị trường; trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài vẫn đóng vai trò chủ đạo ở các thương vụ quy mô lớn, tập trung vào nhà ở cao cấp, khu đô thị và bất động sản công nghiệp.

Một số thương vụ tiêu biểu có sự tham gia của vốn ngoại gần đây gồm: CapitaLand mua lại dự án của Becamex IDC tại Bình Dương cũ (nay là TP HCM) với giá khoảng 553 triệu USD; liên danh Sumitomo Forestry, Kumagai Gumi và NTT Urban Development hợp tác với Kim Oanh Group phát triển dự án The One World; Nishi Nippon Railroad mua 25% cổ phần dự án Paragon Đại Phước từ Nam Long.

Từ đầu năm đến nay, thị trường bất động sản cũng ghi nhận nhiều thương vụ chuyển nhượng dự án đáng chú ý giữa các doanh nghiệp trong nước. Trong tháng 6/2025, Novaland hoàn tất chuyển nhượng 46% vốn điều lệ tại Công ty TNHH Bất động sản Gia Đức với tổng giá trị 1.725 tỷ đồng, qua đó giảm tỷ lệ sở hữu xuống còn 53,99%.

Tương tự, CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã PDR) chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Công ty Bất động sản Ngô Mây - chủ đầu tư dự án Cadia Quy Nhơn cho một đối tác với giá trị 435 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2025. Dự án này có diện tích 5.245 m², gồm tổ hợp căn hộ dịch vụ và khách sạn.

Bên cạnh đó, thị trường đón nhận sự tham gia của các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh, cả trong và ngoài nước. Cuối quý 1/2025, Gateway Thủ Thiêm chi 2.612 tỷ đồng để mua lại 42% cổ phần của Công ty Nam Rạch Chiếc từ Keppel Land (Singapore); Nam Rạch Chiếc là chủ đầu tư dự án Palm City rộng hơn 30 ha tại thành phố Thủ Đức cũ. CTCP Đầu tư Xây dựng Bcons chi 1.200 tỷ đồng mua lại một dự án quy mô 18.854 m² và phát triển dưới tên thương mại The New Point.

Theo Savills Việt Nam, những diễn biến này phản ánh một bức tranh hai chiều: nhiều tập đoàn trong nước chủ động thoái vốn để cân đối tài chính, trong khi dòng vốn mới từ cả doanh nghiệp nội địa lẫn nhà đầu tư ngoại tiếp tục tìm kiếm cơ hội thâm nhập, chuyển nhượng và phát triển dự án tại Việt Nam.

Chia sẻ với Mekong ASEAN, ông Đinh Thế Anh, Phó tổng giám đốc kiêm Trưởng bộ phận tư vấn mua bán và sáp nhập doanh nghiệp của KPMG Việt Nam nhận định y tế và giáo dục là hai lĩnh vực giàu tiềm năng. Quá trình đô thị hóa nhanh, dân số đang già đi, tầng lớp trung lưu mở rộng kéo theo nhu cầu ngày càng cao về dịch vụ y tế chất lượng và giáo dục hiện đại.

Ông Đinh Thế Anh cũng cho rằng công nghệ sẽ là tâm điểm được quan tâm trong nửa cuối năm 2025. Nếu trước đây, các thương vụ M&A chủ yếu hướng đến bổ sung vốn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh, thì nay, nhu cầu đã dịch chuyển sang việc tìm kiếm hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Điều này phản ánh một xu thế mang tính chiến lược: vốn không còn là yếu tố duy nhất quyết định sự phát triển bền vững, mà năng lực công nghệ, khả năng quản trị dữ liệu và tốc độ đổi mới sáng tạo mới là những đòn bẩy then chốt.

Trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, an ninh mạng, fintech và thương mại điện tử chính là “mảnh đất màu mỡ” cho hoạt động M&A. Ở mảng AI và trung tâm dữ liệu, sự bùng nổ của nhu cầu xử lý dữ liệu lớn (big data) và yêu cầu về hạ tầng điện toán hiệu năng cao đã thúc đẩy các tập đoàn công nghệ quốc tế tìm cách thâm nhập thị trường Việt Nam.

Trong khi đó, an ninh mạng nổi lên như một ưu tiên cấp thiết. Việt Nam thường nằm trong số các quốc gia bị tấn công nhiều nhất, khiến các doanh nghiệp, đặc biệt là ngân hàng, viễn thông và thương mại điện tử, buộc phải đầu tư mạnh vào bảo mật. Những thương vụ M&A trong lĩnh vực này không chỉ mang lại công nghệ, mà còn bổ sung đội ngũ chuyên gia – vốn là nguồn lực còn thiếu tại thị trường trong nước.

Với lĩnh vực fintech và thương mại điện tử, động lực lại đến từ tốc độ số hóa dịch vụ tiêu dùng. Việt Nam hiện có hơn 100 triệu dân với tỷ lệ sử dụng Internet, điện thoại thông minh và thanh toán số ngày càng cao. Để giành thị phần, các doanh nghiệp fintech nội địa cần nguồn lực tài chính và công nghệ, trong khi các nhà đầu tư quốc tế lại muốn nhanh chóng có chỗ đứng ở thị trường tăng trưởng cao. M&A vì thế trở thành “con đường ngắn nhất” để kết nối nhu cầu của hai bên.

Điều kiện để thị trường M&A sôi động hơn, ông Đinh Thế Anh cho rằng cần có sự tham gia đầy đủ từ 3 phía, đó là nhà đầu tư ngoại mua lại doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp trong nước mua bán lẫn nhau và xa hơn là các thương vụ Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.

Một trong những yếu tố then chốt là khả năng tiếp cận vốn. Doanh nghiệp muốn thực hiện M&A cần có tiềm lực tài chính hoặc vay được vốn với chi phí hợp lý. Tuy nhiên, hiện nay, tín dụng dành riêng cho M&A ở các ngân hàng Việt Nam vẫn còn hạn chế, khiến nhiều doanh nghiệp nội gặp khó khăn trong việc tham gia thị trường một cách chủ động.

Tính thanh khoản của thị trường chứng khoán cũng là yếu tố quan trọng. Nếu thị trường chứng khoán sôi động, nghĩa là có quy mô giao dịch lớn, có sự tham gia của nhiều nhà đầu tư tổ chức và cá nhân, thì đó sẽ là một đầu ra hấp dẫn cho các thương vụ M&A.

“Khi một công ty được mua lại, sau 7-10 năm, bên sở hữu có thể muốn niêm yết công ty đó lên sàn để thoái vốn. Nếu thị trường chứng khoán đủ lớn và linh hoạt, việc niêm yết và bán cổ phần sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn, từ đó thúc đẩy hoạt động M&A diễn ra sôi nổi,” ông Thế Anh nói.