Thủ tướng Na Uy Gahr Støre. Ảnh: AP

Theo hãng tin AP trích dẫn tuyên bố của Thủ tướng Na Uy Gahr Støre ngày 22/5, quốc gia của ông sẽ chính thức công nhận Nhà nước Palestine kể từ ngày 28/5 tới. Ông cho biết: “Thông qua việc công nhận một nhà nước Palestine, Na Uy ủng hộ kế hoạch hòa bình của Ả Rập” do “không thể có hòa bình ở Trung Đông nếu Nhà nước Palestine không được công nhận”.

Nhà lãnh đạo Na Uy nhấn mạnh cuộc tấn công ngày 7/10 vào Palestine được thực hiện bởi “các nhóm chiến binh không ủng hộ giải pháp hai nhà nước và Nhà nước Palestine”. Theo ông, “Palestine có quyền cơ bản là có một quốc gia độc lập” và Na Uy vì vậy “sẽ coi Palestine là một quốc gia độc lập với tất cả các quyền và nghĩa vụ đi kèm”.

Chính phủ Na Uy cho biết động thái này diễn ra hơn 30 năm sau khi thỏa thuận Oslo đầu tiên được ký kết vào năm 1993. Kể từ đó, “Palestine đã thực hiện những bước đi quan trọng hướng tới giải pháp hai nhà nước”. Tuyên bố của chính phủ nước này cho biết Ngân hàng Thế giới từ năm 2011 đã xác định rằng Nhà nước Palestine đã đáp ứng các tiêu chí quan trọng để hoạt động như một nhà nước và các thể chế quốc gia đã được xây dựng để cung cấp cho người dân những dịch vụ quan trọng.

Na Uy không phải quốc gia duy nhất trong khu vực châu Âu thể hiện động thái ủng hộ Nhà nước Palestine. Trong cùng ngày 22/5, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tuyên bố trước Quốc hội rằng Tây Ban Nha cũng sẽ công nhận Nhà nước Palestine vào ngày 28/5.

Trong nhiều tháng qua, ông Sánchez đã đi công du nhiều nước châu Âu và Trung Đông nhằm thu hút sự ủng hộ cho việc công nhận một nhà nước Palestine, cũng như khả năng ngừng bắn ở Gaza. Trước đó hồi đầu tháng 5, Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Albares cho biết ông đã thông báo cho Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken về ý định của chính phủ Tây Ban Nha trong việc công nhận Nhà nước Palestine.

Về phía Ireland, Thủ tướng Simon Harris ngày 22/5 cũng đưa ra thông báo của mình về việc công nhận Nhà nước Palestine như một động thái phối hợp với Tây Ban Nha và Na Uy. Hãng tin AP dẫn lời ông cho biết đây là “một ngày lịch sử và quan trọng đối với Ireland và Palestine” nhằm giúp đạt được một giải pháp cho cuộc xung đột Israel – Palestine. Trong “những tuần tới”, ông cho biết các quốc gia khác có khả năng sẽ cùng với Na Uy, Tây Ban Nha và Ireland công nhận Nhà nước Palestine.

Động thái của 3 quốc gia trên nhận được sự ủng hộ từ Palestine nhưng vấp phải sự phản đối của Israel. Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas hoan nghênh việc Na Uy công nhận nhà nước Palestine và kêu gọi các nước khác làm theo. Trong một tuyên bố được hãng thông tấn Wafa đăng tải, ông nói rằng quyết định của Na Uy sẽ bảo vệ “quyền tự quyết của người dân Palestine” và hỗ trợ các nỗ lực nhằm đạt được giải pháp hai nhà nước với Israel.

Ngược lại trong cùng ngày 22/5, Ngoại trưởng Israel Israel Katz đã ra lệnh cho các đại sứ Israel từ Ireland và Na Uy ngay lập tức quay trở về trong khi đe dọa sẽ thực hiện điều tương tự với Tây Ban Nha. Ông chỉ trích sự công nhận có thể cản trở nỗ lực trao trả các con tin của Israel đang bị giam giữ ở Gaza và khiến việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn ít có khả năng xảy ra hơn bằng cách "thưởng cho các chiến binh Hamas và Iran".