Quốc hội Nhật Bản thông qua dự thảo luật nhập cư và tị nạn sửa đổi. Ảnh: Kyodo

Thượng viện Nhật Bản đã ban hành luật với sự ủng hộ của đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền do Thủ tướng Fumio Kishida lãnh đạo, đảng liên minh Komeito và các lực lượng đối lập cánh hữu khác.

Theo Nikkei Asia, dự luật đã đưa ra 3 sửa đổi quan trọng đối với luật nhập cư Nhật Bản. Đầu tiên, dự luật sẽ thiết lập một khuôn khổ để nước này chấp nhận "những người gần như tị nạn" chạy trốn khỏi các cuộc xung đột như cuộc chiến ở Ukraine.

Nhật Bản hiện chỉ công nhận những người tị nạn vì "chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, tư cách thành viên trong một nhóm xã hội cụ thể hoặc quan điểm chính trị" và loại nhóm những người chạy trốn xung đột.

Người tị nạn Ukraine đến sân bay Haneda, Tokyo, ngày 5/4. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, trong cuộc xung đột Nga – Ukraine, Nhật Bản đã chấp nhận khoảng 2.400 người, chủ yếu là công dân Ukraine, là "người di tản" và cấp cho họ tình trạng cư trú tạm thời. Việc sửa đổi sẽ cho phép “những người gần như tị nạn” đủ điều kiện trở thành cư dân, làm việc và nhận lương hưu tại Nhật. Nhóm người này cũng sẽ gặp ít trở ngại hơn để có được tình trạng thường trú nhân.

Bên cạnh đó, dự luật sẽ cho phép chính quyền Tokyo có quyền trục xuất những người nộp đơn xin quy chế tị nạn từ 3 lần trở lên. Theo luật hiện hành, công dân nước ngoài đang trong quá trình sàng lọc tị nạn tại Nhật Bản không thể bị trục xuất bất kể họ đã nộp đơn bao nhiêu lần, dù là lý do nộp đơn hay lý lịch tư pháp. Chính phủ Nhật Bản cho biết nhiều đối tượng đang lạm dụng quy định trên để tránh bị trục xuất và ở lại nước này một cách bất hợp pháp.

Luật mới cũng cho phép những người bị trục xuất được phép sống bên ngoài các cơ sở giam giữ, với điều kiện được giám sát bởi người bảo lãnh do Cơ quan Quản lý nhập cư Nhật Bản. Trước đó, công dân nước ngoài bị trục xuất do tình trạng cư trú hoặc tị nạn hết hạn hoặc bị thu hồi thường bị giam giữ. Tuy nhiên, thời gian giam giữ có thể bị kéo dài nếu các thủ tục trục xuất bị chậm lại do các hành động pháp lý như xin quy chế tị nạn.

Nhật Bản là quốc gia có tiêu chí nghiêm ngặt để cấp quy chế tị nạn. Vào năm 2022, nước này đã công nhận 202 người nước ngoài là người tị nạn. Mặc dù đây là con số cao kỷ lục, nhưng chỉ chiếm 5% trong số 3.700 đơn đăng ký xin tị nạn.