Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đi khảo sát khu vực sạt lở. Ảnh: VGP.

Bạc Liêu và Cà Mau là hai địa phương có tỷ lệ sạt lở bờ biển cao nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Hệ thống đê biển Tây tỉnh Cà Mau có chiều dài khoảng 108 km, trong đó 51,3 km đê đã được xây dựng và nâng cấp, còn 56,7 km chưa được đầu tư, nâng cấp. Trong khi đó, tuyến đê biển Đông của tỉnh Cà Mau có chiều dài dự kiến 138 km hiện chưa được đầu tư.

Báo cáo với Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều cho biết trong vòng 10 năm qua, hầu như năm nào trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cũng xảy ra các vụ sạt lở và sụt lún đất tại các khu vực ven bờ sông và đê biển Đông.

Chỉ tính từ năm 2015 đến nay, trên địa bàn Bạc Liêu đã xảy ra 38 đợt lún đất, sạt lở bờ sông, bờ biển, với tổng chiều dài gần 3,5 km. Các đợt sạt lở đã làm thiệt hại 126 căn nhà, gần 300 căn nhà bị ảnh hưởng, ước tổng kinh phí thiệt hại hơn 23,5 tỷ đồng. Đáng lưu ý là trong năm 2023 và từ đầu năm 2024 đến nay, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển diễn ra nghiêm trọng hơn.

Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu có 77 khu vực sạt lở bờ sông, 6 khu vực sạt lở bờ biển, tổng chiều dài sạt lở gần 600 km. Tỉnh cũng đã xác định có 50 danh mục dự án, công trình cần đầu tư đến năm 2030, với tổng nguồn kinh phí dự kiến là 28.000 tỷ đồng. Đây là giải pháp mà tỉnh đề ra để khắc phục trước mắt cũng như lâu dài.

Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP.

Để khắc phục những tồn tại trên, lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu kiến nghị Trung ương xem xét hỗ trợ kinh phí cho tỉnh để thực hiện dự án đầu tư với 5 khu vực sạt lở xung yếu, cấp bách và phòng chống triều cường, bảo vệ sản xuất, với tổng chiều dài gần 80 km, gồm:

Dự án xây dựng đoạn kè G6 (địa bàn thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) dài 3 km; dự án xây dựng kè bờ sông Cà Mau - Bạc Liêu (khu vực thị xã Giá Rai) dài 5 km; dự án xây dựng kè hai bên bờ kênh 30/4 (phường Nhà Mát, TP Bạc Liêu) dài 5,2 km;

Dự án xây dựng hệ thống đê sông và công trình để phòng chống triều cường cho 5 xã phía Tây huyện Đông Hải, chiều dài đê sông 66 km; dự án xây dựng kè bảo vệ đoạn đê giáp ranh Sóc Trăng để phòng chống sạt lở trên địa bàn xã Vĩnh Trạch Đông, TP Bạc Liêu, chiều dài tuyến kè 474m.

Còn tại tỉnh Cà Mau, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử cho biết, tổng chiều dài các đoạn bờ biển sạt lở đặc biệt nguy hiểm và sạt lở nguy hiểm trên địa bàn tỉnh là 83,85 km. Cụ thể, bờ biển Tây đang bị sạt lở nguy hiểm dài 22 km; bờ biển Đông đang bị sạt lở ở mức độ đặc biệt nguy hiểm với chiều dài 61,85 km.

Riêng sạt lở bờ sông có đến 355 điểm, trong đó có đến 82 điểm sạt lở nghiêm trọng với tổng diện tích có nguy cơ bị ảnh hưởng lên đến 3.724 ha.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP.

Về tình hình sụt lún do hạn hán mùa khô năm 2023 - 2024, ông Lê Văn Sử cho biết, do không có nguồn nước ngọt bổ sung nên với tình trạng hạn hán kéo dài, vùng Bắc Cà Mau thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt, sản xuất và phòng cháy, chữa cháy rừng, đặc biệt một số nơi người dân gặp nhiều khó khăn về nước sinh hoạt.

Nước trên các sông, rạch khô cạn, ảnh hưởng đến lưu thông, vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy và mất phản áp lực nước lên bờ kênh, đây là nguyên nhân chính dẫn đến sạt lở, sụt lún đất, đường giao thông rất nghiêm trọng. Bên cạnh đó, chênh lệch biên độ triều giữa bên trong và ngoài vùng ngọt lớn, dẫn đến nguy cơ làm cho các công trình cống thủy lợi bị hư hỏng.

Lãnh đạo tỉnh cũng bày tỏ Cà Mau là tỉnh chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu so với các tỉnh trong vùng và cả nước nên rất mong Thủ tướng, các bộ, ngành Trung ương cho ý kiến để trình Thủ tướng phê duyệt Đề án phòng, chống sạt lở bờ biển, bờ sông giai đoạn 2021 - 2030 và định hướng đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh và hỗ trợ nguồn lực để Cà Mau thực hiện nhiệm vụ phòng, chống sạt lở.

Trước mắt, Cà Mau kiến nghị bộ, ngành Trung ương quan tâm, hỗ trợ kinh phí để khắc phục sạt lở bờ biển tại các điểm đặc biệt nguy hiểm khu vực bờ biển Đông với chiều dài theo tình huống khẩn cấp đã ban bố là 21,55 km, kinh phí khoảng 1.693 tỷ đồng và một số tuyến bờ sông bị sạt lở đặc biệt nguy hiểm với chiều dài 5,7 km, tổng kinh phí 684 tỷ đồng.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang nhấn mạnh tầm quan trọng và đánh giá cao vai trò của Đồng bằng sông Cửu Long trong việc bảo đảm an ninh lương thực cho quốc gia, góp phần nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.

Phó Thủ tướng ủng hộ quan điểm của các địa phương và các bộ dự họp về sự cần thiết phải có giải pháp đồng bộ, tổng thể đối với việc phòng, chống sạt lở, sụt lún tại khu vực vựa lúa lớn nhất của cả nước.

Do nhu cầu đầu tư rất lớn, Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng của Trung ương làm tốt công tác dự báo tình hình sạt lở, sụt lún. Ông nhấn mạnh, dự báo càng tốt, càng chính xác càng có giá trị, không chỉ để bảo vệ sinh mạng và tài sản của người dân mà còn tiết kiệm nguồn lực đầu tư của Trung ương và địa phương.

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang làm việc với tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau về tình hình sạt lở, sụt lún bờ biển, bờ sông. Ảnh: VGP.

Phó Thủ tướng yêu cầu bằng mọi giá phấn đấu không để có người chết, kiên quyết di dời bà con ở những nơi xung yếu đến nơi an toàn, quan tâm chăm lo sinh kế cho bà con dù việc này rất khó do còn phụ thuộc vào tập quán sinh hoạt của bà con.

Đối với nguồn kinh phí, Phó Thủ tướng cho rằng cần có sự vào cuộc của cả Trung ương và địa phương. Về phía địa phương, cần chuẩn bị thật kỹ lưỡng hồ sơ các dự án đầu tư theo thứ tự ưu tiên để đưa vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn sau năm 2025, đồng thời huy động mọi nguồn lực ngoài ngân sách, kể cả nhân công.

Phó Thủ tướng giao Bộ NN&PTNT hỗ trợ các địa phương hoàn thiện các dự án đầu tư sao cho đồng bộ với Đề án chống sạt lở, sụt lún, thiếu nước sinh hoạt, sản xuất cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long do Bộ đang xây dựng và dự kiến trình Chính phủ trong quý 4/2024.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Tài chính tìm nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau theo quy định,

Trước đó, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã đi khảo sát khu vực sạt lở đê biển tại xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu; khu vực sạt lở bờ sông tại thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu và đê biển khu vực giáp ranh giữa tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau.