Phát biểu tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sau 4 thập kỷ Đổi mới, từ một đất nước bị tàn phá sau chiến tranh, bị bao vây, cấm vận, Việt Nam đã vươn lên thành đối tác thương mại, đầu tư hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) tại Đông Nam Á.

Hành trình đó khẳng định chân lý: Các quốc gia dù khác biệt về thể chế hay phát triển, nếu cùng tin vào đối thoại, hợp tác cùng có lợi và tôn trọng luật pháp quốc tế, chúng ta hoàn toàn có thể vượt qua khác biệt để kiến tạo tương lai.

Tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ 3 thông điệp lớn:

Thứ nhất, nhận diện chuyển dịch chiến lược thời đại - giai đoạn biến chuyển sâu sắc, đe dọa phân mảnh nhưng cũng mở ra những cơ hội mới, nơi EU tiếp tục giữ vai trò trung tâm, tiên phong.

Thứ hai, sự đồng điệu ngày càng tăng về tầm nhìn, giá trị và tư duy “tự chủ chiến lược” giữa Việt Nam và EU - nền tảng vững chắc để hai bên cùng tiến xa hơn.

Thứ ba, các định hướng chiến lược đột phá trong quan hệ Việt Nam - EU; trong đó quan hệ Việt Nam - Bỉ là động lực và minh chứng sống động nhất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng thế giới trước những thay đổi có tính thời đại và nguy cơ phân mảnh. Bài toán chiến lược đặt ra là làm thế nào để vừa bảo vệ sự tự chủ quốc gia, vừa đóng góp xây dựng một trật tự quốc tế công bằng, mở và dựa trên luật pháp. Đây chính là câu hỏi đòi hỏi lời giải chung giữa Việt Nam và EU.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh để trả lời cho câu hỏi đó, Việt Nam lựa chọn phương châm hành động “Tự tin - tự chủ - tự lực - tự cường - tự hào dân tộc”. Với triết lý: Tự lực, tự cường tạo nên sức đề kháng và tính tự chủ.

Hợp tác quốc tế sâu rộng giúp mở thêm không gian phát triển đất nước. Bước ra khỏi chiến tranh và cấm vận, Việt Nam đã dũng cảm Đổi mới. Đổi mới tư duy lãnh đạo - đổi mới thể chế - đổi mới cách làm và chủ động hội nhập toàn cầu.

Việt Nam đang tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới với hai mục tiêu 100 năm: Trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2030, và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, không dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ, mà chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, lấy con người làm trung tâm. Đồng thời, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa.

Dù vậy, con đường phía trước còn nhiều thách thức: Nguy cơ “bẫy thu nhập trung bình”, áp lực tăng năng suất và độ nhạy cảm của nền kinh tế mở trước các cú sốc địa - kinh tế. Để vượt qua, cùng với nỗ lực tự thân, Việt Nam rất cần sự đồng hành chiến lược, công bằng, cân bằng và hiệu quả từ các đối tác quốc tế, trong đó EU là đối tác tầm vóc hàng đầu.

Nhấn mạnh vị trí và vai trò của EU trong trật tự toàn cầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ đối với Việt Nam, quan hệ với EU có vị trí đặc biệt mang tính cấu trúc.

EU là đối tác chiến lược sớm đồng hành cùng Việt Nam từ những ngày đầu Đổi mới. Việt Nam tự hào là quốc gia Đông Nam Á duy nhất có mạng lưới hợp tác toàn diện nhất với EU và đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, toàn diện với 11 nước thành viên.

Hợp tác với EU không đơn thuần là một mối quan hệ đối ngoại thông thường, mà là trụ cột mang ý nghĩa chiến lược, gắn trực tiếp với tư duy đa phương hóa, đa dạng hóa và con đường phát triển tự chủ của Việt Nam. Việt Nam trân trọng cảm ơn sự hợp tác, hỗ trợ bình đẳng và quý báu mà EU cùng các nước thành viên đã dành cho Việt Nam suốt nhiều thập kỷ qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ vượt qua khoảng cách địa lý và trình độ phát triển, Việt Nam và EU tìm thấy sự đồng điệu sâu sắc trên 4 trụ cột chiến lược: Sự gặp gỡ giữa “Tự chủ chiến lược” của hai bên và nét đặc trưng Tự cường của Việt Nam; góc nhìn tích cực về các tiêu chuẩn xanh mới (CBAM, EUDR); cam kết công bằng, minh bạch, bình đẳng, cùng có lợi về Thương mại tự do và An ninh kinh tế; Thượng tôn Luật pháp quốc tế và an ninh hàng hải (UNCLOS 1982).

Nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Bỉ chính là minh chứng sống động nhất cho chiều sâu của hợp tác Việt Nam - EU, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất lĩnh vực hợp tác chiến lược đột phá trong thời gian tới.

Nâng tầm tin cậy chính trị và an ninh kinh tế, hai bên cần gắn kết chặt chẽ về thương mại - đầu tư, bảo đảm an toàn chuỗi cung ứng; đẩy mạnh hợp tác an ninh mạng, an ninh hàng hải và phối hợp giữa EU - Việt Nam - ASEAN để định hình cấu trúc an ninh khu vực dựa trên luật lệ.

Thể chế hóa hợp tác kinh tế - thương mại -đầu tư tầm cao mới, Việt Nam đề nghị EU hỗ trợ kỹ thuật giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn xanh (CBAM, EUDR); đồng thời khuyến khích các quỹ đầu tư châu Âu mở rộng hiện diện trong hạ tầng chiến lược và logistics tại Việt Nam.

Bứt phá trong khoa học công nghệ, bán dẫn và đổi mới sáng tạo, Việt Nam đề xuất kết nối hệ sinh thái công nghệ hai bên, trọng tâm là hợp tác với Bỉ - nơi sở hữu trung tâm nghiên cứu bán dẫn hàng đầu thế giới (IMEC). Hình thành các trung tâm nghiên cứu phát triển chung về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm, công nghệ sinh học và kết nối mạng lưới khởi nghiệp sáng tạo.

Đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng công bằng, hợp tác cần huy động khu vực tư nhân và chính quyền địa phương hai bên, đặc biệt trong ứng phó biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Củng cố nền tảng giáo dục, đào tạo và giao lưu nhân dân, xây dựng “Liên minh tri thức” bền vững dựa trên di sản hợp tác giữa các trường đại học Bỉ và Việt Nam; đồng thời phát huy vai trò “sức mạnh mềm” của cộng đồng người Việt Nam tại Bỉ và châu Âu như một cầu nối văn hóa bền chặt.

Với vị thế là một trong những quốc gia Đông Nam Á hợp tác toàn diện nhất với EU và đang đảm nhiệm vai trò điều phối viên quan hệ ASEAN - EU, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò “mô hình thử nghiệm” và cầu nối chiến lược, thúc đẩy đưa hợp tác ASEAN - EU trở thành một trục liên khu vực kiểu mẫu, đóng góp thiết thực cho hòa bình và thịnh vượng ở cả hai châu lục.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu: xây dựng một quốc gia thịnh vượng, một nền kinh tế xanh, hiện đại và một xã hội nhân văn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong rằng các nhà chính sách và học giả châu Âu sẽ nhìn thấy ở Việt Nam “một quốc gia đối tác tin cậy” và một “mắt xích chiến lược” gắn kết hai châu lục Á - Âu. Khi tầm nhìn được hiện thực hóa, quan hệ Việt Nam - EU và Việt Nam - Bỉ sẽ vượt khỏi những trang văn kiện ngoại giao, trở thành một hành lang kinh tế - tri thức - công nghệ sống động nối liền Hà Nội và Brussels.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh mẫu số chung cho thời đại mới: Đoàn kết trong đa dạng, song hành trong tôn trọng khác biệt, để cùng nhau viết nên một chương mới cho hòa bình và thịnh vượng của cả hai châu lục.