Cuối tháng 9/2026, tổng tài sản hợp nhất của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank - Mã: CTG) đạt 2,952 triệu tỷ đồng, tăng 6,7% so với đầu năm. Quy mô cho vay đạt 2,141 triệu tỷ đồng, tăng 7,5%; tiền gửi khách hàng đạt 1,944 triệu tỷ đồng, tăng 8,4% so với đầu năm.

Ở quy mô này, mỗi 1% tăng trưởng dư nợ tương ứng với hơn 20.000 tỷ đồng dư nợ tăng thêm. Vì vậy, bài toán của VietinBank không còn đơn thuần là mở rộng tín dụng, mà là bảo đảm mỗi đồng vốn được phân bổ hiệu quả, có mức sinh lời phù hợp và đi kèm khả năng kiểm soát rủi ro. Nói cách khác, chất lượng tăng trưởng ngày càng quan trọng hơn tốc độ tăng trưởng.

Điểm nổi bật trong bức tranh kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 của VietinBank không chỉ là lợi nhuận tăng cao, mà còn là hiệu quả vận hành được cải thiện. Báo cáo tài chính quý 3/2026 cho thấy, lợi nhuận trước thuế 9 tháng của ngân hàng đạt 39.557 tỷ đồng, tăng 33,9% so với cùng kỳ.

Kết quả này được hỗ trợ bởi ba chuyển biến: thu nhập lãi thuần tăng, nguồn thu dịch vụ mở rộng và chi phí hoạt động tăng chậm hơn thu nhập. Trên nền quy mô tài sản gần 3 triệu tỷ đồng, những chuyển biến đó cho thấy bài toán nâng hiệu suất đang được giải quyết từ cả khả năng tạo nguồn thu lẫn hiệu quả sử dụng chi phí.

Động lực lớn nhất vẫn đến từ hoạt động tín dụng cốt lõi. Thu nhập lãi thuần 9 tháng đạt 61.931 tỷ đồng, tăng 27,7% so với cùng kỳ. Nguồn thu này tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu thu nhập, tạo nền tảng cho tăng trưởng lợi nhuận. Với quy mô dư nợ hơn 2,1 triệu tỷ đồng, việc cân đối giữa mở rộng cho vay, mức sinh lời của khoản vay và chi phí huy động vốn có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì hiệu quả của ngân hàng.

Bên cạnh thu nhập lãi, hoạt động dịch vụ cũng ghi nhận mức tăng tích cực. Lãi thuần từ dịch vụ 9 tháng đạt 6.602 tỷ đồng, tăng 42,5%; riêng quý 3 đạt 2.487 tỷ đồng, tăng 56,7% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy dư địa nâng cao hiệu quả của VietinBank còn nằm ở khả năng khai thác thêm các nhu cầu thanh toán, quản lý dòng tiền và tài trợ thương mại trên cùng một quan hệ khách hàng.

Sự cải thiện về thu nhập đi cùng với hiệu quả sử dụng chi phí cao hơn. Tổng thu nhập hoạt động 9 tháng tăng 25,5%, trong khi chi phí hoạt động tăng 13,9%. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) nhờ đó giảm từ 27,2% cùng kỳ năm trước xuống 24,7%. Như vậy, để tạo ra 100 đồng thu nhập, ngân hàng chi khoảng 24,7 đồng cho hoạt động vận hành, thấp hơn 2,5 đồng so với cùng kỳ. Đây là chuyển biến cụ thể cho thấy VietinBank đang tạo được nhiều thu nhập hơn trên mỗi đồng chi phí hoạt động.

Bài toán tiếp theo là duy trì hiệu quả này khi áp lực chi trả lãi tiền gửi gia tăng. Trong 9 tháng, khoản chi này tăng 47,8%, lên 68.889 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu tiếp tục cân đối nguồn vốn và cơ cấu huy động. Với VietinBank, nâng hiệu suất vì thế cần gắn với khả năng duy trì nguồn thu, kiểm soát chi phí và bảo đảm chất lượng tín dụng — những yếu tố quyết định quy mô lớn có thể chuyển hóa thành hiệu quả bền vững đến đâu.

Một điểm nhấn chiến lược của VietinBank trong năm 2026 là tiếp tục phát huy vai trò dẫn vốn cho các dự án trọng điểm và những chuỗi sản xuất có sức lan tỏa lớn. Ở quy mô tài sản gần 3 triệu tỷ đồng, yêu cầu đặt ra với ngân hàng không chỉ là khả năng cung ứng những khoản vốn lớn, mà còn là năng lực thẩm định, cấu trúc khoản tài trợ và phối hợp nguồn lực cho các dự án có thời gian triển khai dài.

Ngày 24/7/2026, VietinBank cùng BIDV ký hợp đồng tín dụng trị giá 7.300 tỷ đồng, tài trợ phần vốn vay nội tệ để Petrovietnam đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn IV. Dự án có công suất thiết kế 1.155 MW, là mắt xích hạ nguồn quan trọng của Chuỗi dự án khí – điện Lô B – Ô Môn, dự kiến hoàn thành trong năm 2028. Khi đi vào vận hành, nhà máy sẽ bổ sung nguồn điện cho hệ thống quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.

Một không gian tăng trưởng khác đến từ khối doanh nghiệp FDI và các chuỗi cung ứng. Đến cuối tháng 9/2026, dư nợ khách hàng FDI tại VietinBank đạt khoảng 143.000 tỷ đồng, tăng 25,1% so với đầu năm, cao hơn mức tăng dư nợ chung 7,5% của ngân hàng. Kế hoạch thành lập thêm 5 văn phòng đại diện ở nước ngoài, được nêu tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, hướng tới mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng và đón đầu xu hướng dịch chuyển vốn đầu tư, chuỗi cung ứng. Nếu được triển khai theo lộ trình, mạng lưới này có thể tạo thêm điều kiện để ngân hàng mở rộng quan hệ từ doanh nghiệp đầu chuỗi tới các nhà cung cấp và đối tác trong hệ sinh thái.

Về định hướng phân bổ vốn, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, ông Lê Thanh Tùng – Thành viên HĐQT VietinBank cho biết, ngân hàng đã và đang chủ động điều tiết tín dụng vào các ngành, lĩnh vực mà Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước khuyến khích phát triển; tập trung cấp tín dụng cho các lĩnh vực then chốt, các ngành chiến lược và những dự án, công trình trọng điểm quốc gia. Các nhóm khách hàng và lĩnh vực ưu tiên gồm doanh nghiệp Nhà nước đầu ngành, hạ tầng giao thông, năng lượng, chuyển đổi số, nông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các dự án xanh gắn với tiêu chuẩn ESG.

Để duy trì khả năng tài trợ những khoản vốn lớn và dài hạn, VietinBank cần đồng thời bảo đảm chất lượng tài sản và năng lực vốn. Đến cuối tháng 9/2026, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng ở mức 1,2%, tăng từ khoảng 1,1% cuối năm 2025. Tổng dư nợ thuộc các nhóm 3–5 đạt 25.781 tỷ đồng, tăng 17,6% so với đầu năm. Trong cơ cấu nợ xấu, nợ có khả năng mất vốn giảm 22,9%, còn 15.301 tỷ đồng; ngược lại, nợ nhóm 3 đạt 7.523 tỷ đồng, gấp khoảng 5 lần đầu năm, còn nợ nhóm 4 đạt 2.957 tỷ đồng, gấp khoảng 5,1 lần. Diễn biến này đặt ra yêu cầu tiếp tục giám sát các khoản vay có dấu hiệu suy giảm chất lượng, dù tỷ lệ nợ xấu chung vẫn được kiểm soát.

Trong 9 tháng đầu năm, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của VietinBank đạt 20.781 tỷ đồng, tăng 22,6% so với cùng kỳ. Đồng thời, ngân hàng thu hồi khoảng 6.900 tỷ đồng nợ đã xử lý rủi ro, tăng 1,7%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 160,4%, cao hơn mức 158,8% cuối năm 2025 và phục hồi so với mức 134% cuối quý 2. Bộ đệm dự phòng nhờ đó được củng cố, hỗ trợ khả năng hấp thụ rủi ro của ngân hàng. Tuy nhiên, dự phòng vẫn cần đi cùng với giám sát khả năng trả nợ, thu hồi nợ và kiểm soát chất lượng các khoản cấp tín dụng mới.

Bài toán này gắn liền với năng lực vốn. Cuối năm 2025, vốn điều lệ của VietinBank đạt 77.670 tỷ đồng, tăng 62% so với thời điểm trước khi triển khai phương án cơ cấu lại; tỷ lệ an toàn vốn đạt khoảng 10%. Nền vốn đã được củng cố, nhưng nhu cầu bổ sung nguồn lực vẫn hiện hữu khi ngân hàng vừa mở rộng tín dụng, vừa đầu tư cho công nghệ và duy trì các bộ đệm an toàn. Bởi vậy, cùng với tăng cường năng lực vốn, VietinBank cần phân bổ hiệu quả nguồn lực hiện có, cân đối giữa mục tiêu tăng trưởng, khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của từng khoản tài trợ.

Nếu năng lực vốn tạo dư địa tăng trưởng, công nghệ sẽ quyết định VietinBank chuyển hóa quy mô thành hiệu quả như thế nào. Sau giai đoạn đưa phần lớn giao dịch lên môi trường số, trọng tâm đang chuyển từ “có công nghệ” sang “tạo giá trị bằng công nghệ”.

Chiến lược chuyển đổi số giai đoạn 2026–2028 của VietinBank xác định năm 2026 là năm “Hòa nhịp”, chuyển từ thử nghiệm sang chuẩn hóa và nhân rộng. Đến giữa năm, ngân hàng đã triển khai hơn 100 sáng kiến, trong đó trên 75 sáng kiến đã được vận hành; tập trung vào quản trị khách hàng, tín dụng doanh nghiệp, Core Banking và các kênh số. Ngân hàng cũng đã thành lập Khối Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, đưa vào vận hành hơn 50 sáng kiến AI và Machine Learning trong năm 2025. Tuy nhiên, số lượng sáng kiến không phải thước đo cuối cùng. Dữ liệu và AI chỉ tạo lợi thế khi nâng độ chính xác của quyết định tín dụng, rút ngắn xử lý, tiết giảm chi phí và tăng doanh thu trên mỗi khách hàng.

Nền tảng cho bước chuyển đã hình thành, đòn bẩy gần 3 triệu tỷ đồng đã hiện hữu. Bàn cờ chiến lược trong giai đoạn tiếp theo của VietinBank sẽ không chỉ được đo bằng thị phần tín dụng hay tốc độ tăng tài sản, mà bằng khả năng tạo ra bao nhiêu giá trị từ mỗi đồng vốn, mỗi quan hệ khách hàng và mỗi lớp dữ liệu đang nắm giữ.

Nếu biến được quy mô thành hiệu suất, dữ liệu thành hiểu biết và công nghệ thành năng suất, VietinBank sẽ không chỉ lớn hơn về tài sản. Ngân hàng có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi vị thế của một định chế tài chính chủ lực được củng cố bằng chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và khả năng đồng hành sâu hơn với những chuyển động lớn của nền kinh tế.