Tối 13/11, tại Sân Thái Học, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và TP Hà Nội trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam” (1076 - 2026), với chủ đề “Tinh hoa đạo học”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại lễ kỷ niệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến dự Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam. Ảnh: TTXVN

Mở đầu lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu đã tiến hành dâng hương tại Nhà Thái Học, tưởng nhớ các bậc tiên thánh, tiên hiền và danh nhân; xem trình chiếu phóng sự tái hiện hành trình gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám ra đời tại Thăng Long - Trường Đại học đầu tiên của dân tộc, đưa sứ mệnh đào tạo nhân tài vào nền nếp lâu dài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tại Hậu đường của khu Thái học, nơi đặt tượng Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An. Ảnh: TTXVN

Bảo tồn di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đưa tinh thần và sức sống của di sản hiện diện sinh động trong đời sống học đường

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ thành kính tri ân các bậc tiền nhân khai mở đạo học, các thế hệ nhà giáo bền bỉ thắp sáng tri thức, cùng những người đã đem tài trí phụng sự đất nước. Kế thừa mạch nguồn dân tộc, trách nhiệm hôm nay là mở rộng cánh cửa học tập cho mọi người dân, đồng thời tạo môi trường rộng mở để người có tài, có đức thỏa sức cống hiến vì cuộc sống ấm no và hạnh phúc của nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tầm nhìn vượt thời gian của bậc tiền nhân từ ngàn năm trước khi lập Quốc Tử Giám đến nay vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Muốn đất nước trường tồn, tự chủ và vươn tầm thế giới, cội gốc muôn đời vẫn là vun bồi sự học, nuôi dưỡng tài năng, hiền tài được giao trọng trách và hết lòng cống hiến.

Sức mạnh của một dân tộc không chỉ đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh và phẩm giá con người cùng khát vọng vươn lên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đọc diễn văn kỷ niệm. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, khi trí tuệ nhân tạo có thể đưa ra câu trả lời chỉ trong vài giây, giá trị của nhà trường không còn dừng ở việc truyền thụ tri thức sẵn có, mà nằm ở chỗ rèn luyện cho người học khả năng tư duy độc lập, có nhân cách tốt và khát vọng vươn lên với định hướng trí tuệ nhân tạo càng phát triển. Cùng với đó, mỗi cá nhân càng phải học nhiều hơn để làm chủ bản thân. Đó chính là cốt lõi của thực học.

Học phải đi đôi với hành, biết dùng kiến thức để giải quyết công việc và dám chịu trách nhiệm về kết quả. Trong một thế giới mà nghề nghiệp biến đổi từng ngày, cơ hội học tiếp, học lại và học suốt đời phải trở thành một quyền lợi rộng mở cho tất cả mọi người.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài phải được tiến hành từ sớm, thông qua chính những trải nghiệm đánh giá và thử thách trong thực tế. Trọng dụng nhân tài không chỉ dừng ở lời nói, mà phải bắt đầu từ những nhiệm vụ cụ thể mà đất nước, nhân dân đang cần.

Một khi đã tin cậy giao việc, phải kiên quyết trao quyền, bảo đảm nguồn lực và đánh giá công bằng bằng chính hiệu quả công việc, nhiệm vụ được giao. Chỉ khi người có năng lực được trọng dụng và có đủ điều kiện để theo đuổi đến cùng mục tiêu thì sức chủ động, sáng tạo của người lao động mới phát huy cao độ, trở thành nguồn năng lượng bứt phá đưa đất nước vươn mình.

Để tiếp nối những giá trị trường tồn của Quốc Tử Giám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị bảo tồn di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám và đưa tinh thần và sức sống của di sản hiện diện sinh động trong đời sống học đường. Thủ đô Hà Nội phối hợp chặt chẽ với ngành văn hóa, giáo dục và các cơ quan nghiên cứu sớm hoàn thiện tài liệu mở số hóa về di tích.

Ở đó, mỗi tấm bia Tiến sỹ đều có hình ảnh sắc nét, bản dịch chuẩn xác cùng những chú giải sinh động, giúp học sinh ở mọi vùng miền xa xôi của Tổ quốc đều có thể dễ dàng tra cứu, cảm nhận và tự hào về truyền thống hiếu học của quê hương mình. Xa hơn nữa, cần đưa các giá trị triết lý của di sản - về lòng hiếu học, đạo đức liêm chính và tinh thần phụng sự - trở thành một phần quan trọng trong chương trình giáo dục công dân và lịch sử cho thế hệ trẻ.

Chủ động tìm kiếm, trọng dụng nhân tài ở các cấp, mở rộng cánh cửa chiêu hiền từ muôn nơi

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cần mở rộng bình đẳng cơ hội học tập, giải phóng sức sáng tạo cho nhà giáo và xây dựng văn hóa học tập suốt đời; phải dành sự ưu tiên đặc biệt cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đảm bảo mọi trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và học sinh khuyết tật đều được học tập đến nơi đến chốn.

Song hành với đó, các cấp quản lý giáo dục phải tiếp tục sắp xếp bộ máy, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính trong giáo dục, dành thêm không gian và thời gian để thầy cô tâm huyết với từng bài giảng, từng nghiên cứu, trọn vẹn với sứ mệnh truyền thụ kiến thức, trau dồi nhân cách và nuôi dưỡng ước mơ cho học trò.

Các trường đại học và cơ sở nghề nghiệp cần chủ động hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tạo điều kiện để người học sớm đem tri thức cọ xát, ứng dụng và giải quyết các bài toán của thực tiễn; cần khuyến khích tư duy đổi mới sáng tạo, biến nhà trường thành môi trường ươm mầm cho những ý tưởng xuất sắc và những tài năng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham dự lễ kỷ niệm. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chủ động tìm kiếm, trọng dụng nhân tài ở tất cả các cấp từ chính những bài toán cấp thiết của địa phương và của quốc gia, mở rộng cánh cửa chiêu hiền từ muôn nơi, bao gồm cả cộng đồng trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.

Người đứng đầu cơ quan phải chịu trách nhiệm đầy đủ từ khâu phát hiện, tuyển chọn cho đến trao quyền và bảo đảm nguồn lực thực thi. Dám giao việc khó, dám tin tưởng và có cơ chế bảo vệ những người năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung chính là chìa khóa để thu hút hiền tài. Thước đo duy nhất và chính xác nhất cho hiệu quả trọng dụng nhân tài chính là những kết quả cụ thể, những vấn đề thực tiễn được giải quyết thành công vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, trách nhiệm lịch sử của Thủ đô Hà Nội là bảo tồn nguyên vẹn những giá trị di sản của Văn Miếu - Quốc Tử Giám; khơi thông và tiếp nối mạch nguồn hào hùng của Quốc Tử Giám bằng không gian và môi trường học tập, làm việc cởi mở, năng động và sáng tạo, nơi những người trẻ từ bốn phương có cơ hội rèn luyện, nghiên cứu và phụng sự.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy Đảng triển khai quyết liệt Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Kết luận số 105 của Trung ương về những định hướng chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài; Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về Phát triển Văn hóa Việt Nam.

Đảng bộ và chính quyền Thủ đô phải tiên phong đi đầu trong việc chủ động “đặt hàng chiến lược” đối với các trường đại học, các viện nghiên cứu lớn nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn vô cùng cấp thiết của Hà Nội hôm nay. Hãy mạnh dạn trao cơ hội, giao nhiệm vụ để các nhà khoa học trẻ được dấn thân vào thực tiễn, biến những ý tưởng, giải pháp sáng tạo thành sản phẩm phục vụ đời sống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham quan Vườn bia Tiến sỹ. Ảnh: TTXVN

Một Thủ đô phát triển không chỉ bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà trước hết phải bằng chiều sâu của văn hóa và trí tuệ. Khi những mô hình quản trị, những cách làm hay và hiệu quả của Hà Nội được đúc rút, nhân rộng để các địa phương trên cả nước cùng vận dụng, khi ấy, Thủ đô Hà Nội mới thực sự xứng danh là trung tâm hội tụ, lan tỏa và kết tinh nguyên khí trí tuệ của cả dân tộc Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ mong muốn, năm 2076, Quốc Tử Giám sẽ tròn mốc son một nghìn năm tuổi. Chúng ta sẽ trao truyền cho các thế hệ mai sau không chỉ một di sản nghìn năm nguyên vẹn mà cả những giá trị tư tưởng, khát vọng hiền tài và đạo học luôn tỏa sáng, trở thành nguồn lực tinh thần quý báu soi đường cho dân tộc Việt Nam tiến bước, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, hãy gìn giữ vẹn toàn từng nét chữ trên bia đá và hơn hết, hãy chăm lo để mọi em nhỏ trên khắp mọi vùng miền của Tổ quốc, từ núi cao đến đảo xa, đều được học hành đến nơi đến chốn, được đem tài trí cùng góp sức xây dựng quê hương, đất nước. Đó là sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ chúng ta trên hành trình tiến về mốc son một nghìn năm Quốc Tử Giám.