CGTN đưa tin, trong một tuyên bố dưới hình thức hỏi – đáp được công bố ngày 12/10, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc đã nêu quan điểm về các hành động gần đây của Bắc Kinh, bao gồm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và các mặt hàng liên quan, áp dụng “phí dịch vụ cảng đặc biệt” đối với các tàu của Mỹ, cũng như phản ứng trước tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sẽ áp thuế bổ sung 100% đối với hàng hóa Trung Quốc.

Đối với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và các mặt hàng liên quan, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố đây là “hành động chính đáng”.

“Là một nước lớn có trách nhiệm, Trung Quốc áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các mặt hàng liên quan theo đúng quy định pháp luật, nhằm bảo vệ hòa bình thế giới, ổn định khu vực và thực hiện nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí cũng như các cam kết khác,” người phát ngôn nhấn mạnh.

Hoạt động bốc dỡ đất hiếm tại cảng Liên Vân Cảng, thành phố Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: VCG

Đại diện Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định các biện pháp kiểm soát xuất khẩu không đồng nghĩa với lệnh cấm xuất khẩu, đồng thời cho biết nước này sẽ cấp giấy phép cho các đơn đăng ký đáp ứng đủ điều kiện. Trước khi công bố các biện pháp này, Trung Quốc đã thông báo cho các quốc gia và khu vực liên quan thông qua các cơ chế đối thoại kiểm soát xuất khẩu song phương

“Trung Quốc đã đánh giá kỹ lưỡng tác động tiềm tàng của các biện pháp này đối với chuỗi cung ứng và tin tưởng rằng tác động sẽ rất hạn chế,” người phát ngôn nói thêm.

Về việc áp dụng “phí dịch vụ cảng đặc biệt” đối với các tàu liên quan đến Mỹ, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định: "Các biện pháp đáp trả của Trung Quốc là hành động phòng thủ thụ động cần thiết, nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các ngành công nghiệp và doanh nghiệp Trung Quốc, cũng như môi trường cạnh tranh công bằng của thị trường vận tải biển và đóng tàu quốc tế". Quan chức này đồng thời kêu gọi phía Mỹ quay trở lại con đường đối thoại và tham vấn đúng đắn.

Trả lời câu hỏi liên quan đến việc Mỹ tuyên bố áp mức thuế bổ sung 100% đối với hàng hóa Trung Quốc và áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với toàn bộ phần mềm quan trọng, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cáo buộc Washington “tiêu chuẩn kép”, lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia và thực hiện các hành động mang tính “phân biệt đối xử” với Bắc Kinh.

Người phát ngôn chỉ ra rằng Danh sách Kiểm soát Thương mại (CCL) của Mỹ hiện có hơn 3.000 mặt hàng, trong khi danh sách tương tự của Trung Quốc chỉ bao gồm khoảng 900 mặt hàng. Người phát ngôn cũng lưu ý, chỉ trong vòng 20 ngày kể từ sau vòng đàm phán kinh tế - thương mại Mỹ - Trung Quốc tại Madrid (Tây Ban Nha) hồi tháng 9, Washington đã liên tục đưa ra hàng loạt biện pháp hạn chế mới nhằm vào Bắc Kinh.

Đại diện Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh các động thái này đã “gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của Trung Quốc, làm xói mòn bầu không khí của các cuộc đàm phán giữa hai bên và Bắc Kinh kiên quyết phản đối chúng”.

“Việc cố tình đe dọa áp thuế cao không phải là cách đúng đắn để hòa hợp với Trung Quốc. Lập trường của Trung Quốc về chiến tranh thương mại là nhất quán: Chúng tôi không mong muốn, nhưng chúng tôi không sợ hãi,” người phát ngôn nêu rõ.

Quan chức này đồng thời cho biết Trung Quốc kêu gọi Mỹ sớm chấm dứt các hành động bị cho là sai lệch, nghiêm túc thực hiện những nhận thức chung quan trọng đạt được qua các cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ quốc gia, bảo vệ thành quả từ các cuộc tham vấn và tiếp tục sử dụng cơ chế đối thoại kinh tế - thương mại song phương để xử lý thỏa đáng các mối quan tâm của mỗi bên và quản lý khác biệt thông qua đối thoại trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và tham vấn bình đẳng, quản lý ổn thỏa bất đồng, duy trì sự phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững của quan hệ kinh tế thương mại song phương.

“Nếu Mỹ vẫn tiếp tục đi sai đường, Trung Quốc chắc chắn sẽ thực hiện các biện pháp kiên quyết để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình,” người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cảnh báo.

Trước đó, ngày 10/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung 100% đối với hàng hóa Trung Quốc, đồng thời áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với tất cả các phần mềm quan trọng do Mỹ sản xuất, bắt đầu từ ngày 1/11 hoặc sớm hơn. Ông Trump cũng dọa hủy cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) cuối tháng này.

Động thái này của người đứng đầu Nhà Trắng được cho là nhằm đáp trả các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm mà Bắc Kinh ban hành. Chỉ vài giờ sau khi siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, Trung Quốc tiếp tục công bố sẽ áp dụng “phí dịch vụ cảng đặc biệt” đối với các tàu có liên quan đến Mỹ, nhằm đáp trả động thái của Washington áp thuế tương tự lên các tàu thuộc sở hữu hoặc do doanh nghiệp Trung Quốc vận hành. Mức phí này sẽ có hiệu lực từ ngày 14/10.

Tổng thống Trump áp thêm 100% thuế với Trung Quốc Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/10 thông báo sẽ áp thuế bổ sung 100% với hàng hóa Trung Quốc, đồng thời kiểm soát xuất khẩu toàn bộ phần mềm thiết yếu do Mỹ sản xuất, bắt đầu từ ngày 1/11 hoặc sớm hơn.