Phái đoàn Nga và Mỹ cùng các đại diện Saudi Arabia trong cuộc họp ngày 18/2/2025 tại Riyadh. Ảnh: Reuters

Ngày 18/2, các phái đoàn từ Moscow và Washington đã gặp mặt tại cung điện Diriyah, Riyadh trong vòng gần 4,5 giờ để thảo luận về một số vấn đề quan trọng bao gồm việc khôi phục quan hệ ngoại giao song phương, hiện thực hóa các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai về Ukraine và tổ chức hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Đoàn đại biểu Nga bao gồm Bộ trưởng Ngoại giao Sergey Lavrov, Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov và Tổng giám đốc điều hành Quỹ đầu tư trực tiếp của Nga Kirill Dmitriev. Đại diện cho Mỹ là Ngoại trưởng Marco Rubio, Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff.

Nhận định về bầu không khí cuộc đàm phán, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết các phái đoàn Nga và Mỹ "không chỉ lắng nghe mà còn thấu hiểu nhau" trong các cuộc đàm phán, đặc biệt là khi Mỹ bắt đầu hiểu rõ hơn về lập trường của Nga và thể hiện quyết tâm “tiến lên” trong quan hệ song phương.

Ông Lavrov thừa nhận rằng điều này không đồng nghĩa với việc lợi ích quốc gia của hai bên sẽ không còn xung đột nữa, nhưng điều quan trọng là hai bên đang nỗ lực thiết lập một cơ chế đối thoại và tham vấn giải quyết các vấn đề địa chính trị cũng như xóa bỏ các rào cản đối với hợp tác kinh tế.

RT dẫn lời Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết các phái đoàn đã có một "cuộc đối thoại rất nghiêm túc về mọi vấn đề" mà các bên muốn giải quyết. Tuy nhiên, ông cho rằng khó có thể nói liệu lập trường của hai nước có trở nên gần gũi hơn hay không. Bất chấp các khó khăn, Mỹ và Nga đều đã nhất trí "xem xét lợi ích của nhau" trong khi cũng thúc đẩy quan hệ song phương.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tammy Bruce trong một tuyên bố riêng biệt cùng ngày cho biết cuộc họp ngày 18/2 là một "bước tiến quan trọng". Tuy nhiên, bà nhận định rằng "một cuộc gọi điện thoại và một cuộc đàm phán theo sau” là không đủ để thiết lập một nền hòa bình lâu dài và hai bên vẫn cần phải làm nhiều hơn nữa.

Bình thường hóa quan hệ Nga – Mỹ

Theo hãng tin RT trích dẫn thông báo từ Bộ Ngoại giao Mỹ sau cuộc họp, phái đoàn Mỹ đã nhất trí với phái đoàn Nga trong việc tạo ra một "cơ chế tham vấn" để giải quyết những vấn đề khó trong quan hệ song phương và bình thường hóa hoạt động của các phái bộ ngoại giao của hai nước. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố rằng Nga và Mỹ đã nhất trí khôi phục số lượng nhân viên ngoại giao trước đây tại các đại sứ quán của mình tại Moscow và Washington, đồng thời cân nhắc vấn đề hợp tác địa chính trị và kinh tế sau khi xung đột Ukraine được giải quyết.

Về phía Nga, Ngoại trưởng Sergey Lavrov sau cuộc họp nhận định các cuộc đàm phán rất hữu ích và cả hai phái đoàn đã làm việc "khá thành công" để cải thiện quan hệ. Ông cho biết Moscow và Washington đã cam kết bổ nhiệm đại sứ tại quốc gia của nhau càng sớm càng tốt và xóa bỏ "rào cản nhân tạo" do chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden dựng lên để "làm phức tạp" công việc của các phái bộ ngoại giao Nga và cản trở sự phát triển của quan hệ song phương.

Ông cũng cho biết hai bên sẽ sớm họp bàn cụ thể để chấm dứt những vấn đề này, trong đó bao gồm việc tịch thu bất động sản của người Nga tại Mỹ và các hạn chế chuyển khoản ngân hàng đối với phía Nga.

Về triển vọng phục hồi quan hệ, hãng tin RT dẫn lời ông Kirill Dmitriev cho biết các phái đoàn đã trao đổi "một cách tôn trọng, bình đẳng" và có thể đạt được tiến triển đáng kể trong các cuộc đàm phán trong vòng 2 hoặc 3 tháng tới. Ông khẳng định vẫn còn quá sớm để nói tới bất kỳ sự thỏa hiệp nào, tuy nhiên cuộc gặp mặt đã đặt ra "nền tảng quan trọng" cho đối thoại. Nga và Hoa Kỳ sẽ thảo luận về xung đột Ukraine.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov rời khách sạn trước cuộc đàm phán song phương Nga - Mỹ ngày 18/2/2025 tại Riyadh, Saudi Arabia. Ảnh: Reuters

Giải quyết cuộc xung đột tại Ukraine

Trong buổi họp báo sau cuộc đàm phán, Ngoại trưởng Nga cho biết Moscow một lần nữa nhấn mạnh lập trường của mình về xung đột Ukraine, đặc biệt là thực tế rằng việc Kiev gia nhập NATO sẽ là mối đe dọa trực tiếp đối với Moscow.

Ông cũng khẳng định rằng việc các quốc gia thành viên NATO triển khai quân đội đến Ukraine dù dưới lá cờ quốc gia mình hay lá cờ Liên minh châu Âu là điều không thể chấp nhận được đối với Nga. Phía Nga còn bày tỏ sự cảm kích đối với Tổng thống Donald Trump vì đã trở thành nhà lãnh đạo phương Tây lớn đầu tiên thừa nhận rằng tham vọng NATO của Ukraine là một trong những chất xúc tác chính gây ra xung đột.

Về phía ông Ushakov, ông cho biết trong bối cảnh Mỹ và Nga đều đã đưa ra quan điểm về vấn đề Ukraine, các nhóm đàm phán của cả hai quốc gia sẽ có trách nhiệm xúc đẩy tiến triển "vào thời điểm thích hợp". "Mỹ nên chỉ định đại diện của họ, chúng tôi sẽ chỉ định đại diện của chúng tôi, và sau đó, có lẽ, công việc sẽ được tiến hành," ông Ushakov nói.

Washington cũng tuyên bố rằng Nga và Mỹ đã nhất trí bổ nhiệm các nhóm cấp cao sẽ làm việc để tìm ra con đường giải quyết xung đột Ukraine càng sớm càng tốt và đảm bảo một nền hòa bình bền vững được tất cả các bên chấp nhận.

Phát biểu ngày 18/2 sau cuộc họp, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố việc chấm dứt xung đột ở Ukraine có thể "mở ra cánh cửa" cho "những cơ hội đáng kinh ngạc" để hợp tác với Nga về các vấn đề hai bên cùng quan tâm – các vấn đề mà ông hy vọng “sẽ tốt cho thế giới và cũng cải thiện mối quan hệ của chúng ta trong dài hạn".

Thời điểm diễn ra hội nghị thượng đỉnh Nga – Mỹ chưa rõ

Phát biểu sau cuộc đàm phán ngày 18/2, ông Yuri Ushakov cho biết vẫn khó có thể chỉ định ngày cụ thể cho hội nghị thượng đỉnh cấp cao giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Trump. Theo ông "không có khả năng" hội nghị sẽ diễn ra vào tuần tới như đã được các phương tiện truyền thông đưa tin trước đó.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump sau cuộc đàm phán ngày 18/2 trả lời các phóng viên tại Palm Beach, Florida cho biết ông đã có thái độ tự tin hơn và có thể sẽ gặp mặt Tổng thống Nga trước khi tháng 2 kết thúc.