Cựu Tổng thống Donald Trump rời tòa án sau khi bồi thẩm đoàn tuyên bố ông phạm tất cả 34 trọng tội trong phiên tòa xét xử hình sự vụ án bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels ngày 30/5/2024. Ảnh: Justin Lane/Pool/Reuters

Là cựu Tổng thống Mỹ đầu tiên bị kết tội, ông Trump hiện phải đối mặt với khả năng bị kết án tù hoặc quản chế. Tuy nhiên, ông tuyên bố sẽ kháng cáo, một động thái có thể khiến việc tuyên án của ông bị trì hoãn đáng kể.

Thẩm phán Juan Mercan đã ấn định việc kết án cho ông Trump sẽ diễn ra vào 10h sáng theo giờ miền đông nước Mỹ ngày 11/7. Ông Trump có thể chịu án phạt quản chế lên tới 4 năm cho mỗi tội danh trong nhà tù tiểu bang. Hiện tại, cựu Tổng thống sẽ không phải ngồi tù trong khi chờ tuyên án.

Ông Trump còn có thể được bầu làm Tổng thống Mỹ không?

Theo hãng tin CNN dẫn lời giáo sư luật Richard L. Hasen của Đại học California, Los Angeles - một trong những chuyên gia hàng đầu tại Mỹ về luật bầu cử, không có điều gì trong Hiến pháp quốc gia này cấm một người bị kết án tranh cử vào chức vụ cao nhất.

Phát biểu trên trang Election Law Blog của mình ngày 30/5, ông cho biết: “Về mặt pháp lý, tư cách ứng cử viên tổng thống của ông Trump không có sự thay đổi nào do Hiến pháp chỉ quy định các tiêu chuẩn tranh cử”.

Ngoài ra, ông cho biết các bang cũng không thể loại ông Trump khỏi cuộc tranh cử do phán quyết của Tòa án Tối cao hồi đầu năm nay. Ngày 4/3, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết rằng ông Donal Trump không thể bị loại bỏ khỏi cuộc bỏ phiếu sơ bộ tại bang Colorado cũng như tại bất kỳ bang nào khác.

Các thẩm phán tại Tòa án Tối cao Mỹ xác định rằng chỉ Quốc hội mới có thể thực thi Mục 3 của Tu chính án thứ 14 đối với “các quan chức và ứng cử viên liên bang”. Cụ thể, ý kiến của tòa án nêu rõ: “Chúng tôi kết luận rằng các bang có thể loại bỏ những người nắm giữ hoặc cố gắng giữ chức vụ của bang. Nhưng theo Hiến pháp, các bang không có quyền thực thi Mục 3 đối với các chức vụ liên bang, đặc biệt là chức tổng thống”.

Mục 3 của Tu chính án thứ 14 cấm bất kỳ "quan chức Mỹ" nào tuyên thệ "ủng hộ Hiến pháp Mỹ" và sau đó "tham gia nổi dậy hoặc nổi loạn chống lại Hiến pháp đó, hoặc viện trợ hay giúp đỡ kẻ thù”.

Liệu việc kết án có khiến ông Trump mất quyền bầu cử?

Quyền bỏ phiếu ở Florida của ông Trump trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới sẽ phụ thuộc vào việc ông có bị kết án tù có thời hạn hay không và liệu ông có mãn hạn tù đó trước thời điểm bầu cử hay không.

Florida cấm những người phạm tội bỏ phiếu cho đến khi họ hoàn thành đầy đủ thời hạn của bản án - bao gồm cả việc được trả tự do có giám sát - và cho đến khi họ đã trả mọi khoản tiền phạt và phí liên quan. Lệnh cấm bỏ phiếu trọng tội của Florida áp dụng cho những người bị kết án ngoài tiểu bang. Khi bản án của một công dân Florida được kết án ở ngoài tiểu bang, Florida sẽ tuân theo luật của tiểu bang đó về cách người phạm trọng tội có thể lấy lại quyền bầu cử của bản thân.

Ở New York, nhờ luật năm 2021, những người bị kết án trọng tội sẽ lấy lại quyền bầu cử sau khi mãn hạn tù. Điều này có nghĩa là ông Trump sẽ chỉ bị từ chối quyền bầu cử ở Florida nếu ông đang thụ án tù tại Manhattan vào thời điểm bầu cử.

Việc kết án ngày 30/5 có ảnh hưởng tới các vụ án hình sự khác của ông Donald Trump hay không?

Việc kết án ngày 30/5 không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào đối với 3 vụ án hình sự khác của ông. Những vụ án này sẽ tiếp tục được tiến hành như trước khi ông bị kết tội trong vụ án ở New York.

Hiện vụ án hình sự liên quan tới nỗ lực lật đổ cuộc bầu cử liên bang của ông Trump đã bị tạm dừng trong khi thẩm phán giám sát vụ án tài liệu mật của ông ở Florida đã hoãn phiên tòa vô thời hạn. Vụ can thiệp bầu cử ở Georgia của ông đang trong tình trạng lấp lửng về mặt pháp lý trong khi ông Trump cùng một số người liên quan đang cố gắng loại bỏ tư cách của công tố viên khu vực Atlanta, người đã đưa ra cáo buộc.