Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội.

Sáng ngày 21/4, sau khi các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có phát biểu giải trình, làm rõ nhiều vấn đề đại biểu quan tâm về phát triển kinh tế, chính sách thuế, vốn đầu tư công, thị trường vốn.

Đề cập đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định việc đạt mức tăng trưởng hai con số là "mục tiêu vô cùng thách thức nhưng mà là con đường tất yếu", bởi "không có con đường nào khác để chúng ta hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước, từ 2045 trở thành nước phát triển công nghiệp hiện đại".

Bộ trưởng dẫn số liệu từ Báo cáo phát triển thế giới của Ngân hàng Thế giới: Từ năm 1946 đến nay, trên thế giới chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục hai con số trong vòng trên 10 năm để vươn lên từ một quốc gia nghèo thành nước phát triển. Nhìn lại lịch sử hơn 40 năm đổi mới của Việt Nam, chúng ta chỉ có 2 năm tăng trưởng đạt trên 9% và chưa bao giờ chạm mức hai con số.

Dù vậy, đây là con đường đã được lựa chọn với sự đồng thuận rất cao và được đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 và Kết luận 18 của Trung ương. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã đề ra 59 chỉ tiêu ngành lĩnh vực, 11 nhóm nhiệm vụ giải pháp cho giai đoạn tới và đặc biệt là 92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026, người đứng đầu ngành Tài chính khẳng định.

Nền kinh tế sẽ chịu nhiều sức ép từ quý 2

Báo cáo về một số tín hiệu khởi sắc của tình hình kinh tế những tháng đầu năm 2026, Bộ trưởng cho biết tăng trưởng đạt 7,8 - 7,9%; xuất khẩu tăng trên 19%; giải ngân đầu tư công tăng 1,2% so với cùng kỳ; đặc biệt số lượng doanh nghiệp mới thành lập tăng ấn tượng ở mức 31,7%.

"Tuy vậy, nền kinh tế sẽ bắt đầu "thấm" tác động từ xung đột Trung Đông kể từ quý II. Cứ giá dầu thô tăng 10% sẽ tác động làm giảm tăng trưởng 0,4% và đẩy lạm phát tăng thêm 0,5%. Hơn nữa, giá dầu tăng sẽ kéo theo đà tăng giá của các sản phẩm hóa dầu là đầu vào của nền sản xuất như phân bón và cả lĩnh vực công nghệ. Hiện nay giá của sợi cáp quang tăng đã gấp sáu lần so với cùng thời điểm," Bộ trưởng nêu.

Người đứng đầu Bộ Tài chính cho biết để cả năm tăng trưởng trên 10%, các quý còn lại phải tăng trưởng 10-11%. Bộ sẽ tham mưu, trình Chính phủ triển khai một loạt nhiệm vụ giải pháp thời gian tới. Trong đó có việc rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng để giao nhiệm vụ cho từng cơ quan, địa phương, bộ ngành, thậm chí từng doanh nghiệp, phù hợp với điều kiện của tình hình mới.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.

"Chính sách tài khóa sẽ tập trung vào hoàn thiện chính sách thuế đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời. Nhưng đồng thời cũng phải tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp. Đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ," Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói và nhấn mạnh đây là nhóm chiếm 96% số lượng doanh nghiệp của nền kinh tế và đang đóng góp trên 50% cho GDP.

Về vấn đề giải ngân đầu tư công, liên quan việc giải quyết các dự án tồn đọng, trước khi giải trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã dành lời cảm ơn Quốc hội vì đã tạo điều kiện để tiếp tục mở rộng xử lý các dự án tồn động về đất đai cũng như các dự án khác theo Nghị quyết 170 của Quốc hội.

Ông cho rằng đây là một điểm nghẽn nhưng cũng là một nguồn lực và động lực cho tăng trưởng thời gian tới. Theo thống kê chưa đầy đủ thì hiện cả nước đang tồn động khoảng 200.000 ha đất, tổng vốn đầu tư khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, tức gấp 3 lần tổng vốn đầu tư công của năm 2026, khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Bộ trưởng bày tỏ mong muốn Quốc hội tiếp tục ủng hộ, đồng thời tăng cường giám sát để sớm tháo gỡ điểm nghẽn này, qua đó khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Ngoài ra, Bộ trưởng Tài chính cũng cho biết sẽ tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về chính sách pháp luật. Ngay trong kỳ họp này, Bộ sẽ trình Chính phủ, để trình Quốc hội tháo gỡ sửa đổi 4 luật về thuế gồm: thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Về giải pháp trên thị trường vốn, Bộ trưởng Tài chính thừa nhận hiện nay Việt Nam đang phụ thuộc rất lớn vào thị trường tiền tệ. Mà nguyên tắc của thị trường tiền tệ là cung cấp vốn ngắn hạn cho nền kinh tế, còn vốn dài hạn thì phải do thị trường vốn cung ứng.

Thị trường vốn hiện chủ yếu huy động qua kênh trái phiếu và cổ phiếu, theo ông Ngô Văn Tuấn, cả hai thị trường này thời gian qua đều đã đạt được các bước tiến lớn. Trong đó, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được tổ chức quốc tế nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, còn thị trường trái phiếu Chính phủ cũng đang phát triển rất tốt. Năm 2025, thị trường trái phiếu Chính phủ đã huy động được 800.000 tỷ đồng cho nền kinh tế và năm nay phấn đấu huy động 900.000 tỷ đồng.

Để phát triển bền vững thị trường vốn, cần cải cách đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến phát triển các định chế trung gian chuyên nghiệp. Đây là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ, yên tâm tham gia thị trường. Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tăng cường giám sát các tổ chức tài chính trung gian để giúp nhà đầu tư an tâm, Bộ trưởng nhấn mạnh, đồng thời cam kết tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.