![]() |
| Các đại biểu tại phiên họp chiều ngày 21/11. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo Luật, chỉ định thầu được áp dụng đối với các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp nhằm thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đối ngoại, bảo vệ chủ quyền quốc gia; ngăn chặn hoặc xử lý hậu quả do sự kiện bất khả kháng, bảo vệ tài sản, sức khỏe, tính mạng người dân và phòng, chống dịch bệnh.
Hình thức này cũng được áp dụng đối với gói thầu có yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước; gói thầu thuộc dự án quan trọng quốc gia được Quốc hội cho phép áp dụng chỉ định thầu; gói thầu có yêu cầu đặc thù về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật, công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu, nhà sản xuất cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên thị trường.
Luật còn cho phép chỉ định thầu đối với gói thầu thuộc lĩnh vực chiến lược được xác định theo chủ trương, định hướng phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ; các dự án, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đặc biệt và chuyển đổi số.
Các gói thầu thuộc dự toán mua sắm, dự án đầu tư công và dự án khác cần áp dụng chỉ định thầu để đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả cũng thuộc phạm vi được xem xét áp dụng hình thức này.
Chính phủ được giao quy định chi tiết các trường hợp và hạn mức áp dụng chỉ định thầu.
Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc mở rộng các hình thức lựa chọn nhà thầu không qua cạnh tranh nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn đối với những gói thầu có tính chất đặc thù, cấp bách.
Tuy nhiên, việc áp dụng phải gắn với cơ chế kiểm soát rủi ro, tăng cường công khai thông tin, giám sát, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm. Đối với dự án cần đẩy nhanh tiến độ, việc áp dụng chỉ định thầu phải được xác định bằng văn bản của cấp có thẩm quyền.
Cho phép chỉ định nhà đầu tư đối với dự án cần đẩy nhanh tiến độ
Đối với lựa chọn nhà đầu tư, Luật quy định hình thức chỉ định nhà đầu tư được áp dụng đối với dự án đầu tư kinh doanh có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp hoặc cần đẩy nhanh tiến độ nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Hình thức này cũng được áp dụng đối với dự án có yêu cầu về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ chiến lược; cần bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền, đồng bộ kết nối kỹ thuật hoặc các yêu cầu khác theo pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực.
Ngoài ra, Luật quy định hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với các dự án có yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, lợi ích quốc gia; các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia hoặc nhiệm vụ thuộc lĩnh vực chiến lược.
Các dự án có yêu cầu đặc thù về thủ tục đầu tư, giao đất, cho thuê đất, giao khu vực biển hoặc có điều kiện đặc thù khác cũng có thể áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt khi đáp ứng điều kiện luật định.
Chính phủ được giao quy định chi tiết về các hình thức lựa chọn nhà đầu tư này.
Tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập
![]() |
| Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình trước Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội |
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định tại Điều 3 về quyền tự chủ, tự quyết định hoạt động mua sắm, đấu thầu. Theo đó, doanh nghiệp Nhà nước được tự quyết định lựa chọn nhà thầu thực hiện các gói thầu không sử dụng ngân sách Nhà nước.
Quy định này cũng áp dụng đối với các gói thầu không sử dụng ngân sách Nhà nước của đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên; đơn vị sự nghiệp công lập là cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Trường hợp doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập ban hành quy định riêng về hoạt động mua sắm, đấu thầu thì phải công khai văn bản đó trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Luật Đấu thầu (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.