Nga đồng ý gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen thêm 60 ngày

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Vershinin tuyên bố Moscow không phản đối việc gia hạn thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc ở Biển Đen sau khi nó hết hạn vào ngày 18/3, nhưng nước này chỉ đồng ý kéo dài thời gian thêm 60 ngày.

Các con tàu đang chờ kiểm tra theo Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen tại khu neo đậu Bosphorus, Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, tháng 12/2022. Ảnh: Reuters

"Nga thừa nhận tính chất trọn gói của các thỏa thuận Istanbul do Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đưa ra. Nga không phản đối việc gia hạn đối với sáng kiến Biển Đen sau khi hết hạn vào ngày 18/3, nhưng chỉ kéo dài trong 60 ngày", Thứ trưởng Ngoại giao Nga Vershinin nói với các phóng viên sau cuộc đàm phán tại Geneva, theo RT.

Nga đồng ý gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen thêm 60 ngày ảnh 1

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Vershinin rời đi sau cuộc hội đàm về Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen tại trụ sở Liên Hợp Quốc, Geneva, ngày 13/3. Ảnh: AFP

Quan chức này nói thêm rằng: “Lập trường tiếp theo của chúng tôi sẽ được xác định dựa trên những tiến bộ rõ rệt trong việc bình thường hóa xuất khẩu nông sản của chúng tôi, không phải bằng lời nói mà bằng hành động".

Liên Hợp Quốc cho biết họ ghi nhận quan điểm của Nga và khẳng định Moscow vẫn "hoàn toàn cam kết với thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen, cũng như các nỗ lực tạo thuận lợi cho việc xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga".

"Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đã xác nhận rằng Liên Hợp Quốc sẽ làm mọi thứ có thể để duy trì tính toàn vẹn của Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen và đảm bảo tính liên tục của nó", cơ quan này tuyên bố.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao của chính phủ Ukraine tham gia vào các cuộc đàm phán để đảm bảo thỏa thuận, cho biết Kiev coi việc gia hạn 60 ngày là vi phạm các điều khoản của thỏa thuận.

"Thỏa thuận nêu rõ rằng có thể gia hạn tối thiểu 120 ngày. Để gia hạn thời gian thành 60 ngày, bạn phải sửa đổi thỏa thuận", ông nói với Reuters.

Nga đồng ý gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen thêm 60 ngày ảnh 2

Cánh đồng lúa mì gần làng Zghurivka, Kiev, Ukraine, tháng 8/2022. Ảnh: Reuters

Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen kéo dài 120 ngày, do Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm bên trung gian giữa Nga và Ukraine, chính thức bắt đầu từ tháng 7 năm ngoái và được gia hạn vào tháng 11. Đây là biện pháp nhằm ngăn chặn cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu có nguy cơ bùng nổ trong cuộc xung đột tại Ukraine.

Để giúp thuyết phục Nga đồng ý dỡ bỏ phong tỏa 3 cảng Biển Đen để Ukraine tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc, Liên Hợp Quốc cũng đồng ý giúp tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu lương thực và phân bón của Nga.

Tuy nhiên, Nga đã nhiều lần chỉ trích thỏa thuận này, khẳng định rằng nó không hoạt động như dự kiến. Moscow cho rằng thỏa thuận này chỉ cho phép xuất khẩu ngũ cốc thương mại từ Ukraine một cách hiệu quả, cáo buộc dòng chảy xuất khẩu bị chuyển hướng sang châu Âu thay vì đến các nước nghèo ở châu Phi và châu Á.

Mặc dù việc xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga không bị trừng phạt, nhưng Moscow cho biết các hạn chế đối với cơ chế thanh toán, hậu cần và bảo hiểm là "rào cản" đối với các lô hàng.

Ukraine và Nga đều là những nhà cung cấp ngũ cốc và phân bón lớn trên toàn cầu. Trước khi xung đột nổ ra, Ukraine là nước xuất khẩu ngô lớn thứ 4 thế giới, lúa mì lớn thứ 5 và là nhà cung cấp chính cho các nước nghèo ở Châu Phi và Trung Đông.

Theo Liên Hợp Quốc, kể từ khi thỏa thuận ngũ cốc được triển khai, Ukraine đã xuất khẩu hơn 23 triệu tấn ngô và lúa mì. Các điểm đến chính hàng đầu cho các lô hàng là Trung Quốc, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Italy và Hà Lan.