Theo Reuters, trả lời báo chí lề một hội nghị an ninh tại Salen, Thụy Điển ngày 12/1, Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius cho biết, ông đồng tình với quan điểm của Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen rằng một cuộc tiếp quản Greenland bằng biện pháp quân sự sẽ giáng đòn chí mạng vào NATO và gây tổn hại nghiêm trọng tới mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ông nói thêm rằng động thái như vậy cũng sẽ gây ra phản ứng tiêu cực mạnh mẽ trong dư luận châu Âu.

Mặc dù không tin Mỹ có thể sắp tiến hành hành động quân sự, song ông Kubilius cũng lưu ý rằng Điều 42.7 của Hiệp ước Liên minh châu Âu quy định EU có nghĩa vụ phải hành động nếu một nước thành viên bị tấn công.

"Điều này phụ thuộc rất nhiều vào phản ứng và lập trường của Đan Mạch, nhưng chắc chắn tồn tại nghĩa vụ của các quốc gia thành viên trong việc hỗ trợ lẫn nhau nếu một nước thành viên khác đang phải đối mặt với sự xâm nhập quân sự," ông nói.

Thủ phủ Nuuk, Greenland. Ảnh: Xinhua

Ông Kubilius cũng đặt câu hỏi về tính hợp pháp của việc kiểm soát Greenland bằng vũ lực, đồng thời cảnh báo rằng điều này sẽ tác động đến mọi phương diện trong quan hệ giữa châu Âu và Mỹ. “Ai sẽ công nhận sự chiếm đóng đó và nó sẽ ảnh hưởng như thế nào tới toàn bộ mối quan hệ giữa Mỹ và châu Âu, bao gồm cả lĩnh vực thương mại, nơi mà chính người Mỹ cũng có thể phải gánh chịu những hệ quả tiêu cực khá đau đớn,” ông nói.

Mặt khác, quan chức này cho rằng EU có thể tăng cường hỗ trợ an ninh Greenland theo đề nghị của Đan Mạch, bao gồm triển khai binh lực và mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự như sự hiện diện hải quân và năng lực chống thiết bị bay không người lái. “Đó là vấn đề để giới quân sự đánh giá Greenland hay khu vực Bắc Cực cần những gì cho phòng thủ. Mọi phương án đều có thể,” ông Kubilius nói.

Cũng trong phát biểu, ông Kubilius nhận định châu Âu cần tiếp tục tăng cường năng lực quân sự, bất kể có thể tiếp tục trông cậy vào sự hỗ trợ của Mỹ hay không. Ông đồng thời thừa nhận kịch bản Mỹ rút khỏi NATO sẽ là một cú sốc lớn.

“Đó sẽ là một thách thức rất lớn nếu phải sẵn sàng tự bảo vệ châu Âu một cách độc lập, trong trường hợp không có Mỹ. Khi đó, câu hỏi sẽ là làm thế nào để sử dụng các cấu trúc của NATO, làm sao để chúng có thể trở thành nền tảng cho trụ cột châu Âu trong NATO. Nhưng NATO, như hiện nay, chắc chắn sẽ không còn tồn tại nữa,” ông cho hay.

Phát biểu của quan chức EU được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Đan Mạch đang trở nên căng thẳng về vấn đề Greenland. Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã bày tỏ mong muốn hòn đảo này trở thành một phần của Mỹ và khẳng định ông sẽ hiện thực hóa điều đó “bằng cách này hay cách khác”. Gần đây, ông Trump đã nhắc lại chủ đề này và nhấn mạnh rằng Mỹ rất cần Greenland vì mục đích quốc phòng.

Tuy nhiên, Đan Mạch và các đồng minh châu Âu khác đã nhiều lần phản đối tuyên bố của của ông Trump về khả năng giành quyền kiểm soát Greenland không loại trừ bằng biện pháp quân sự. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ngày 5/1 cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào Greenland sẽ chấm dứt “mọi thứ”, bao gồm NATO và cấu trúc an ninh hình thành sau Thế chiến II.

Trong khi đó, Thủ hiến Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen, cùng với lãnh đạo của bốn đảng chính trị còn lại, đã phản ứng bằng một tuyên bố chung: “Chúng tôi không muốn trở thành người Mỹ, chúng tôi không muốn trở thành người Đan Mạch, chúng tôi muốn là người Greenland. Tương lai của Greenland phải do người Greenland quyết định”.

Trong tuyên bố chung về Greenland ngày 6/1, Thủ tướng Đan Mạch cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez và Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định “Greenland thuộc về nhân dân Greenland”.

“Chính quyền Đan Mạch và Greenland, và chỉ có họ, mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland. An ninh Bắc Cực phải được đảm bảo thông qua sự hợp tác tập thể giữa các đồng minh NATO, bao gồm cả Mỹ, bằng cách duy trì các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, bao gồm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và sự bất khả xâm phạm của biên giới. Đây là những nguyên tắc phổ quát mà chúng tôi sẽ không ngừng bảo vệ,” tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo châu Âu viết.

'Mỹ sẽ làm điều gì đó với Greenland' Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng Washington sẽ “làm điều gì đó” nhằm kiểm soát Greenland dù là theo cách dễ dàng hay khó khăn, bất chấp hòn đảo này có muốn hay không.

Trung Quốc phản hồi về việc Mỹ muốn có đảo Greenland Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning nhấn mạnh Mỹ không nên lấy các quốc gia khác làm cái cớ để theo đuổi lợi ích riêng tại Bắc Cực.

Greenland: Hòn đảo băng giá mang giá trị chiến lược toàn cầu Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới nằm ở khu vực Bắc Cực, nơi dân cư thưa thớt, khí hậu lạnh giá khắc nghiệt nhưng lại có vai trò quan trọng do có vị trí chiến lược.

Đức kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế trong vấn đề Greenland Bộ trưởng Tài chính kiêm Phó Thủ tướng Đức Lars Klingbeil khẳng định tương lai của Greenland phải do chính người dân Greenland và Đan Mạch quyết định.

Thủ tướng Frederiksen: Đan Mạch đứng trước 'thời khắc định mệnh' Thủ tướng Đan Mạch cho biết nước này đang đối mặt với “thời khắc định mệnh” trong bối cảnh Mỹ có các tuyên bố về việc kiểm soát Greenland và cho rằng Washington có nguy cơ quay lưng với NATO.