Quy hoạch Ma Lù Thàng thành cửa ngõ thương mại của Việt Nam, ASEAN với Trung Quốc

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng tỉnh Lai Châu được quy hoạch đến năm 2045 hướng tới trở thành trung tâm giao thương đa ngành, kết nối Việt Nam, khu vực ASEAN với Tây Nam Trung Quốc.

Hội nghị công bố Quyết định số 1185/QĐ-TTg ngày 19/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng, tỉnh Lai Châu đến năm 2045. Ảnh: Laichau.gov.

Chiều 18/7, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị công bố Quyết định số 1185/QĐ-TTg ngày 19/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng đến năm 2045.

Tại hội nghị, đại diện Vụ Quy hoạch Kiến trúc (Bộ Xây dựng) đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng. Theo đó, khu vực này được định hướng là trung tâm giao thương chiến lược, kết nối Việt Nam và ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc; đồng thời là động lực tăng trưởng kinh tế của tỉnh Lai Châu và các địa phương miền núi phía Tây Bắc.

Phạm vi quy hoạch bao gồm ba xã Ma Li Pho, Huổi Luông, Mường So và thị trấn Phong Thổ. Theo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính, các khu vực này sẽ sáp nhập thành xã Phong Thổ.

Tổng diện tích quy hoạch gần 26.670 ha, với mục tiêu phát triển mạnh kinh tế cửa khẩu biên mậu, đặc biệt hướng tới thị trường Trung Quốc. Khu vực cửa khẩu sẽ được xây dựng thành trung tâm thương mại, dịch vụ và du lịch có vai trò dẫn dắt toàn vùng.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, khu vực này sẽ có khoảng 35.000 dân, trong đó 23.500 lao động; nhu cầu sử dụng đất cho các khu chức năng khoảng 1.500-1.700 ha. Đến năm 2045, dân số dự kiến đạt 55.000 người, lao động khoảng 36.000 và diện tích đất xây dựng cần khoảng 2.300-2.500 ha.

Quy hoạch định hướng phát triển Ma Lù Thàng theo mô hình chuỗi liên kết dọc hành lang biên giới, hình thành các trục phát triển chính dựa trên hệ thống giao thông quốc lộ 12, quốc lộ 4D và hai trung tâm động lực: khu vực cửa khẩu Ma Lù Thàng và đô thị Phong Thổ.

Không gian quy hoạch được chia thành 5 vùng chức năng gồm: vùng kinh tế biên mậu – đô thị cửa khẩu; vùng dịch vụ hỗn hợp và dân cư đô thị; khu công nghiệp đa ngành; vùng du lịch mang bản sắc văn hóa; và khu dân cư nông thôn gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh biên giới.

Phát biểu tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Giàng A Tính nhấn mạnh, việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng đến năm 2045 là dấu mốc quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược để thu hút đầu tư, huy động nguồn lực, tổ chức không gian phát triển đa ngành - đa lĩnh vực - bền vững.

Tỉnh Lai Châu mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương, các Bộ, ngành về cơ chế, chính sách, nguồn lực để triển khai đầu tư đồng bộ hạ tầng, thực hiện thành công các mục tiêu phát triển theo định hướng quy hoạch.

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng được Thủ tướng Chính phủ thành lập từ năm 2001, gồm 3 xã và một thị trấn (nay là xã Phong Thổ). Qua hơn 20 năm hình thành và phát triển, khu kinh tế đã được Trung ương, Chính phủ và tỉnh quan tâm đầu tư hạ tầng thiết yếu.

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng, Lai Châu. Ảnh: Laichau.gov.

Giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ bố trí 200 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn để phát triển hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu, tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư.

Đến nay, khu kinh tế đã có 50 dự án còn hiệu lực với sự tham gia của 44 nhà đầu tư, tổng vốn đăng ký khoảng 6.800 tỷ đồng. Nhiều dự án đã đi vào hoạt động, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho người dân và thúc đẩy phát triển vùng biên.

Tuy nhiên, do chưa có quy hoạch chung xây dựng được phê duyệt, việc phát triển hạ tầng, bố trí không gian và định hướng đầu tư thiếu tính đồng bộ, dài hạn, là một trong những điểm nghẽn trong quá trình phát triển khu kinh tế.

Hiện Lai Châu có một cửa khẩu quốc tế, một cửa khẩu phụ và 6 lối mở. Tỉnh cũng quy hoạch bổ sung thêm các lối thông quan như Ma Lù Thàng 2, cửa khẩu quốc tế Sông Đà cùng 2 cửa khẩu song phương khác.