Kyiv Independent đưa tin, ngày 26/1, Hội đồng Liên minh châu Âu đã thông qua kế hoạch REPowerEU, bao gồm các lệnh cấm theo lộ trình đối với khí đốt Nga, bao gồm cả khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và khí đốt đường ống. Trong đó, lệnh cấm LNG sẽ có hiệu lực đầy đủ vào đầu năm 2027, tiếp theo là khí đốt đường ống vào mùa thu cùng năm.
Quy định mới cũng yêu cầu các quốc gia thành viên xác minh nguồn gốc khí đốt nhập khẩu và xây dựng kế hoạch đa dạng hóa nguồn cung trước tháng 3/2026, đồng thời đưa ra các mức phạt nặng đối với hành vi vi phạm.
Kế hoạch REPowerEU được thông qua theo hình thức bỏ phiếu đa số đủ điều kiện, thay vì yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối của tất cả các quốc gia thành viên. Do đó, động thái này đã vấp phải sự phản đối từ hai quốc gia là Slovakia và Hungary, những nước cho rằng các lệnh cấm đã xâm phạm lợi ích quốc gia và vi phạm các hiệp ước nền tảng của EU.
 |
| Thủ tướng Hungary Viktor Orban (trái) và Thủ tướng Slovakia Robert Fico (phải) tại cuộc gặp ở Bratislava, Slovakia, ngatf 21/1/2025. Ảnh: Văn phòng TT Hungary |
“Chúng tôi sẽ đệ đơn kiện quy định này lên Tòa án Công lý Liên minh châu Âu,” Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố trong cuộc họp báo ngày 27/1, theo RT. Nhà lãnh đạo này đồng thời cho rằng lệnh cấm dầu khí của Nga kể từ tháng 11/2027 là “hành động tự sát năng lượng” của khối.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar cho rằng EU cần bảo đảm một quá trình chuyển đổi năng lượng “công bằng, thực tế và bền vững về mặt xã hội” cho tất cả các thành viên trong khối, thay vì áp đặt các chính sách không tính đến khả năng và hoàn cảnh cụ thể của từng quốc gia.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cũng thông báo về việc Budapest sẽ khởi kiện EU ngay sau khi kế hoạch REPowerEU được ban hành chính thức – dự kiến vào đầu tháng 2. Quan chức này đồng thời cảnh báo rằng việc cấm nhập khẩu dầu khí Nga sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia và đẩy chi phí năng lượng của các hộ gia đình Hungary tăng cao.
Slovakia và Hungary là các nước không giáp biển, có chung đường biên giới với Ukraine và từ lâu phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu khí từ Nga. Thủ tướng Slovakia Robert Fico và Thủ tướng Hungary Viktor Orban được xem là những tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất trong EU đối với việc cắt đứt quan hệ năng lượng với Moscow.
Các lệnh cấm này là một phần trong nỗ lực của EU nhằm chấm dứt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch từ Nga sau khi cuộc xung đột tại Ukraine nổ ra.
EU cho biết đã giảm 75% lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga trong giai đoạn 2021 - 2025, song khối này vẫn là khách hàng lớn nhất của Nga đối với cả khí đốt đường ống và LNG. Việc nhập khẩu LNG bằng đường biển từ Nga thậm chí còn gia tăng khi nguồn cung qua đường ống sụt giảm.
Về phần mình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 26/1 cho rằng việc EU cấm hoàn toàn khí đốt của Moscow về cơ bản đồng nghĩa với việc khối này từ bỏ quyền tự chủ, từ đó khiến họ phải phụ thuộc nặng nề hơn vào nhà cung cấp khác.
“Thật khó để nói chắc chắn liệu họ là những thần dân hạnh phúc hay những nô lệ khốn khổ. Thời gian sẽ trả lời. Dù sao thì họ cũng đã từ bỏ tự do của mình rồi,” bà Zakharova nói.
Cuộc đối đầu pháp lý giữa Slovakia, Hungary và EU cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ khối về lộ trình chấm dứt quan hệ năng lượng với Nga, đặc biệt trong bối cảnh an ninh năng lượng và chi phí sinh hoạt vẫn là vấn đề thách thức đối với nhiều quốc gia thành viên.
