Tây Âu đã trải qua giai đoạn tháng 6-7 nóng nhất từng được ghi nhận, với nhiệt độ trung bình đạt 21,62 độ C, theo số liệu được Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) công bố ngày 10/8, AFP đưa tin. Copernicus cho biết mức nhiệt này phản ánh “tình trạng nắng nóng kéo dài bất thường” trong mùa hè năm nay.
Nhiệt độ cao đã kéo theo tình trạng khô hạn trên diện rộng trong khu vực. Tình trạng này bắt đầu từ tháng 5 và tháng 6, sau đó tiếp tục kéo dài và trở nên nghiêm trọng hơn trong tháng 7. Pháp, Tây Ban Nha, Áo, Hungary, Anh, Ireland và một phần Iceland nằm trong số những quốc gia ghi nhận tình trạng khô hạn nghiêm trọng. Độ ẩm đất trong tháng 7 được ghi nhận thấp hơn “đáng kể” so với tháng 7/2022, thời điểm Tây Âu hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng gần đây nhất.
![]() |
| Người dân tránh nóng tại đài phun nước ở Paris, Pháp. Ảnh: TTXVN |
Tình trạng khô hạn cũng ảnh hưởng đến lưu lượng nước tại các con sông, đặc biệt tại các sông Seine, Rhine và Danube. Hoạt động vận tải, tưới tiêu và sản xuất năng lượng tại một số quốc gia châu Âu đã bị ảnh hưởng.
Không chỉ khiến nguồn nước suy giảm, điều kiện nóng và khô kéo dài còn tạo điều kiện cho các vụ cháy rừng cực đoan. Trong tháng 7, các vụ cháy lan rộng hơn tại Tây Âu. Pháp và Tây Ban Nha đã phải đối phó với những vụ cháy rừng tồi tệ nhất trong mùa hè này, trong khi nhiều khu vực khác ở châu Âu cũng ghi nhận các vụ hỏa hoạn nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, các đại dương trên thế giới cũng tiếp tục ghi nhận nhiệt độ ở mức cao kỷ lục. Theo Copernicus, tháng 7 là tháng thứ hai liên tiếp nhiệt độ đại dương toàn cầu đạt mức kỷ lục. Nhiệt độ trung bình trên bề mặt biển trong tháng đạt 20,96°C, phá vỡ kỷ lục được thiết lập vào năm 2023.
Các đợt nắng nóng trên biển quanh châu Âu và hiện tượng El Niño mạnh đang hình thành ở Thái Bình Dương là những yếu tố thúc đẩy nhiệt độ đại dương tăng cao.
AFP dẫn lời Giám đốc Copernicus Carlo Buontempo cho biết một số khu vực ở Địa Trung Hải và Đại Tây Dương đang ấm lên bất thường, song hiện tượng El Niño đang hình thành “có lẽ là động lực chính” đứng sau mức nhiệt kỷ lục của các đại dương.
“Hiện nay chúng ta đang đối mặt với hiện tượng El Niño rất lớn, có thể chưa từng có tiện lệ về biên độ. Rõ ràng là tác động từ khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới trở nên khá quan trọng,” ông Buontempo nói với các phóng viên ngày 5/8.
El Niño là pha ấm của một chu kỳ khí hậu tự nhiên, tạm thời làm tăng nhiệt độ đại dương tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương và có thể tác động đến các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán và lũ lụt trên toàn thế giới. Hiện tượng El Niño thường đạt đỉnh điểm vào cuối năm, trước khi nhiệt lượng được giải phóng từ đại dương vào khí quyển, đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng lên.
El Niño gần đây đã góp phần khiến năm 2023 và 2024 lần lượt trở thành năm nóng thứ hai và nóng nhất từng được ghi nhận. Ông Buontempo cho biết các nhà khoa học dự kiến nhiệt độ trung bình toàn cầu sẽ lập kỷ lục mới vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2027.
Trên phạm vi toàn cầu, Copernicus cho biết tháng 7 vừa qua là tháng 7 nóng thứ hai từng được ghi nhận, với nhiệt độ không khí trung bình trên bề mặt cao hơn 1,47°C so với mức chuẩn thời kỳ tiền công nghiệp 1850 - 1900.
“11 năm qua là thời kỳ nóng nhất từng được ghi nhận và chúng ta chưa từng chứng kiến một khí hậu ấm đến như vậy trong suốt cuộc đời mình, và rất có thể là trong cả lịch sử nền văn minh của chúng ta. Và nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu này chính là hiệu ứng nhà kính,” ông Buontempo cho hay.
Giá đường trên thế giới đã lên ngưỡng cao kỷ lục do nguồn cung đang suy giảm mạnh, trong bối cảnh thời tiết khô hạn gây thiệt hại cho sản lượng tại các quốc gia xuất khẩu hàng đầu như Ấn Độ và Thái Lan. |
Người tiêu dùng toàn cầu sẽ chịu ảnh hưởng bởi tình trạng giá ca cao toàn cầu tăng cao nhất mọi thời đại, trong bối cảnh những người nông dân ở Tây Phi đang phải vật lộn với thời tiết khắc nghiệt và dịch bệnh trên cây. |
Hiện tượng El Nino đang đe dọa tới năng suất thu hoạch cũng như tạo ra nguy cơ đẩy giá gạo lên cao - loại ngũ cốc trọng yếu được tiêu thụ bởi hơn 90% các gia đình Indonesia và đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế xã hội quốc gia này. |
Cơ quan khí tượng dự báo năm 2026 sẽ xuất hiện nhiều hình thái thời tiết cực đoan khiến nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt và nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn gia tăng trên nhiều khu vực. Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ là những vùng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. |
Các nhà kinh tế cảnh báo hiện tượng El Niño "siêu mạnh" trong giai đoạn 2026 - 2027 có thể đẩy giá lương thực toàn cầu tăng vọt, tạo ra cú sốc kéo dài đến năm 2028. |