Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu - Ảnh: VGP.

Sáng 11/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các Bộ, cơ quan liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo Bộ Công Thương tập trung sửa đổi quy định tại Nghị định số 83/2014 về kinh doanh xăng dầu và các nghị định, văn bản liên quan. Ngay từ đầu nhiệm kỳ này, tại buổi làm việc đầu tiên với Bộ Công Thương, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo "tập trung triển khai ngay việc rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm tối đa các khâu trung gian, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý 2/2026".

Các Phó Thủ tướng cũng có nhiều chỉ đạo và Bộ Công Thương đã cơ bản tiếp thu, hoàn thiện các quy định về hệ thống phân phối xăng dầu tại dự thảo. Đến nay, Nghị định đã qua nhiều lần lấy ý kiến thành viên Chính phủ. Bộ Công Thương đã nghiên cứu sửa đổi cơ chế kinh doanh xăng dầu, trong đó đề xuất sắp xếp lại các loại hình thương nhân nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, giảm thủ tục, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và đổi mới cơ chế điều hành giá.

Tại cuộc họp, bám sát chỉ đạo của Thủ tướng, các đại biểu tham dự đã tập trung mổ xẻ những vướng mắc thực tiễn. Trọng tâm thảo luận xoay quanh việc phân định rạch ròi trách nhiệm giữa khâu tạo nguồn và khâu phân phối, bán lẻ nhằm giảm triệt để yếu tố trung gian không cần thiết.

Các ý kiến cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ để duy trì thị trường thông suốt, đổi mới cơ chế giá, cũng như rà soát các công cụ bảo đảm nguồn cung và tối ưu hóa vận hành Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Xăng dầu là huyết mạch, an ninh năng lượng là tiền đề

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, tiền đề cho ổn định và tăng trưởng 2 con số. Việc cơ cấu lại hệ thống phân phối xăng dầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên trọng điểm nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu kết luận cuộc họp - Ảnh: VGP.

Thủ tướng khẳng định, xăng dầu là mặt hàng chiến lược, đầu vào thiết yếu của nền kinh tế. Thời gian qua, Chính phủ đã áp dụng nhiều biện pháp mạnh về thuế, phí và quản lý thị trường để giữ bình ổn vĩ mô. Nếu thực hiện cải cách mạnh mẽ và đi đúng hướng trong lĩnh vực điện, xăng dầu, toàn bộ chi phí đầu vào sẽ giảm sâu, trực tiếp nâng cao sức cạnh tranh của toàn nền kinh tế.

Bên cạnh những nỗ lực đã đạt được, người đứng đầu Chính phủ thẳng thắn chỉ rõ các tồn tại hiện nay như sự phụ thuộc lớn vào diễn biến quốc tế, hệ thống phân phối chưa hợp lý. Số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng năng lực hạn chế, quá nhiều khâu trung gian, cùng tình trạng găm hàng, mua bán lòng vòng và trục lợi đã làm đội chi phí, giảm hiệu quả vận hành chung.

Cắt giảm trung gian, tái cơ cấu thương nhân đầu mối

Nhằm giải quyết triệt để những bất cập, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương thiết kế lại hệ thống phân phối, cắt giảm thực chất các tầng nấc trung gian. Quy định mới phải khắc phục triệt để tình trạng mua bán lòng vòng gây khó khăn trong việc quy trách nhiệm khi xảy ra đứt gãy nguồn cung cục bộ.

Đối với thương nhân đầu mối, Thủ tướng chỉ đạo phải tái cơ cấu số lượng gắn liền với năng lực tạo nguồn thực tế, năng lực tài chính, cơ sở vật chất và dự trữ lưu thông. Quá trình này đòi hỏi sự linh hoạt, phù hợp với mô hình doanh nghiệp Nhà nước lớn, không phát sinh thêm điều kiện kinh doanh chồng chéo, nhưng phải loại bỏ hoàn toàn cơ hội trục lợi, lợi ích nhóm hay gian lận thương mại.

Đổi mới cơ chế giá và hoàn thiện khung pháp lý

Về công tác điều hành, Thủ tướng thống nhất chủ trương tiếp tục đổi mới cơ chế giá xăng dầu theo nguyên tắc thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước.

Bộ Công Thương cùng Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức và lộ trình vận hành Quỹ Bình ổn giá. Các công cụ pháp lý phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời trang bị đủ công cụ để cơ quan quản lý can thiệp kịp thời, tránh tạo ra các khoảng trống pháp lý khi chuyển giao quy định.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương tiếp tục làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia, cầu thị tiếp thu ý kiến để khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, trình ban hành chậm nhất trong đầu tháng 10/2026.