Quốc vương thứ 17 của Malaysia Sultan Ibrahim. Ảnh: Sultan Ibrahim Sultan Iskandar/Facebook

Tân vương Malaysia đọc lời tuyên thệ, ký thư bổ nhiệm và chính thức tuyên bố là Quốc vương thứ 17 của Malaysia trong khuôn khổ cuộc họp đặc biệt lần thứ 264 của Hội đồng Quân chủ Malaysia dưới sự chứng kiến của các gia đình hoàng gia, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, Phó Thủ tướng Malaysia Zahid cùng các quan chức chính phủ khác.

Chức vụ Quốc vương Malaysia còn được gọi là Yang di-Pertuan Agong (YDPA) và sẽ có nhiệm kỳ trong vòng 5 năm. Ông đảm nhận vai trò này khoảng 4 thập kỷ sau khi người cha quá cố của ông, Sultan Mahmud Iskandar, trở thành Quốc vương Malaysia từ năm 1984 đến năm 1989.

Cũng trong nhiệm kỳ 5 năm kể từ 31/1, Tiểu vương của bang Perak là Sultan Nazrin Muizzuddin Shah được bổ nhiệm làm Phó vương Malaysia. Trong khi đó, nhiệm kỳ của Quốc vương Malaysia hiện tại là Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah – Tiểu vương của bang Pahang - đã kết thúc vào 30/1/2024.

Các quyết định bầu ra Quốc vương và phó vương được đưa ra trong khuôn khổ cuộc họp đặc biệt lần thứ 263 của Hội đồng Quân chủ được tổ chức tại Cung điện Hoàng gia vào ngày 27/10/2023.

Quyết định lựa chọn Quốc vương Malaysia tuân theo quy định của hệ thống bầu người lên ngôi độc đáo tại quốc gia này, trong đó tiểu vương của 9 trong số 13 bang sẽ lần lượt nắm giữ vị trí Quốc vương trong vòng 5 năm. Hệ thống bầu quốc vương đặc biệt này đã được thống nhất thực hiện từ năm 1957 khi Malaysia giành được độc lập khỏi sự cai trị của Anh.

Quốc vương đầu tiên của Malaysia là tiểu vương của bang Negeri Sembilan là Tuanku Abdul Rahman Almarhum Tuanku Muhammad và chân dung của ông vẫn xuất hiện trên các tiền giấy của Malaysia ngày nay.

Tại Malaysia, Quốc vương chủ yếu đóng vai trò mang tính nghi lễ. Tuy nhiên trong những năm gần đây, Quốc vương bắt đầu sử dụng những quyền hiếm khi được sử dụng trong bối cảnh bất ổn chính trị.

Theo hiến pháp liên bang, Quốc vương có quyền bổ nhiệm một Thủ tướng mà ông tin rằng chiếm đa số trong Quốc hội - một quyền chưa bao giờ được sử dụng cho đến năm 2020 do Thủ tướng tại Malaysia thường được chọn thông qua một cuộc bầu cử. Cụ thể, vào tháng 2/2020, Quốc vương hiện tại đã bổ nhiệm ông Muhyiddin Yassin làm Thủ tướng Malaysia khi ông Mahathir Mohamad từ chức. Khi đó, Quốc vương Abdullah đã tham gia cuộc họp với 222 nghị sĩ để đưa ra quyết định.

Ngoài ra, Quốc vương cũng có quyền ân xá cho những người bị kết án. Cựu thủ tướng Najib Razak, người bị bỏ tù năm ngoái vì tội tham nhũng liên quan đến vụ bê bối quỹ nhà nước 1MDB, đã nộp đơn xin ân xá của hoàng gia, một yêu cầu có thể được Quốc vương mới xem xét.