Một siêu thị tại Canada từ chối bán rượu của Mỹ để đáp trả việc Tổng thống Donald Trump áp thuế đối với Canada. Ảnh: Reuters

Cả Thủ tướng Canada Justin Trudeau cùng Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đều cho biết đã đồng ý tăng cường các nỗ lực thực thi an ninh biên giới để đáp lại yêu cầu của Tổng thống Trump về việc trấn áp nhập cư bất hợp pháp và buôn lậu fentanyl.

Cụ thể, Canada đã đồng ý triển khai công nghệ và nhân sự mới dọc theo biên giới với Mỹ, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực hợp tác chống lại tội phạm có tổ chức, buôn lậu fentanyl và rửa tiền. Trong khi đó, Mexico đồng ý tăng cường biên giới phía bắc của mình khi bổ sung 10.000 thành viên của lực lượng Vệ binh Quốc gia để ngăn chặn dòng người di cư bất hợp pháp và buôn lậu ma túy.

Ngược lại, bà Sheinbaum cho biết chính phủ Mỹ cũng đã cam kết ngăn chặn việc buôn bán vũ khí hạng nặng vào Mexico. Với các cam kết này, thời điểm áp dụng mức thuế 25% lên Mexico và Canada, vốn sẽ có hiệu lực vào ngày 4/2, sẽ được hoãn 30 ngày.

Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: "Là Tổng thống, tôi có trách nhiệm đảm bảo an toàn cho tất cả người Mỹ và tôi đang làm như vậy. Tôi rất hài lòng với kết quả ban đầu này”. Ông cũng cho biết sẽ cố gắng đàm phán các thỏa thuận kinh tế trong tháng tới với 2 đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.

Diễn biến mới nhất trên đã khiến đồng CAD tăng vọt sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 2 thập kỷ. Tin tức này cũng nhận được sự hoan nghênh từ các công ty trong nhiều ngành nghề lo ngại về chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Reuters dẫn lời ông Chris Davison, người đứng đầu một nhóm thương mại gồm các nhà sản xuất hạt cải dầu Canada, cho biết: "Đây là tin tức rất đáng khích lệ. Chúng tôi có một ngành công nghiệp tích hợp cao mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia".

Tuy nhiên, thời hạn thực thi mức thuế quan 10% của Mỹ đối với Trung Quốc vẫn được giữ nguyên. Hãng tin Reuters dẫn lời ông Trump cho biết ông có thể sẽ “tăng đáng kể” mức thuế lên Trung Quốc nếu nước này không dừng việc gửi fentanyl vào Mỹ”.

Về phía Trung Quốc, nước này đã gọi fentanyl là vấn đề của nước Mỹ và cho biết sẽ khiếu nại mức thuế lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cùng các biện pháp đối phó khác. Dù vậy, Bắc Kinh vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán.

Trước đó ngày 1/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico cũng như 10% đối với hàng hóa từ Trung Quốc bắt đầu từ ngày 4/2 nhằm chấm dứt tình trạng nhập cư bất hợp pháp và buôn bán fentanyl. Đây là một loại chất thuộc loại thuốc giảm đau nhưng cũng là loại chất ma túy nguy hiểm. Fentanyl và các chất dẫn xuất của nó có độc tính rất mạnh dẫn đến tử vong cho người sử dụng bất hợp pháp.

Do lo ngại từ một số tiểu bang cùng các nhà máy lọc dầu, ông Trump chỉ áp thuế 10% đối với các sản phẩm năng lượng từ Canada, trong khi hàng nhập khẩu năng lượng từ Mexico phải chịu mức thuế đầy đủ là 25%. Tuyên bố từ Nhà Trắng cho biết Canada cũng sẽ không được miễn thuế "de minimis" đối với các lô hàng nhỏ dưới 800 USD – những lô hàng bị các quan chức Mỹ nhiều lần cáo buộc là cầu nối cho fentanyl và các hóa chất tiền chất tiến vào Mỹ.

Vào thời điểm đó, Canada đã đưa ra tuyên bố sẽ trả đũa ngay lập tức. Thủ tướng Canada Justin Trudeau tối ngày 1/2 trong một cuộc họp báo tuyên bố nước này sẽ đáp trả quyết định áp thuế 25% đối với hàng xuất khẩu của Canada sang Mỹ của Tổng thống Donald Trump bằng cách áp dụng mức thuế 25% đối với số hàng hóa trị giá 155 tỷ đô của Mỹ mà không nêu rõ là USD hay CAD.

Về phía Mexico, Tổng thống Claudia Sheinbaum trong một bài đăng trên X cùng ngày cho biết bà đã chỉ thị cho Bộ trưởng Kinh tế "thực hiện Kế hoạch B, bao gồm các biện pháp thuế quan và phi thuế quan để bảo vệ lợi ích của Mexico".