Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters

Được thành lập tại Thượng Hải ngày 15/6/2001, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) hiện có 8 thành viên bao gồm Nga, Trung Quốc, Kazakhstan, Tajikistan, Kyrgyzstan và Uzbekistan, với Ấn Độ và Pakistan gia nhập vào năm 2017.

Ngày 4/7, kỳ họp lần thứ 23 của Hội đồng Nguyên thủ quốc gia Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã diễn ra thông qua hình thức hội nghị trực tuyến, với Ấn Độ giữ chức chủ tịch năm nay. Trong khuôn khổ cuộc họp này, tất cả các nhà lãnh đạo của các quốc gia thành viên SCO sẽ tham gia trong khi Iran, Belarus và Mông Cổ đã được mời tham gia với tư cách là các quốc gia quan sát viên và Turkmenistan tham dự với tư cách khách mời.

Ngoài ra, các quan chức cấp cao của 6 tổ chức quốc tế và khu vực, bao gồm Liên Hợp Quốc, ASEAN, Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể (CSTO), Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU) và Hội nghị về Các biện pháp Tương tác và Xây dựng Lòng tin ở châu Á, cũng được mời.

Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh các nước trong khu vực kỳ vọng SCO sẽ đóng vai trò lớn hơn trong việc đảm bảo an ninh và thịnh vượng toàn cầu. Sau bài phát biểu khai mạc hội nghị của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi về việc chống khủng bố và ngăn chặn hỗ trợ tài chính cho khủng bố thông qua Cấu Trúc Chống khủng bố Khu vực SCO, Tống thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng lần lượt thực hiện bài phát biểu của mình.

Theo Tân Hoa Xã, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi các thành viên SCO đi đúng hướng, tăng cường đoàn kết và tin cậy lẫn nhau. Ông cho biết các thành viên "cần độc lập hoạch định chính sách đối ngoại dựa trên lợi ích chung và lâu dài của khu vực”.

Ngoài ra, các quốc gia cũng cần phải “cảnh giác trước những âm mưu từ bên ngoài nhằm kích động một cuộc chiến tranh lạnh mới và kích động đối đầu trong khối, kiên quyết chống lại mọi âm mưu can thiệp từ bên ngoài và xúi giục cách mạng màu dưới bất kỳ lý do gì”.

Đặc biệt, ông Tập Cận Bình kêu gọi các quốc gia thành viên SCO “nắm chắc vận mệnh phát triển và thịnh vượng của chính mình trong tay” cũng như nhấn mạnh vào sự cần thiết phải duy trì hòa bình trong khu vực vì lợi ích an ninh chung.

TASS trích dẫn ông cho biết: “Trung Quốc sẵn sàng cùng với tất cả các nước thực hiện sáng kiến an ninh toàn cầu, thúc đẩy giải quyết các bất đồng và mâu thuẫn thông qua đối thoại và tham vấn, góp phần giải quyết chính trị các vấn đề cấp bách của quốc tế và khu vực vì lợi ích tăng cường an ninh trong khu vực”.

Tổng thống Nga Vladimir Putin tại hội nghị SCO ngày 4/7. Ảnh: Sputnik

Về phía Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông khẳng định SCO đang giải quyết nhiều vấn đề toàn cầu, bao gồm “sự xuống cấp của hệ thống an ninh quốc tế, nguy cơ gia tăng của một cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính mới trong bối cảnh nợ nần chồng chất không được kiểm soát của các quốc gia phát triển, rạn nứt xã hội và gia tăng nghèo đói, và tình trạng lương thực cùng an ninh môi trường ngày càng tồi tệ.

Theo RT trích dẫn nhà lãnh đạo Nga, ông đánh giá cao ảnh hưởng ngày càng tăng của khối trong các vấn đề toàn cầu và uy tín trong cộng đồng thế giới, thể hiện ở việc các quốc gia khác theo đuổi quan hệ hữu nghị với SCO bằng cách xin gia nhập tổ chức này. Trong khuôn khổ hội nghị ngày 4/7, Iran cũng chính thức trở thành sẽ trở thành thành viên chính thức thứ chín của tổ chức vào cuối ngày.

Ngoài ra, ông cũng khẳng định Nga vẫn đứng vững trước các áp lực tới từ “nước ngoài” hay “các biện pháp trừng phạt kinh tế đơn phương và bất hợp pháp” nhằm làm suy yếu nước Nga về kinh tế và an ninh. Ông khẳng định các biện pháp trên đã không thành công và Nga vẫn đang chống chịu được các áp lực.

RT dẫn lời ông Putin cho biết: “Nga tự tin có thể chống chịu và sẽ tiếp tục chống chịu áp lực, lệnh trừng phạt và các hành vi khiêu khích của nước ngoài. Bất chấp những thách thức này, chúng ta vẫn có thể tiếp tục phát triển ổn định”.

Ở một diễn biến khác, trong khuôn khổ hội nghị, các quốc gia thành viên SCO cũng đồng ý ký kết Tuyên bố New Delhi, trong đó đưa ra các mục tiêu phát triển hơn nữa sự tương tác giữa các thành viên và phản ánh các cách tiếp cận hợp nhất đối với các vấn đề quốc tế cấp bách.