Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính quý 2/2026 của 28 ngân hàng, đến ngày 30/6/2026, tổng tiền gửi khách hàng toàn hệ thống đạt khoảng 15,77 triệu tỷ đồng, tăng 5,4% so với cuối năm 2025, tương ứng tăng thêm hơn 804.000 tỷ đồng.
Dòng tiền gửi vẫn tiếp tục tập trung mạnh vào nhóm ngân hàng quy mô lớn. Riêng 10 ngân hàng có lượng tiền gửi khách hàng lớn nhất đã nắm giữ khoảng 13,05 triệu tỷ đồng, tương đương gần 83% tổng tiền gửi của 28 ngân hàng được khảo sát.
Trong đó, Agribank tiếp tục là ngân hàng có quy mô huy động lớn nhất hệ thống với 2,264 triệu tỷ đồng, tăng 5% so với cuối năm trước. Bám sát phía sau là BIDV với 2,262 triệu tỷ đồng, tăng 1,7%. Hai vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về VietinBank và Vietcombank, ghi nhận quy mô tiền gửi đạt 1,891 triệu tỷ đồng và 1,729 triệu tỷ đồng, tăng tương ứng 5,4% và 3,4%.
Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, MB tiếp tục dẫn đầu về quy mô huy động với gần 964.000 tỷ đồng. Theo sau là VPBank (732.887 tỷ đồng), HDBank (674.058 tỷ đồng), Techcombank (662.448 tỷ đồng), Sacombank (647.939 tỷ đồng) và SHB (624.269 tỷ đồng). Đây cũng là những ngân hàng khép lại top 10 về quy mô tiền gửi khách hàng sau nửa đầu năm 2026.
Xét về tốc độ tăng trưởng, bức tranh có sự khác biệt khi nhiều ngân hàng tầm trung ghi nhận mức tăng cao hơn đáng kể so với nhóm dẫn đầu. HDBank là ngân hàng có tốc độ tăng tiền gửi mạnh nhất, đạt 20,2% so với cuối năm 2025. VPBank đứng thứ hai với mức tăng 16,7% so với cuối năm trước, đưa quy mô huy động lên gần 733.000 tỷ đồng. Tiếp theo là BVBank (tăng 13,9%), NCB (tăng 13,5%) và Nam A Bank (tăng 12,5%).
Ngoài ra, SHB (9,1%), VIB (7,8%), Techcombank (7%), ABBank (6,6%) và OCB (6,4%) cũng ghi nhận mức tăng trưởng tiền gửi cao hơn mức bình quân của nhóm 28 ngân hàng.
Ở chiều ngược lại, chỉ có bốn ngân hàng ghi nhận tiền gửi khách hàng suy giảm so với cuối năm 2025. Trong đó, Bac A Bank giảm mạnh nhất với mức 5,4%, tiếp đến là Saigonbank giảm 4,3%, Eximbank giảm 3,8% và ACB giảm 1,5%. Phần lớn các ngân hàng còn lại đều duy trì được tăng trưởng huy động dương trong bối cảnh cạnh tranh lãi suất ngày càng gia tăng.
Áp lực huy động vẫn lớn khi tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi
Theo báo cáo chiến lược mới nửa cuối năm 2026 công bố ngày 31/7 vừa qua của Chứng khoán VPBankS Research, mặt bằng lãi suất trong năm nay tiếp tục duy trì ở mức cao do mất cân đối kéo dài giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn.
Trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn lớn, dòng tiền gửi lại có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản phòng thủ như vàng và ngoại tệ, khiến áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng ngày càng gia tăng.
Xu hướng này đã xuất hiện từ năm 2025 khi tín dụng tăng khoảng 19,1%, vượt đáng kể mức tăng huy động 14,1%. Sang năm 2026, khoảng cách tiếp tục nới rộng. Tính đến ngày 26/6, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 7,41%, trong khi huy động vốn chỉ tăng 5,02%, tương ứng mức chênh lệch 2,39 điểm %.
Theo VPBankS Research, chênh lệch này đã đẩy tỷ lệ dư nợ trên tiền gửi (LDR) thị trường 1 của nhiều ngân hàng lên vùng 112%-117%, cao hơn đáng kể so với ngưỡng LDR quản lý 85% (được tính theo công thức khác). Để đảm bảo thanh khoản, các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất tiền gửi thêm 0,5-1 điểm % trong nửa đầu năm.
Áp lực thanh khoản khiến lãi suất huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn, tăng trên diện rộng khi các ngân hàng cạnh tranh thu hút tiền gửi trong bối cảnh đồng USD (DXY) duy trì ở mức cao, tạo áp lực lên tỷ giá và lạm phát.
Ở chiều ngược lại, lãi suất cho vay trung và dài hạn không thể tăng tương ứng với chi phí vốn đầu vào. Nguyên nhân là Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước vẫn duy trì định hướng giữ mặt bằng lãi suất hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Điều này khiến các ngân hàng khó chuyển toàn bộ phần chi phí huy động tăng thêm sang khách hàng vay, kéo biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành xuống vùng thấp.
Áp lực lợi nhuận cũng buộc các ngân hàng siết chặt tiêu chuẩn tín dụng, ưu tiên dòng vốn cho các lĩnh vực sản xuất cốt lõi, doanh nghiệp có tài sản bảo đảm chất lượng cao, đồng thời hạn chế dòng vốn vào các lĩnh vực mang tính đầu cơ.
Theo VPBankS Research, trong quý 2/2026, lãi suất cho vay bình quân kỳ hạn 12 tháng duy trì quanh 8,9%/năm, trong khi lãi suất vay mua nhà thương mại đã tăng từ khoảng 6-8% lên 12-14%/năm.
Đánh giá về triển vọng nửa cuối năm, VPBankS Research cho rằng mặt bằng lãi suất nhiều khả năng đạt đỉnh rồi giảm khoảng 0,5-1 điểm % nếu kịch bản cơ sở diễn ra.
Yếu tố đầu tiên là tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh, giúp bổ sung thanh khoản trở lại hệ thống ngân hàng.
Yếu tố thứ hai là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông được kỳ vọng hạ nhiệt, qua đó giảm áp lực lên lạm phát và tỷ giá, tạo thêm dư địa cho chính sách tiền tệ linh hoạt hơn.
Yếu tố thứ ba đến từ các điều chỉnh kỹ thuật của Ngân hàng Nhà nước nhằm tháo gỡ nút thắt về cơ cấu nguồn vốn. Theo đó, Thông tư 08 cho phép tính trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động khi tính LDR. Bên cạnh đó, Thông tư 25, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.
Theo VPBankS Research, các điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí vốn, cải thiện NIM và tạo điều kiện để lãi suất cho vay giảm dần theo hướng có chọn lọc, ưu tiên lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên, mức độ tác động vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng cân đối nguồn vốn của từng ngân hàng.
Ở kịch bản rủi ro, nếu xung đột tại Trung Đông leo thang khiến đồng USD tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, lãi suất huy động kỳ hạn ngắn có thể tăng thêm 50-75 điểm cơ bản nhằm bảo vệ thanh khoản và ổn định tỷ giá.
VPBankS Research nhận định, dù ở kịch bản cơ sở hay kịch bản rủi ro, việc mặt bằng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao vẫn sẽ là lực cản đáng kể đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.
