Đó là thông điệp của chiến dịch “Bay nhẹ tới Hà Nội” do Vietnam Airlines khởi xướng, nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch “Chạm thu Hà Nội” hướng tới lối sống xanh và giảm phát thải trong từng trải nghiệm bay.
 |
| Hàng khách thực hiện check-in online và sinh trắc học toàn trình khi làm thủ tục bay. Ảnh: VNA |
Nhiều giải pháp xanh được triển khai, từ khâu check-in trực tuyến để hạn chế thẻ, nhãn giấy, giảm suất ăn dư thừa, sử dụng túi đựng chăn phân hủy sinh học, cho đến việc khuyến khích hành khách mang ly, cốc cá nhân thay thế cốc nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn...
Với hàng hóa, hãng sử dụng container nhẹ (ULD) và vận động khách giảm trọng lượng hành lý nhằm giảm tải trọng, tiết kiệm nhiên liệu. Đồng thời, hãng cũng áp dụng nhiều giải pháp về kỹ thuật máy bay như rửa khô tàu bay, rửa động cơ định kỳ và căn chỉnh cửa tàu bay nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu.
Tất cả những giải pháp đó được thực hiện đồng bộ với mục tiêu không chỉ cắt giảm nhiên liệu tiêu hao mà còn hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm cho cả hành khách lẫn đội ngũ vận hành.
Số liệu thực tế ghi nhận gần 80% hành khách trên chuyến VN248 đã sử dụng hình thức check-in trực tuyến hoặc sinh trắc học – bước chuyển nhỏ nhưng có thể tiết kiệm hàng trăm kilogam giấy mỗi tháng nếu được nhân rộng toàn mạng bay.
 |
| Nghi thức trao biểu tượng đối tác Chiến dịch “Bay nhẹ cùng Vietnam Airlines” giữa Vietnam Airlines với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Hiệp hội EPMA. Ảnh: VNA |
Ngay trên khoang máy bay, 250 hành khách đã chứng kiến nghi thức trao biểu tượng hợp tác xanh giữa Vietnam Airlines, Bộ Nông nghiệp & Môi trường và Hiệp hội Nhà sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường Việt Nam (EPMA). Nghi thức này đánh dấu sự hợp tác chặt chẽ, cam kết chung tay giảm phát thải, bảo vệ môi trường và lan tỏa thông điệp sống xanh trong cộng đồng.
“Bay nhẹ tới Hà Nội” là minh chứng cho nỗ lực không ngừng nghỉ và nhất quán của Vietnam Airlines trong hành trình phát triển bền vững. Chúng tôi mong muốn tiếp tục đưa bay nhẹ thành hoạt động thường niên gắn với nhiều điểm đến đặc biệt. Từ đó, qua mỗi năm, cộng đồng chúng ta lại có thêm cơ hội cùng chung tay vì một hành tinh xanh,” ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines cho biết.
Theo ông Đào Xuân Hưng, Tổng biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường – Bộ Nông Nghiệp và Môi trường, chiến dịch ‘Bay nhẹ tới Hà Nội’ là một ví dụ điển hình về mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp và cộng đồng trong thực hiện kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
"Thông qua những hành động nhỏ, thiết thực như giảm tải trọng hành lý hay hạn chế rác thải nhựa, Vietnam Airlines cùng hàng triệu hành khách đang góp phần cụ thể hóa mục tiêu quốc gia về tăng trưởng xanh,” ông Hưng nhấn mạnh.
Không dừng lại ở đó, tại các sự kiện của chương trình “Chạm thu Hà Nội”, các trạm thu gom nhựa cũng được thiết lập để tái chế và phân phối lại cho trường học, tổ chức xã hội.
Bài toán 2,5% phát thải toàn cầu của ngành hàng không
Theo ước tính của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), chỉ cần giảm 1 kg trọng lượng hành lý, mỗi chuyến bay có thể tiết kiệm khoảng 0,02–0,03 kg nhiên liệu. Một hãng lớn với hàng nghìn chuyến mỗi tháng, cộng hưởng lại có thể thành hàng tấn CO2 tránh phát thải. Dù quy mô nhỏ, đó là biểu tượng cho triết lý “bắt đầu từ những điều trong tầm tay” – điều mà chiến dịch “Bay nhẹ” đang hướng tới.
Thế nhưng, nếu đặt trong bức tranh lớn hơn, ngành hàng không vẫn là một trong những lĩnh vực khó giảm phát thải nhất. Theo tính toán cập nhật tháng 1/2025 của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), ngành hàng không chiếm khoảng 2,5% tổng phát thải CO2 liên quan năng lượng toàn cầu và con số này có thể tăng gấp đôi vào năm 2050 nếu không có hành động quyết liệt.
Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, trong đó trụ cột quan trọng nhất là nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Dù vậy, sản lượng SAF toàn cầu năm 2025 chỉ đạt khoảng 2 triệu tấn, mới đáp ứng 0,7% nhu cầu nhiên liệu ngành.
“SAF sẽ là "yếu tố thay đổi cuộc chơi", nhưng cần hàng trăm tỷ USD đầu tư và chính sách khuyến khích để mở rộng quy mô,” IATA nhận định trong báo cáo Net Zero by 2050 Roadmap (2024).
Song song với đó, IEA khuyến nghị chiến lược “ba tầng”: (1) nâng cao hiệu quả đội tàu, (2) mở rộng sản xuất SAF dựa trên nguồn nguyên liệu tái tạo và (3) thiết lập tiêu chuẩn đo lường phát thải minh bạch – bởi chỉ khi có dữ liệu rõ ràng, ngành mới tránh được nguy cơ “tẩy xanh” (greenwashing).
 |
| Hành khách trên chuyến bay nhẹ mang theo cốc cá nhân để hạn chế sử dụng đồ dùng một lần. Ảnh: VNA |
Nhìn vào thực tế, những chiến dịch như “Bay nhẹ tới Hà Nội” dù không trực tiếp giảm được hàng nghìn tấn CO2, lại đặt viên gạch đầu tiên cho yếu tố đầu tiên trong ba tầng đó: hiệu quả vận hành và thay đổi hành vi. Một chiếc vali nhẹ, một cốc cá nhân thay cho ly nhựa, hay một suất ăn tính toán vừa đủ, chính là “mắt xích nhỏ” nối hành khách với hành trình Net Zero của toàn ngành.
ASEAN cùng bước vào “thời kỳ hàng không xanh”
Khu vực Đông Nam Á đang ở tâm điểm tăng trưởng hàng không nhanh nhất thế giới. Theo ASEAN Air Transport Working Group, lưu lượng hành khách nội khối có thể tăng 3,8–4,5% mỗi năm trong giai đoạn 2025–2030. Tốc độ ấy đặt ra áp lực lớn hơn với mục tiêu giảm phát thải.
Các quốc gia ASEAN đã thống nhất triển khai Kế hoạch hành động hàng không bền vững (ASAAP) – một khung hợp tác hướng tới phát triển SAF, chia sẻ dữ liệu và khuyến khích đầu tư xanh.
Trong đó, Indonesia đi đầu với kế hoạch pha trộn 1% SAF từ năm 2026, tăng dần lên 5% vào 2035, tận dụng nguồn nguyên liệu từ dầu ăn đã qua sử dụng và phụ phẩm nông nghiệp.
Singapore đang xây dựng trung tâm SAF khu vực và thử nghiệm cơ chế tín chỉ carbon cho ngành hàng không. Còn Thái Lan và Malaysia thì nghiên cứu mô hình liên kết cảng hàng không – năng lượng tái tạo, đưa điện mặt trời và quản lý rác thải hữu cơ vào quy trình vận hành.
 |
| Phi hành đoàn sẵn sàng cho chuyến _Bay nhẹ tới Hà Nội. Ảnh: VNA |
Nhìn từ bức tranh khu vực ấy, Việt Nam, với vị thế trung tâm giao thương Đông Dương, có cơ hội trở thành điểm thử nghiệm cho mô hình hàng không xanh kết hợp du lịch bền vững. “Bay nhẹ tới Hà Nội” không chỉ là chiến dịch riêng lẻ, mà có thể xem như bước khởi đầu cho văn hóa bay xanh.
Không phải ngẫu nhiên mà Vietnam Airlines chọn Hà Nội – thành phố di sản, điểm đến của hàng triệu du khách quốc tế – để khởi động chiến dịch xanh đầu tiên. Trong hành trình ấy, hành khách không chỉ là người tiêu dùng, mà còn là đối tác của hành động bền vững.
Câu chuyện “bay nhẹ” không dừng ở một chiến dịch. Nó mở ra cách nhìn mới, ở đó phát triển bền vững có thể bắt đầu từ việc mỗi người tự giảm bớt gánh nặng cho hành trình của mình và cho cả hành tinh. Và đôi khi, những điều nhỏ ấy lại có sức lan tỏa lớn hơn cả một chiến lược.
