 |
| Ảnh minh họa. |
Rạng sáng ngày 24/6, tổ chức xếp hạng MSCI (Morgan Stanley Capital International) công bố báo cáo phân loại thị trường thường niên. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn được liệt kê vào nhóm thị trường cận biên, nghĩa là không nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI trong kỳ đánh giá năm nay.
Trước đó, vào ngày 19/6, MSCI đã công bố báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026. Tổ chức xếp hạng này ghi nhận các điểm tích cực ở thị trường chứng khoán Việt Nam như mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu, thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP), lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh và các thay đổi liên quan đến "room" ngoại (giới hạn sở hữu nước ngoài).
Tuy nhiên, các “nút thắt” trọng yếu vẫn còn ở nhiều nhóm tiêu chí như giới hạn sở hữu nước ngoài, quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài, ngoại hối, công bố thông tin, thanh toán - bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.
 |
| Nguồn: MSCI |
Trong báo cáo phát hành ngày 14/6 vừa qua, Chứng khoán Vietcap cho biết, để đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của MSCI, thị trường chứng khoán Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện một số yêu cầu quan trọng.
Thứ nhất là cơ chế đối tác thanh toán trung tâm (CCP). Yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã được bãi bỏ vào tháng 11/2024; tuy nhiên đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Vào tháng 5/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã công bố lộ trình triển khai cơ chế CCP với mục tiêu thực hiện trong quý 1/2027.
Thứ hai là tài khoản giao dịch tổng hợp (OTA). Cơ chế này sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả khớp lệnh bằng cách gộp nhiều lệnh cùng mã cổ phiếu thành một lệnh duy nhất cho cùng một khách hàng. UBCKNN đã xây dựng mô hình dự thảo vào cuối năm 2025, song cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
Thứ ba là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL). Theo đánh giá năm 2025 của MSCI, các công ty trong một số ngành có điều kiện và nhạy cảm phải chịu FOL từ 0%-75% (ví dụ 30% đối với ngân hàng). Các giới hạn này vẫn ảnh hưởng đến hơn 10% vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tháng 9/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 245/2025/NĐ-CP ngăn doanh nghiệp tự đặt FOL thấp hơn mức tối đa theo quy định. “Chúng tôi cho rằng việc nới lỏng FOL không nhất thiết là yêu cầu bắt buộc và sẽ phụ thuộc vào phản hồi của các nhà đầu tư quốc tế đối với MSCI. Ví dụ, cổ phiếu A-Share Trung Quốc được đưa vào MSCI thị trường mới nổi năm 2018 dù FOL chính thức vẫn là 30%,” Vietcap nêu quan điểm.
Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 do Vietnambiz tổ chức ngày 11/6/2026, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, theo đề án nâng hạng được Chính phủ phê duyệt năm 2025, Việt Nam phấn đấu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI vào năm 2030. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã chuẩn bị cho kế hoạch này từ 3 - 5 năm trước.
“Sau cột mốc được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi, Việt Nam có thể đạt thêm các tiêu chí của MSCI vào năm 2028 hoặc 2029, sớm hơn kế hoạch ban đầu,” ông Sơn chia sẻ tại sự kiện.
