Phó Tổng thống Ghana Mahamudu Bawumia. Ảnh: Reuters

Theo Reuters, động thái này từ phía chính phủ Ghana là nhằm giải quyết vấn đề đang cấp bách hàng đầu với quốc gia này chính là dự trữ ngoại tệ suy giảm và nhu cầu đồng USD gia tăng của các nhà nhập khẩu. Chính những điều này đã khiến tăng chi phí đồng cedi - đồng tiền của quốc gia này và chi phí sinh hoạt cho người dân.

Trên thực tế, dữ liệu chính thức từ chính phủ Ghana cho thấy tổng dự trữ ngoại tệ của nước này chỉ ở mức khoảng 6,6 tỷ USD vào cuối tháng 9, tương đương với chưa đầy 3 tháng nhập khẩu. So với cùng kỳ năm 2021, con số này đã giảm mạnh từ mức 9,7 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, ông Bawumia cho biết chính sách mới nếu được triển theo vào quý đầu năm 2023, "về cơ bản sẽ thay đổi cán cân thanh toán” của Ghana và cũng giảm đáng kể tình trạng mất giá liên tục của đồng tiền quốc gia này.

Theo lời giải thích của ông, việc sử dụng vàng sẽ ngăn tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến giá nhiên liệu hoặc giá điện vì người bán trong nước sẽ không còn cần ngoại hối để nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ nữa. Do đó, ông khẳng định việc đổi vàng lấy dầu thể hiện một sự thay đổi lớn về mặt cấu trúc.

Tuy là một chính sách khả thi, việc đổi vàng lấy dầu thường không quá phổ biến trên thế giới. Nguyên nhân là dù các quốc gia đôi khi trao đổi dầu để lấy các hàng hóa khác, các giao dịch như thế này thường liên quan đến việc một quốc gia sản xuất dầu nhận hàng hóa phi dầu chứ không phải ngược lại. Ghana là một quốc gia sản xuất dầu thô nhưng vẫn còn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu các sản phẩm dầu tinh chế kể từ khi nhà máy lọc dầu duy nhất của nước này đóng cửa sau một vụ nổ vào năm 2017.

Thông báo của ông Bawumia được đưa ra khi Bộ trưởng Tài chính Ghana Ken Ofori-Atta công bố các biện pháp cắt giảm chi tiêu và tăng doanh thu trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng nợ đang gia tăng.

Khi trình bày về ngân sách năm 2023 trước Quốc hội hôm 24/11, ông Ofori-Atta cảnh báo quốc gia Tây Phi có nguy cơ cao lâm vào cảnh nợ nần. Ông cũng cảnh báo việc đồng cedi mất giá đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng quản lý nợ công của Ghana.

Như một phần của nỗ lực giải quyết tình hình hiện tại, chính phủ Ghana đang đàm phán một gói cứu trợ với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) do quốc gia sản xuất ca cao, vàng và dầu mỏ này đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong một thế hệ.