Khí thải từ nhà máy điện than Weisweiler của công ty năng lượng RWE ở Weisweiler, Đức. Ảnh: Reuters

Reuters trích dẫn dữ liệu được công bố ngày 2/3 bởi Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho thấy lượng khí thải toàn cầu liên quan tới năng lượng trong năm 2022 đã tăng 0,9% lên mức kỷ lục 36,8 tỷ tấn.

Cụ thể, lượng khí thải carbon dioxide (CO2) từ than đá đã tăng 1,6% trong năm 2022 trong bối cảnh nhiều quốc gia chuyển sang sử dụng loại nhiên liệu hóa thạch bẩn gây ô nhiễm này. Một phần nguyên nhân là do chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga tiến hành lên Ukraine khiến nước này nhận phải nhiều lệnh cấm vận và để đáp trả, Nga đã cắt giảm nguồn cung khí đốt tới châu lục này, đẩy giá khí đốt tăng vọt.

Dù vậy, một điều đáng mừng chính là lượng khí thải CO2 từ dầu chỉ tăng 2,5% và ở dưới mức trước đại dịch. Khoảng một nửa lượng khí thải liên quan đến dầu trong năm 2022 tăng lên là do lượng du lịch hàng không gia tăng ngay sau khi nhiều chính phủ trên khắp thế giới dỡ bỏ các hạn chế phòng dịch Covid-19.

Theo IEA, sản lượng thấp hơn của các nhà máy điện hạt nhân và các sự kiện thời tiết khắc nghiệt bao gồm các đợt nắng nóng kỷ lục cũng góp phần làm tăng lượng khí thải liên quan đến năng lượng.

Tuy nhiên, lượng phát thải khí nhà kính đã được bù đắp phần nào bởi sự gia tăng các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, các biện pháp tiết kiệm năng lượng cũng như giảm phát thải giao thông như xe điện. Dữ liệu từ IEA cho biết những yếu tố này đã giúp thế giới cắt giảm được tới 550 triệu tấn CO2 trong năm 2022.

Báo cáo của IEA được đưa ra chỉ vài tuần sau khi tập đoàn sản xuất nhiên liệu hóa thạch lớn như Exxon Mobil và Shell đều báo cáo lợi nhuận kỷ lục. Ngày 31/1 trước đó, tập đoàn năng lượng Exxon Mobil công bố lợi nhuận ròng năm 2022 đạt 56 tỷ USD, tương đương với 6,3 triệu USD/h, thiết lập một kỷ lục không chỉ cho chính công ty mà còn đối với cả ngành năng lượng phương Tây. Shell cũng công bố lợi nhuận năm 2022 của mình tăng gấp đôi lên mức 40 tỷ USD.

Khi đưa ra nhận định về những con số trên, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết: “Chúng tôi vẫn thấy lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch ngày càng tăng, cản trở nỗ lực đáp ứng các mục tiêu khí hậu của thế giới”. Đặc biệt, ông tuyên bố các tập đoàn nhiên liệu hóa thạch quốc tế ghi nhận doanh thu năng lượng kỷ lục cần phải chịu trách nhiệm cho ảnh hưởng của nó lên môi trường và san sẻ gánh nặng với thế giới.

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng khí hậu ngày càng cấp bách và thế giới rất có khả năng sẽ bỏ lỡ mục tiêu hạn chế nhiệt độ nóng lên trong phạm vi 1,5 độ C so với mức tiền công nghiệp như trong Thỏa thuận chung Paris 2015, việc cắt giảm sâu phát thải từ đốt nhiên liệu hóa thạch là vô cùng cần thiết.