“Căn cứ Mặt Trăng là một cấu phần trung tâm trong chương trình Artemis của NASA, nhằm thiết lập sự hiện diện bền vững đầu tiên của con người trên Mặt Trăng. Căn cứ này sẽ đóng vai trò là trung tâm cho các hoạt động khoa học, công nghệ và thám hiểm,” NASA viết trong thông báo đăng tải trên trang chủ ngày 26/5 giờ địa phương.
Theo NASA, sáng kiến này hướng tới việc mở ra những khám phá khoa học mới, thúc đẩy các công nghệ cần thiết cho các sứ mệnh không gian sâu trong tương lai, đồng thời thúc đẩy sự hình thành của một “nền kinh tế Mặt Trăng”.
NASA dự kiến đặt căn cứ tại khu vực cực Nam của Mặt Trăng. Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ cho biết đây là khu vực này có điều kiện môi trường đặc biệt phù hợp cho thám hiểm dài hạn.
“Một số khu vực ở cực Nam của Mặt Trăng nhận được ánh sáng Mặt Trời kéo dài và thời gian bóng tối ngắn hơn, giúp duy trì nguồn năng lượng mặt trời ổn định và cải thiện điều kiện nhiệt cho các hệ thống vận hành,” thông báo của NASA viết.
NASA chưa công bố chi phí dành cho kế hoạch trên là bao nhiêu, song khẳng định dự án có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp công nghệ và đối tác quốc tế. Theo NBC News, công ty công nghệ vũ trụ của tỷ phú Jeff Bezos sẽ đóng vai trò quan trọng trong sứ mệnh này.
Tỷ phú Elon Musk cũng đã đăng lại kế hoạch xây căn cứ trên Mặt Trăng của NASA trên mạng xã hội X cùng dòng trạng thái: “Đã đến lúc xây dựng căn cứ lớn trên Mặt Trăng!”
“Chúng ta không thể chỉ tập trung vào Trái Đất, bởi luôn tồn tại những rủi ro thảm họa không thể loại trừ, cả từ bên ngoài (ví dụ như thiên thạch khổng lồ) lẫn bên trong (ví dụ như xung đột hạt nhân toàn cầu). Cả Mặt Trăng và Sao Hỏa đều cần hình thành các nền văn minh có khả năng tự phát triển. Việc hiện thực hóa điều này chính là sứ mệnh cốt lõi của SpaceX,” ông Musk viết.
![]() |
| Khu vực cực Nam của Mặt Trăng. Ảnh: NASA |
Theo thông báo, NASA sẽ triển khai xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng theo lộ trình nhiều giai đoạn:
Giai đoạn 1 (từ nay đến năm 2029): Thử nghiệm và học hỏi
NASA sẽ khởi động giai đoạn đầu bằng việc triển khai một loạt robot nhằm khảo sát khu vực cực Nam của Mặt Trăng. Song song với đó, NASA sẽ tiến hành thử nghiệm hàng loạt công nghệ như hệ thống năng lượng, dẫn đường, liên lạc nhằm bảo đảm hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt của đêm Mặt Trăng.
Tổng cộng khoảng 4 tấn thiết bị sẽ được vận chuyển lên bề mặt để thử nghiệm.
Giai đoạn 2 (2029 – 2032): Hình thành cơ sở cư trú ban đầu
Từ năm 2029 đến 2032, NASA dự kiến chuyển sang giai đoạn xây dựng hạ tầng và bắt đầu các hoạt động cư trú ban đầu trên Mặt Trăng, với trọng tâm là triển khai các hệ thống năng lượng quy mô lớn, bao gồm điện mặt trời và các giải pháp năng lượng hạt nhân như lò phản ứng phân hạch hoặc hệ thống sử dụng đồng vị phóng xạ nhằm bảo đảm nguồn điện ổn định. NASA cũng sẽ tăng cường mạng lưới liên lạc để bảo đảm kết nối liên tục trong toàn khu vực cực Nam Mặt Trăng.
Tổng cộng khoảng 60 tấn hàng hóa được vận chuyển đến Mặt Trăng trong giai đoạn này.
Giai đoạn 3 (Từ 2032 trở đi): Hiện diện bền vững của con người
Từ năm 2032 trở đi, NASA sẽ bước vào giai đoạn thiết lập sự hiện diện bền vững của con người trên Mặt Trăng, với việc triển khai các hoạt động luân phiên phi hành đoàn và duy trì hoạt động liên tục trên bề mặt Mặt Trăng.
Hệ thống năng lượng hạt nhân trên bề mặt sẽ đóng vai trò then chốt, cung cấp nguồn điện ổn định xuyên suốt, trong khi mạng lưới hậu cần kết hợp giữa các phương tiện tự hành và có người lái, sẽ bảo đảm việc vận chuyển, tiếp tế diễn ra quanh năm.
Để duy trì toàn bộ hệ thống, NASA dự kiến vận chuyển khoảng 38 tấn hàng hóa mỗi năm, qua đó từng bước biến việc sinh sống và làm việc trên Mặt Trăng từ mục tiêu thành hiện thực. Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và Viện Thiên văn và Khoa học Vũ trụ Hàn Quốc sẽ tham gia vào giai đoạn này.
![]() |
| Ảnh minh họa hoạt động xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng. Ảnh: NASA |
| Ông Carlos Garcia-Galan, sinh năm 1974 tại Malaga (Tây Ban Nha), được NASA bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành chương trình Căn cứ Mặt Trăng. Theo thông tin trên trang chủ NASA, ông có 27 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bay không gian có người lái, từng giữ vai trò Phó quản lý chương trình thiết lập trạm vũ trụ Gateway của NASA. Ông Garcia-Galan đã được ghi nhận với nhiều giải thưởng trong lĩnh vực bay không gian có người lái, bao gồm danh hiệu Kỹ sư của năm của Honeywell Space Systems (Houston), Huân chương Thành tựu Bạc của NASA, Bằng khen của Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson,… |
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lượng uranium làm giàu của Iran có thể được chuyển tới Mỹ để tiêu hủy hoặc xử lý tại chỗ dưới sự phối hợp với Tehran. |
Ngày 25/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Nga. |
Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ sẵn sàng thúc đẩy chấm dứt xung đột Nga - Ukraine sau khi Moscow cảnh báo tấn công thủ đô Kiev. |