Điệu múa "Cung đình Thăng Long" tại tour đêm "Giải mã Hoàng thành". Ảnh: Mekong ASEAN.

Hình thành khu công nghiệp và tổ hợp sáng tạo văn hóa

Theo thông tin từ Cổng TTĐT Chính phủ ngày 6/5, thay mặt Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nghị quyết đặt ra định hướng phát triển các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa nhằm hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa hiện đại. Đây sẽ là những khu vực có ranh giới địa lý xác định, tập trung các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Các khu này được đầu tư đồng bộ để phát triển không gian sáng tạo, nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, phân phối và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ văn hóa. Đồng thời, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa còn hỗ trợ đào tạo văn hóa, nghệ thuật, giải trí và cung cấp hạ tầng, dịch vụ liên quan, hướng tới mô hình phát triển dựa trên công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Nghị quyết cũng cho phép hình thành các tổ hợp sáng tạo văn hóa theo mô hình khu phức hợp kết hợp công nghiệp văn hóa với thương mại, dịch vụ tại khu đô thị, khu dân cư, khu du lịch hoặc chuyển đổi từ nhà máy, công trình hiện hữu.

Ưu đãi về đất đai và thuế cho nhà đầu tư

Theo Nghị quyết, các tổ chức, cá nhân đầu tư vào cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa sẽ được hưởng cơ chế hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh phù hợp theo quy định tại Điều 7 của Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số, công nghệ cao cho lĩnh vực văn hóa và các ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm như du lịch văn hóa, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, trò chơi điện tử có nội dung quảng bá văn hóa, lịch sử Việt Nam sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về thuế như sau:

Doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập trong 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động văn hóa. Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp hoạt động văn hóa cũng được miễn thuế.

Đối với chuyên gia, nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực này, thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm đầu và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo.

Một số lĩnh vực văn hóa tiếp tục được hưởng chính sách ưu đãi thuế giá trị gia tăng 5%, gồm sản xuất, phát hành và phổ biến phim; triển lãm; nghệ thuật biểu diễn; dịch vụ thể thao chuyên nghiệp và thể thao dành cho người khuyết tật. Đây là các lĩnh vực cần được hỗ trợ để mở rộng thị trường, tăng khả năng thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp văn hóa.

Về ưu đãi trong lĩnh vực thể thao, nghị quyết yêu cầu UBND cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí quỹ đất cho công trình văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí và không gian trưng bày nghệ thuật công cộng, trong đó ưu tiên cấp xã. Địa phương cũng được ưu tiên sử dụng trụ sở công dôi dư và tài sản công để thu hút dự án đầu tư văn hóa, thể thao; đồng thời thực hiện miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuê tài sản công cho một số đơn vị hoạt động văn hóa theo quy định của Chính phủ.

Khuyến khích đưa cổ vật, tác phẩm nghệ thuật quý về Việt Nam

Nghị quyết cũng đưa ra cơ chế ưu đãi đối với các tổ chức, cá nhân mua hoặc đấu giá các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa, cổ vật quý hiếm ở nước ngoài để đưa về Việt Nam trưng bày hoặc chuyển giao cho Nhà nước mà không nhằm mục đích lợi nhuận.

Các trường hợp này sẽ được miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan và không phải chịu thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, nếu sau khi hồi hương, chủ sở hữu chuyển nhượng các hiện vật này cho bên thứ ba thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Để phát triển văn hóa ở địa phương, nghị quyết cho phép các địa phương thí điểm mô hình đô thị di sản đến hết năm 2035 theo tiêu chí do Chính phủ quy định. Các địa phương tham gia thí điểm được chủ động áp dụng cơ chế ưu đãi về đất đai, phí và lệ phí đối với các hoạt động khai thác, phát huy giá trị di sản văn hóa và phát triển công nghiệp văn hóa.

Các chính sách ưu đãi cho nhân lực văn hóa, nghệ thuật, thể thao

Nghị quyết cũng đưa ra nhiều cơ chế nhằm thu hút, phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và thể thao. Nhà nước sẽ ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng tài năng trong và ngoài nước; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện chăm sóc sức khỏe phục vụ biểu diễn, luyện tập, nghiên cứu theo tiêu chuẩn hiện đại.

Các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao được tuyển dụng không qua thi tuyển, đối với người có thành tích chuyên môn xuất sắc, nghệ sĩ, vận động viên đạt giải thưởng quốc gia và quốc tế.

Nghị quyết cũng quy định chế độ phụ cấp ưu đãi nghề cho viên chức, người lao động hoạt động đặc thù trong các đơn vị nghệ thuật biểu diễn công lập và lực lượng vũ trang được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và chế độ bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn cho đến khi áp dụng chế độ tiền lương mới.

Trong đó, mức phụ cấp ưu đãi từ 40% - 60% áp dụng với nghệ thuật biểu diễn truyền thống, nghệ thuật cổ điển, xiếc và người làm việc tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn. Các lĩnh vực còn lại trong ngành văn hóa được hưởng phụ cấp từ 20% - 30%.

Nghệ sĩ còn được hưởng bồi dưỡng luyện tập từ 5% - 15% mức lương cơ sở mỗi buổi và bồi dưỡng biểu diễn từ 15% - 30% mức lương cơ sở tùy vai trò, mức độ tham gia.

Nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho nghệ sĩ khi hết tuổi nghề; đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và sáng tạo nội dung số. Chính quyền địa phương cũng được bố trí ngân sách để hỗ trợ nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia sáng tạo, truyền dạy và quảng bá văn hóa Việt Nam.

Về nguồn lực cho phát triển văn hóa, Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ. Đồng thời, khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Nghị quyết cũng cho phép thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở trung ương và một số địa phương đến hết năm 2035. Quỹ hoạt động theo mô hình hợp tác công tư và cơ chế đầu tư mạo hiểm, vận hành theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro nhưng phải bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.

Quỹ trung ương do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập, còn quỹ địa phương do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định. Vốn điều lệ của quỹ được cấp từ ngân sách Nhà nước và huy động thêm từ các nguồn hợp pháp khác.

Nguồn vốn này được sử dụng để tài trợ, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; đồng thời đầu tư cho các dự án, chương trình văn hóa có tính sáng tạo, tiềm năng thương mại và khả năng lan tỏa xã hội mà không được ngân sách Nhà nước cấp kinh phí.