RBC Ukraine đưa tin, phát biểu với báo chí ngày 11/12 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong các cuộc thảo luận với các đối tác và các đề xuất gửi phía Nga, vẫn còn hai vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết. Đó là tình hình tại vùng Donetsk và tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP).
Theo Tổng thống Zelensky, tài liệu đang được thảo luận đề xuất rằng quân đội Nga phải rút khỏi một số khu vực ở Donbass như Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk. Phía Nga khẳng định “sẽ giữ nguyên vị trí” và không có kế hoạch rút quân tại Kherson, Zaporizhzhia và Donetsk. Ngoài ra, Moscow cũng kiên định với việc nắm quyền kiểm soát ZNPP.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky nêu rõ rằng Kiev kiên quyết phản đối điều này. "Chúng tôi đã tuyên bố rõ ràng rằng: Nếu Nga tự giữ nhà máy cho riêng mình thì nó sẽ không hoạt động," ông nhấn mạnh.
 |
| Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Facebook/ Volodymyr Zelensky |
Cũng trong phát biểu, Tổng thống Zelensky cho biết có các đề xuất đang được thảo luận liên quan đến tương lai của ZNPP. Trong đó, Mỹ đề xuất về mô hình quản lý chung đối với nhà máy này - một dạng liên doanh quốc tế hoặc một hình thức hợp tác nào đó.
Tuy nhiên, phía Ukraine đưa ra quan điểm rằng quân đội Nga phải rút hoàn toàn khỏi ZNPP và khu vực xung quanh; thiết lập một khu vực phi quân sự; sau đó các chuyên gia Ukraine mới có thể tiếp cận nhà máy và phối hợp cùng đối tác để tìm kiếm mô hình quản lý.
“Đối với chúng tôi, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia là của Ukraine, trong khi phía Nga cho rằng họ kiểm soát được thì là của họ. Nếu Mỹ có thể tiếp quản nhà máy, thì rõ ràng phần của họ là ảnh hưởng, là nguồn lực; còn những gì thuộc về chúng tôi thì vẫn là của chúng tôi. Vì vậy hiện tại rất khó nói mô hình nào có thể được thành lập cho nhà máy này, làm thế nào triển khai, khởi động lại hoạt động và cách thức quản lý. Tất cả những điều này vẫn đang được thảo luận,” Tổng thống Zelensky cho biết.
Nga chưa bình luận về tuyên bố của Tổng thống Ukraine.
Vào tháng 11, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất kế hoạch hòa bình Nga - Ukraine gồm 28 điểm. Theo các nguồn tin truyền thông, bản kế hoạch có nhiều điều khoản mà Ukraine phải nhượng bộ, như Kiev phải từ bỏ nguyện vọng gia nhập NATO và cắt giảm quy mô quân đội xuống mức 600.000 quân. Ukraine cũng bị đề nghị nhượng lại phần còn lại của khu vực phía đông Donbass, bao gồm cả lãnh thổ do Kiev kiểm soát.
Đề xuất trên đã vấp phải sự phản đối từ Ukraine và các quốc gia châu Âu vì cho rằng một số điều khoản có lợi cho Nga. Do đó, các phái đoàn Ukraine, Mỹ và châu Âu đã tiến hành đàm phán để chỉnh sửa, giúp văn bản phản ánh tốt hơn lợi ích của Kiev. Song song, Washington cũng có các cuộc trao đổi với Moscow.
Trong phát biểu ngày 7/12, ông Keith Kellogg - Đặc phái viên về Ukraine của Tổng thống Trump, cho biết hai vấn đề lớn vẫn chưa được giải quyết liên quan đến lãnh thổ, chủ yếu là tương lai của vùng Donbass và tương lai của ZNPP.
| Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, do Liên Xô thiết kế và từng cung cấp khoảng 1/5 lượng điện của Ukraine trước khi chiến sự nổ ra, với 6 lò phản ứng. Quân đội Nga đã kiểm soát nhà máy này vào tháng 2/2022, chỉ 4 ngày sau khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Nhà máy đã nhiều lần đối mặt với tình trạng khủng hoảng an ninh hạt nhân khi chứng kiến các cuộc pháo kích tại khu vực lân cận; cũng như nhiều lần buộc phải vận hành bằng máy phát điện dự phòng. Trong các cuộc tấn công trước đây, cả Nga và Ukraine đều đổ lỗi cho nhau về việc gây nguy hiểm cho nhà máy. Tuy nhiên, cả hai đều không chấp thuận việc thiết lập một khu vực an toàn xung quanh nơi đây. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng nhiều lần cảnh báo các hoạt động quân sự xung quanh nhà máy có thể gây ra những nguy hiểm dẫn đến thảm họa. |
 Mỹ muốn tiếp quản các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky rằng việc Washington tiếp quản các nhà máy điện của Kiev là cách tốt nhất để bảo vệ các cơ sở đó khỏi các cuộc giao tranh. |
 Nga bác khả năng Mỹ, Ukraine kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia Giám đốc Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP) bác bỏ mọi khả năng Mỹ và Ukraine kiểm soát cơ sở này, nhấn mạnh rằng nhà máy sẽ thuộc về Nga và được vận hành theo luật pháp Nga. |
 Ông Zelensky khẳng định Ukraine sẽ không nhượng lãnh thổ cho Nga Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 8/12 khẳng định vấn đề lãnh thổ là điều không thể nhượng bộ trong quá trình hòa đàm. |
 Tổng thống Zelensky tiết lộ 3 tài liệu về kế hoạch hòa bình Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine cùng Mỹ và châu Âu đang thảo luận 3 tài liệu trong khuôn khổ kế hoạch hòa bình, gồm văn kiện khung 20 điểm, các bảo đảm an ninh và công tác tái thiết hậu chiến sự. |
 Ukraine nhất trí với Mỹ về các điểm chính trong tài liệu tái thiết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo Ukraine đã đạt được thống nhất với phái đoàn Mỹ về các điểm then chốt trong tài liệu về kế hoạch tái thiết Kiev hậu xung đột. |
 Ông Trump 'cực kỳ thất vọng' với Nga và Ukraine vì tiến trình hòa đàm trì trệ Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 11/12 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đang không hài lòng với cả Nga và Ukraine trong bối cảnh các nỗ lực chấm dứt xung đột bế tắc. |
