Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bắt tay Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson, đứng giữa là Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg, tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Vilnius, Lithuania, tháng 7. Ảnh: EPA

Theo Reuters, trong một tuyên bố, Văn phòng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết: “Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã ký nghị định thư về việc Thụy Điển gia nhập NATO vào ngày 23/10 và trình lên Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ”.

Ngay sau đó, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson bày tỏ hoan nghênh động thái này của Ankara. “Bây giờ việc giải quyết vấn đề là việc của Quốc hội (Thổ Nhĩ Kỳ)”, ông Ulf Kristersson cho hay.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matthew Miller cho biết Washington hoan nghênh quyết định của Ankara và mong dự luật được Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ thông qua càng sớm càng tốt.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết ông mong chờ một “cuộc bỏ phiếu nhanh chóng” tại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ để sớm được chào đón thành viên mới của khối là Thụy Điển. “Như tôi đã nói với Tổng thống Erdogan khi chúng tôi nói chuyện vào cuối tuần trước, điều này sẽ làm cho toàn bộ liên minh trở nên mạnh mẽ và an toàn hơn”.

Theo nguồn tin từ một nhà ngoại giao châu Âu, ông Stoltenberg kỳ vọng về việc Thụy Điển có thể gia nhập NATO tại cuộc họp ngoại trưởng các nước thành viên vào ngày 28-29/11 tới.

Tuy nhiên, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ chưa đặt ra khung thời gian phê chuẩn đơn xin gia nhập NATO của Thụy Điển. Sau khi được Tổng thống Tayyip Erdogan phê chuẩn và trình lên Quốc hội, dự luật về việc Thụy Điển gia nhập NATO sẽ được đưa vào chương trình nghị sự của Ủy ban đối ngoại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ. Cơ quan này sẽ phải thông qua dự luật trước khi được chuyển đến Đại hội đồng của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ để phê chuẩn.

Cho đến nay, đơn xin gia nhập NATO của Thụy Điển còn cần sự phê chuẩn của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ và Quốc hội Hungary. Ngoại trưởng Thụy Điển Tobias Billstrom nói với hãng thông tấn TT của nước này rằng Budapest “đã nhiều lần nói rằng họ không muốn là nước cuối cùng trong tiến trình này”.

“Bây giờ quá trình phê chuẩn đã bắt đầu ở Ankara, chúng tôi cho rằng điều tương tự sẽ sớm xảy ra ở Budapest”, ông Billstrom nói.

Hồi tháng 5/2022, Thụy Điển và nước láng giếng Bắc Âu của mình là Phần Lan đã cùng nộp đơn xin gia nhập NATO sau khi Nga khởi động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Trong khi Helsinki chính thức trở thành thành viên của liên minh quân sự hồi tháng 4/2023, Stockholm vẫn còn cách rất xa mục tiêu của mình do vấp phải sự phản đối từ phía Thổ Nhĩ Kỳ và cả Hungary.

Kể từ khi bắt đầu các cuộc đàm phán về tư cách thành viên NATO, Thổ Nhĩ Kỳ đã liên tục yêu cầu Thụy Điển phải hành động tích cực hơn nữa trong việc trấn áp các nhóm người Kurd được quốc gia này liệt vào danh sách khủng bố. Các cuộc biểu tình đốt Kinh Koran diễn ra tại quốc gia Bắc Âu này càng làm quá trình thảo luận trở nên chậm chạp hơn.

Hồi tháng 7, Tổng thống Erdogan cuối cùng đã đồng ý đưa cuộc thảo luận tư cách thành viên NATO của Thụy Điển lên Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ sau cuộc gặp với Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson và Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg.

3 lãnh đạo này đã nhấn mạnh rằng Stockholm đã thay đổi luật chống khủng bố, mở rộng hợp tác chống khủng bố chống lại PKK và bắt đầu xuất khẩu vũ khí sang Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, hai nước còn đồng ý tạo ra “Hiệp ước An ninh Song phương mới” trong khi Thụy Điển cam kết đưa ra “lộ trình làm cơ sở cho cuộc chiến liên tục chống khủng bố dưới mọi hình thức”.

Đến tháng 9, Tổng thống Erdogan một lần nữa nhấn mạnh rằng Thụy Điển cần phải giữ lời hứa của mình để nhận được sự ủng hộ từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Cho đến nay, đơn xin gia nhập NATO của Thụy Điển còn cần sự phê chuẩn của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ và Quốc hội Hungary. Ngoại trưởng Thụy Điển Tobias Billstrom nói với hãng thông tấn TT của nước này rằng Budapest “đã nhiều lần nói rằng họ không muốn là nước cuối cùng trong tiến trình này”.

“Bây giờ quá trình phê chuẩn đã bắt đầu ở Ankara, chúng tôi cho rằng điều tương tự sẽ sớm xảy ra ở Budapest”, ông Billstrom nói.