Gang thép Thái Nguyên là "đứa con đầu lòng" của ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam.

Trong quý 3, doanh thu thuần của Tisco đạt 2.605 tỷ đồng, giảm 16% so với cùng kỳ 2021. Giá vốn bán hàng chiếm tới 2.560 tỷ đồng nên lợi nhuận gộp chỉ còn vỏn vẹn gần 45 triệu đồng. Cùng kỳ năm ngoái, con số này là 184 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp giảm mạnh từ 6% về chỉ còn 1,7%.

Điểm tích cực là chi phí tài chính giảm mạnh 45% xuống còn 38 tỷ đồng, dù chi phí lãi vay tăng 24% (35 tỷ đồng). Nguyên nhân là do công ty không còn ghi nhận khoản dự phòng chênh lệch tỷ giá đối với dự án mở rộng Gang Thép giai đoạn 2. Chi phí quản lý doanh nghiệp cũng giảm 60%, còn 36 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong kỳ, doanh nghiệp thép còn ghi nhận khoản thu nhập khác hơn 15 tỷ đồng, chủ yếu là tiền bồi thường liên quan tới dự án mở rộng Gang Thép giai đoạn 2 theo quyết định được tòa án đưa ra vào cuối năm 2021.

Tuy nhiên kết quả, công ty vẫn lỗ sau thuế hơn 25 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi gần 10 tỷ đồng. Đây cũng là quý lỗ nặng nhất của Tisco kể từ cuối năm 2013.

Tisco cho biết nguyên nhân lợi nhuận giảm mạnh trong quý III do sản lượng tiêu thụ giảm 21.895 tấn, tương ứng giảm 11,4% so với cùng kỳ. Trong đó, đáng lưu ý là giá bán giảm mạnh.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, Tisco ghi nhận doanh thu thuần đạt 9.525 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế gần 8 tỷ đồng, giảm tương ứng 1% và 93% so với cùng kỳ. Năm nay, công ty đặt kế hoạch doanh thu đạt 20.105 tỷ đồng, tăng 56% so cùng kỳ; song lợi nhuận trước thuế dự kiến chỉ đạt 90 tỷ đồng, giảm mạnh 42%.

Như vậy, kết thúc 9 tháng đầu năm với lợi nhuận trước thuế đạt 22 tỷ đồng, công ty mới hoàn thành được 25% kế hoạch.

Tính tới 30/9/2022, tổng tài sản của Tisco tăng 1,8% so với đầu năm lên 10.513 tỷ đồng. Trong đó chủ yếu là tài sản dở dang dài hạn chiếm 6.184 tỷ đồng (58,8% tổng tài sản); tồn kho 2.115 tỷ đồng (chiếm 20% tổng tài sản). Hàng tồn kho đã tăng 47% so với đầu năm, tương ứng tăng thêm 680 tỷ đồng.

Hàng tồn kho tăng trong khi sản lượng tiêu thụ giảm có thể là nguyên nhân chính dẫn tới dòng tiền kinh doanh chính của Tisco âm nặng trong 9 tháng đầu năm. Cụ thể, dòng tiền kinh doanh chính đã ghi nhận âm tới 172 tỷ đồng so với cùng kỳ dương 608 tỷ đồng. Dòng tiền đầu tư và dòng tiền tài chính cũng ghi nhận âm 21 tỷ đồng và 37 tỷ đồng.

Từ năm 2016 tới nay, Tisco chỉ ghi nhận âm dòng tiền một năm duy nhất là năm 2018 với giá trị âm 56 tỷ đồng.

Bên kia bảng cân đối, nợ phải trả tại thời điểm cuối kỳ là 8.575 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn chiếm hơn 6.000 tỷ đồng, trong đó có hơn 2.600 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn. Vay nợ dài hạn chiếm hơn 1.740 tỷ đồng.

Trong Báo cáo tài chính bán niên năm 2022 của Tisco, Hãng Kiểm toán AASC nhấn mạnh tại thời điểm 30/6/2022, nợ ngắn hạn đã vượt quá tài sản ngắn hạn của công ty là 3.137,86 tỷ đồng, một số khoản nợ gốc và lãi vay phải trả ngân hàng liên quan đến Dự án mở rộng Gang thép giai đoạn 2 đã quá hạn thanh toán.

Những sự kiện này, cùng với các vấn đề khác, kiểm toán cho thấy sự tồn tại của yếu tố không chắc chắn trọng yếu dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của Tisco.