Hội đồng Hòa bình là gì?

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đề xuất thành lập một hội đồng có tên “Hội đồng Hòa bình Dải Gaza” vào tháng 9/2025, khi công bố kế hoạch chấm dứt xung đột tại Gaza giữa Hamas và Israel.

Đây là một phần trong khuôn khổ Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza do ông Trump đề xuất, và đã được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua ngày 17/11/2025 với tên gọi đầy đủ là “Hội đồng Hòa bình Dải Gaza”.

Tuy nhiên, chia sẻ trong nhiều cuộc phỏng vấn, Tổng thống Donald Trump làm rõ rằng phạm vi hoạt động của hội đồng “sẽ không chỉ giới hạn ở Gaza” mà còn có thể mở rộng sang các điểm nóng xung đột khác trên toàn thế giới.

Hiến chương thành lập Hội đồng Hòa bình được công bố trên trang chủ Nhà Trắng và ký thông qua hôm 22/1 cũng xác định cơ quan này có nhiệm vụ “thúc đẩy hòa bình toàn cầu và tham gia giải quyết các cuộc xung đột”.

Các thành viên trong ban điều hành Hội đồng gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cựu thủ tướng Anh Tony Blair, Đặc phái viên Hòa bình của Mỹ Steve Witkoff, Cố vấn Jared Kushner (con rể của ông Donald Trump), Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga, tỷ phú Marc Rowan và Cố vấn Robert Gabriel.

Tổng thống Donald Trump giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng. Chia sẻ với báo giới trên chuyên cơ Không Lực Một ngày 22/1 giờ địa phương, trên đường rời Thụy Sỹ sau khi tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026, người đứng đầu Nhà Trắng cho biết vai trò Chủ tịch này có thể kéo dài “trọn đời”.

“Tôi có quyền làm điều đó nếu tôi muốn. Tôi sẽ tự quyết định. Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Về lý thuyết, vị trí này có thể là trọn đời, nhưng tôi không chắc mình có muốn như vậy hay không,” Fox News dẫn chia sẻ của ông Donald Trump.

Theo điều lệ, Chủ tịch Hội đồng, tức ông Donald Trump, sẽ nắm quyền phủ quyết các quyết định và quyền bãi nhiệm thành viên.

Tổng thống Donald Trump ký Hiến chương thành lập Hội đồng Hòa bình ngày 22/1. Ảnh: Nhà Trắng

Những quốc gia đã chấp nhận lời mời của ông Trump

Theo chia sẻ của Tổng thống Donald Trump trong Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình hôm 22/1, tổng cộng 59 quốc gia đã bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất Hội đồng Hòa bình do ông đưa ra.

Reuters cho biết tính đến hết ngày 22/1, có khoảng 35 quốc gia cam kết tham gia Hội đồng Hòa bình. Danh sách này bao gồm nhiều đồng minh của Mỹ tại Trung Đông gồm Israel, Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Bahrain, Jordan, Qatar và Ai Cập. Hai thành viên NATO là Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary cũng đồng ý tham gia.

Ngoài ra còn có Belarus, Armenia, Azerbaijan, Ma Rốc, Pakistan, Indonesia, Kosovo, Uzbekistan, Kazakhstan, Paraguay và Việt Nam.

Nga và Trung Quốc, hai thành viên viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đều đã nhận được lời mời nhưng chưa cho biết có tham gia Hội đồng Hòa bình hay không.

Theo Điều 2.2 trong Hiến chương Hội đồng Hòa bình, mỗi nước thành viên sẽ đảm nhận nhiệm kỳ không quá 3 năm tính từ ngày Hiến chương có hiệu lực (22/1/2025).

Nhiệm kỳ 3 năm sẽ không áp dụng với những nước đóng góp tối thiểu 1 tỷ USD vào ngân quỹ của Hội đồng Hòa bình trong năm đầu tiên.

Logo của Hội đồng Hòa bình. Ảnh: Nhà Trắng

Reuters, CNN và Fox News cho biết Na Uy, Thụy Điển và Tây Ban Nha đã từ chối lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Chia sẻ với báo giới ngày 19/1, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cũng thông báo Paris từ chối lời mời gia nhập Hội đồng.

“Chúng tôi buộc phải nói không, bởi hiện tại điều lệ của Hội đồng Hòa bình không chỉ giới hạn trong phạm vi Dải Gaza, mà còn mở rộng ra ngoài, vượt quá khuôn khổ của kế hoạch hòa bình đã được Liên Hợp Quốc phê chuẩn,” AFP dẫn phát biểu của ông Jean-Noel Barrot.

Đáp lại, Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ áp mức thuế nhập khẩu 200% với rượu vang và rượu champagne của Pháp nếu nước này từ chối tham gia Hội đồng Hòa bình.

Theo tờ Il Corriere della Sera, Italy chưa chính thức từ chối lời mời nhưng Bộ trưởng Kinh tế Giancarlo Giorgetti cho rằng việc tham gia là “vấn đề nhạy cảm”. Ông Giorgetti nhận định rằng việc tham gia một tổ chức do lãnh đạo một quốc gia khác đứng đầu có thể vi phạm Hiến pháp Italy.

Canada cũng đã được mời tham gia Hội đồng Hòa bình nhưng đến ngày 23/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút lại lời mời Thủ tướng Canada Mark Carney sau những tranh cãi gần đây giữa hai lãnh đạo.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới hôm 22/1 giờ địa phương, Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận Ukraine đang “xem xét lời mời”, song ông cho biết “khó có thể tưởng tượng việc ngồi chung trong một hội đồng với Nga”.

Ngoài ra, theo Reuters, Tổng thống Donald Trump cũng gửi lời mời đến Vatican và Giáo hoàng Leo XIV đang xem xét đề xuất này.

Ông Trump phát biểu trong Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình hôm 22/1. Ảnh: Nhà Trắng

Hội đồng Hòa bình có những quyền gì?

Tháng 11/2025, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết thành lập Hội đồng Hòa bình Dải Gaza và “chỉ giới hạn trong phạm vi Gaza”, theo Reuters.

Hội đồng Hòa bình Dải Gaza sẽ giám sát các bước đi tiếp theo tại vùng lãnh thổ này, khi lệnh ngừng bắn chuyển sang giai đoạn hai, gồm phi quân sự hóa hoàn toàn Hamas và tái thiết Gaza.

Nghị quyết hoan nghênh việc thành lập Hội đồng Hòa bình như một cơ chế quản trị chuyển tiếp, có nhiệm vụ xây dựng khuôn khổ và điều phối tài chính cho quá trình tái thiết Gaza.

Nghị quyết cũng cho phép Hội đồng Hòa bình triển khai “Lực lượng Ổn định Quốc tế tạm thời” tại Gaza, đồng thời yêu cầu Hội đồng báo cáo tiến độ 6 tháng một lần trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Ngoài khuôn khổ Dải Gaza, hiện vẫn chưa rõ Hội đồng Hòa bình sẽ có cơ sở pháp lý hay công cụ cưỡng chế nào, cũng như cách thức phối hợp với Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế khác ra sao.

Trong buổi họp báo ngày 20/1 giờ địa phương tại Nhà Trắng, khi phóng viên hỏi liệu Hội đồng Hòa bình có thay thế được Liên Hợp Quốc hay không, ông Trump trả lời: “Có thể”.

“Liên Hợp Quốc thực sự không giúp ích được nhiều lắm. Tôi trân trọng tiềm năng của tổ chức này, nhưng Liên Hợp Quốc chưa bao giờ đáp ứng được đúng tiềm năng đó. Họ đáng lẽ phải giải quyết những cuộc xung đột mà tôi đã chấm dứt. Tôi chưa bao giờ tìm đến họ, thậm chí chưa bao giờ nghĩ đến việc đó,” Tổng thống Donald Trump phát biểu.

Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng hai tổ chức có thể cùng tồn tại. “Tôi nghĩ vẫn nên để Liên Hợp Quốc tiếp tục hoạt động, bởi tổ chức này có tiềm năng rất lớn,” ông Trump nhận định.

Tổng thống Trump ký Hiến chương thành lập Hội đồng Hòa bình Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/1 chủ trì Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình, bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026 ở Davos (Thụy Sỹ).

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn dự Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn khẳng định Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc thúc đẩy hòa bình, hợp tác và thịnh vượng trên thế giới, sẵn sàng tham gia Hội đồng Hòa bình với tư cách thành viên sáng lập

Mỹ rút lời mời Canada tham gia Hội đồng Hòa bình Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại lời mời Thủ tướng Canada Mark Carney tham gia Hội đồng Hòa bình sau những tranh cãi gần đây giữa hai lãnh đạo.