Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green, Đông Anh đang thi công. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Theo Bộ Xây dựng, tại Nghị quyết số 07/NQ-CP của Chính phủ đã giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 - 2030, trong đó, riêng năm 2026 cả nước phải hoàn thành hơn 158.700 căn nhà ở xã hội.

Trong Công điện gửi Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Xây dựng đánh giá, thời gian qua chương trình phát triển nhà ở xã hội đã đạt một số kết quả tích cực khi nhiều địa phương chủ động bố trí quỹ đất, lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước khởi công thêm 40 dự án nhà ở xã hội với hơn 36.590 căn. Lũy kế đến nay, đã có 226 dự án được khởi công với tổng quy mô hơn 228.725 căn; trong đó hơn 5.400 căn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, bức tranh tổng thể vẫn chưa thực sự đồng đều, một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội, chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng để có quỹ đất sạch.

Một số địa phương đã dành quỹ đất đủ về số lượng, tuy nhiên "chất lượng" của quỹ đất này còn chưa đảm bảo, quy hoạch, bố trí ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Thủ tục hành chính tại một số địa phương vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu "luồng xanh", "ưu tiên", ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Đẩy nhanh triển khai nhà ở xã hội, siết tiến độ và trách nhiệm địa phương

Trước những tồn tại nêu trên, Bộ Xây dựng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố triển khai đồng bộ giải pháp để bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026.

Trọng tâm là kiện toàn Ban Chỉ đạo chính sách nhà ở và thị trường bất động sản cấp tỉnh trong quý 2/2026, đồng thời tích hợp chỉ tiêu nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Các địa phương phải rà soát, điều chỉnh và phê duyệt chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp quy hoạch, quỹ đất và nhu cầu; hoàn thành việc thành lập Quỹ nhà ở để bảo đảm nguồn lực tài chính.

Với các dự án đang triển khai, địa phương phải làm việc trực tiếp với chủ đầu tư để cam kết tiến độ, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm hoàn thành trước 31/12/2026. Những dự án có khả năng hoàn thành toàn bộ hoặc một phần trong năm cần xác định rõ chỉ tiêu, điều chỉnh tiến độ nếu cần, yêu cầu chủ đầu tư tập trung nguồn lực, áp dụng công nghệ thi công nhằm rút ngắn thời gian.

Đối với phần chỉ tiêu còn thiếu so với chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết 07/NQ-CP, các địa phương phải khẩn trương rà soát các dự án đã được lựa chọn chủ đầu tư trên địa bàn (đặc biệt là các dự án của lực lượng vũ trang nhân dân), có các điều kiện thi công tốt, chủ đầu tư có năng lực, kinh nghiệm… để đôn đốc, đẩy nhanh cấp phép, khởi công ngay trong quý 2/2026.

Đồng thời, cần thúc đẩy thủ tục để khởi công dự án mới trong quý 2 - 3/2026, tạo nền tảng thực hiện chỉ tiêu được Chính phủ giao trong năm 2027 - 2028.

Bộ Xây dựng cũng yêu các tỉnh, thành ưu tiên quỹ đất có vị trí thuận lợi, bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ thiết yếu cho nhà ở xã hội. Cùng với đó, các địa phương phải chủ động cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng sát thực tế để giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí, bảo đảm giá công bố sát thực tế, kiểm soát trượt giá và nâng cao chất lượng, hiệu quả của dự án.

Song song, cần rút ngắn thủ tục hành chính theo cơ chế “luồng xanh”, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, bảo đảm việc mua bán nhà ở xã hội đúng đối tượng và quy định.