“Canada dự định công nhận Nhà nước Palestine tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc lần thứ 80,” CNN dẫn thông báo của Thủ tướng Canada Mark Carney với các phóng viên ngày 30/7 (giờ địa phương).

Ông nêu rõ: “Canada từ lâu đã cam kết theo đuổi giải pháp hai Nhà nước, một nhà nước Palestine độc lập, khả thi và có chủ quyền, chung sống hòa bình và an ninh bên cạnh Nhà nước Israel”.

“Canada sẽ luôn kiên định ủng hộ sự tồn tại của Israel như một quốc gia độc lập ở Trung Đông, sống trong hòa bình và an ninh. Bất kỳ con đường nào dẫn đến hòa bình lâu dài cho Israel cũng đòi hỏi một Nhà nước Palestine vững mạnh và ổn định, đồng thời công nhận quyền bất khả xâm phạm về an ninh của Israel,” Thủ tướng Carney nhấn mạnh.

Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: X/@MarkJCarney

Theo CNN, quyết định của Canada được đưa ra trong bối cảnh sự chú ý cộng đồng quốc tế đang ngày càng gia tăng đối với cuộc chiến ở Dải Gaza, đặc biệt liên quan đến cuộc khủng hoảng đói đang diễn ra ở khu vực này do thiếu tiếp cận viện trợ nhân đạo.

Trước đây, Canada từng khẳng định chỉ công nhận Nhà nước Palestine khi tiến trình đàm phán hòa bình với Israel kết thúc. Tuy nhiên, Thủ tướng Carney cho rằng thực tế hiện nay, bao gồm cuộc khủng hoảng đói đang leo thang ở Gaza, đang khiến “viễn cảnh về một Nhà nước Palestine dần biến mất ngay trước mắt chúng ta”.

Theo ông Carney, nguyên nhân bao gồm “mối đe dọa của Hamas lan rộng đối với Israel”, việc đẩy nhanh xây dựng các khu định cư và một cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội Israel kêu gọi sáp nhập Bờ Tây. “Canada lên án việc Chính phủ Israel đã để một thảm họa nhân đạo xảy ra ở Gaza,” ông nói.

Tổng thống Chính quyền Palestine Mahmoud Abbas đã hoan nghênh quyết định “mang tính lịch sử” của Canada trong một cuộc điện đàm với ông Carney, theo hãng thông tấn Wafa. Ông Abbas cho biết động thái này của Canada sẽ “thúc đẩy hòa bình, ổn định và an ninh trong khu vực”.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố Israel “bác bỏ” quyết định công nhận Nhà nước Palestine của Ottawa, theo Times of Israel. “Sự thay đổi lập trường của Chính phủ Canada vào thời điểm này là phần thưởng dành cho Hamas và gây tổn hại đến nỗ lực đạt được lệnh ngừng bắn tại Gaza, cũng như khuôn khổ cho việc trả tự do cho các con tin,” Bộ Ngoại giao Israel viết trên X.

Tuyên bố của Canada được đưa ra ngay sau những tuyên bố tương tự từ các quốc gia G7 như Pháp và Anh, khi làn sóng chỉ trích gia tăng trong nội bộ các đồng minh của Israel về tình hình nhân đạo tại Gaza. Malta, quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), trước đó cùng ngày cũng thông báo sẽ công nhận Nhà nước Palestine.

Na Uy, Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia đều đã tuyên bố công nhận Palestine kể từ khi xung đột tại Dải Gaza bùng phát, cùng với một số quốc gia ngoài châu Âu. Hiện có khoảng 145 quốc gia đã công nhận hoặc có kế hoạch công nhận Nhà nước Palestine.

Tuy nhiên, một số quốc gia châu Âu có ảnh hưởng vẫn phản đối việc công nhận Palestine. Đức – một trong những đồng minh thân cận nhất của Israel – tuyên bố họ “không có kế hoạch công nhận Nhà nước Palestine trong ngắn hạn”.

Nhà Trắng cùng ngày khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không thực hiện điều này. “Một khi công nhận Nhà nước Palestine, Tổng thống cho rằng đó sẽ là phần thưởng cho Hamas, và ông không nghĩ họ xứng đáng được như vậy. Vì vậy, ông sẽ không làm điều đó. Tổng thống Trump hiện đang tập trung vào việc giải quyết nạn đói,” một quan chức Nhà Trắng cho biết trong thông cáo gửi đến báo giới sau khi có câu hỏi liên quan đến tuyên bố của Canada.

Đầu tuần này, ông Trump công bố kế hoạch viện trợ Gaza mới, theo đó sẽ thiết lập thêm các trung tâm phân phát lương thực nhằm cung cấp thực phẩm cho người dân. Nhà Trắng cho biết chi tiết sẽ được công bố sau, nhưng hiện chưa có thông tin bổ sung.

Việt Nam ủng hộ Nhà nước Palestine sớm gia nhập Liên Hợp Quốc Đại sứ Đặng Hoàng Giang tuyên bố Việt Nam luôn sát cánh cùng Palestine trên chặng đường thực hiện quyền tự quyết bất khả xâm phạm và ủng hộ Palestine sớm gia nhập Liên Hợp Quốc.

Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha sẽ công nhận Nhà nước Palestine Ngày 22/5, Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha tuyên bố sẽ công nhận Nhà nước Palestine, đánh dấu một động thái mang tính lịch sử trong sự ủng hộ của Palestine và sự phản đối của chính phủ Israel.

Singapore 'sẵn sàng về mặt nguyên tắc' trong việc công nhận nhà nước Palestine Ngày 2/7, Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan cho biết quốc gia này đã 'chuẩn bị sẵn sàng về mặt nguyên tắc' trong việc công nhận Palestine là một quốc gia có chủ quyền và sẽ thực hiện động thái này 'vào thời điểm thích hợp'.

Pháp sẽ công nhận Nhà nước Palestine vào tháng 9 Tổng thống Pháp Emmanuel Marcon thông báo nước này sẽ công nhận Nhà nước Palestine tại cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9.