Châu Âu gấp rút mua dầu diesel Nga trước khi lệnh cấm có hiệu lực

Trước khi lệnh cấm nhập khẩu dầu của Nga bắt đầu có hiệu lực vào tháng 2/2023 và trong bối cảnh nguồn cung thay thế vẫn còn vô cùng hạn chế, các thương nhân châu Âu đang chạy đua đổ đầy dầu Nga vào kho chứa trong khu vực.

Một nhà máy diesel ở Mỏ dầu Yarakta, thuộc sở hữu của Công ty Dầu mỏ Irkutsk (INK), ở Vùng Irkutsk, Nga. Ảnh: Reuters

Theo Reuters đưa tin, Liên minh châu Âu (EU) sẽ cấm nhập khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga - nguồn nhiên liệu diesel chủ yếu mà các nước này sử dụng - trước ngày 5/2/2023. Tuy nhiên trước đó vào đầu tháng 12/2022, lệnh cấm dầu thô của Nga sẽ có hiệu lực.

Trong bối cảnh đó, nhà phân tích thị trường cao cấp tại công ty phân tích năng lượng Vortexa Pamela Munger cho biết, lượng dầu diesel của Nga được vận chuyển đến khu vực lưu trữ Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) đã tăng lên 215.000 thùng/ngày từ ngày 1/11 đến ngày 12/11. Điều này tương đương với tỷ lệ tăng 126% so với tháng 10.

Tuy nhiên từ 30/11, những người bán đã phải chứng minh với ICE Futures Europe - sàn giao dịch đầu tư lớn tại London - rằng dầu diesel của Nga không được đưa vào bất kỳ bể chứa nào trong khu vực ARA. Ngoài ra, những người bán cũng phải chứng minh rằng số hàng này sẽ không được sử dụng để giao hàng vào tháng 1 thông qua hợp đồng tương lai của ICE.

Theo ICE, dầu diesel của Nga vẫn có thể tới các bể chứa vào tháng 12, tuy nhiên phải tới các bể chứa không được sử dụng để giao hàng. Nhận xét về việc này, một số chuyên gia cho biết nó sẽ không tạo ra ảnh hưởng gì nhiều lên thị trường do khối lượng giao hàng giảm cũng như mức lưu trữ cả dầu diesel của Nga lẫn không phải của Nga trong khu vực ARA thấp.

Thay vào đó, các chuyên gia nhận định điều này cũng chỉ tương đương với việc thêm một thách thức nữa trong vấn đề logistics.

Do không có nhiều lựa chọn thay thế hiệu quả về mặt chi phí ngay lúc này, dầu diesel từ Nga vẫn chiếm tới 44% tổng lượng nhập khẩu nhiên liệu đường bộ của châu Âu trong tháng 11. Trong tháng 10 trước đó, con số này thấp hơn ở ngưỡng 39% theo dữ liệu của Refinitiv.

Tất cả những điều trên đồng nghĩa với việc dù EU đã thành công giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu của Nga xuống dưới 50%, Nga vẫn là nhà cung cấp dầu diesel lớn nhất của châu lục này.

Để có thể thay thế nguồn cung dầu diesel từ Nga, EU sẽ phải đảm bảo khoảng 500-600 kb/ngày. Trước mắt, các nguồn cung thay thế có thể tới từ Mỹ cũng như phía đông Suez, chủ yếu là Trung Đông và Ấn Độ.