Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp “bảo hiểm và bảo lãnh” cho các tàu thuyền di chuyển qua Vịnh Ba Tư, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực khiến hoạt động vận tải dầu mỏ bị gián đoạn và giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.

“Tôi đã yêu cầu DFC cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và các bảo lãnh an ninh tài chính cho tất cả hoạt động thương mại hàng hải, đặc biệt là năng lượng, đi qua Vùng Vịnh với mức phí rất hợp lý. Chính sách này sẽ có hiệu lực ngay, áp dụng cho tất cả các hãng vận tải biển,” ông Trump viết.

Ông cũng tuyên bố nếu cần thiết, Hải quân Mỹ “sẽ bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz sớm nhất có thể”. “Bất kể điều gì xảy ra, Mỹ sẽ bảo đảm dòng chảy tự do năng lượng ra toàn thế giới. Sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ là vĩ đại nhất trên Trái đất. Sẽ còn nhiều hành động tiếp theo,” ông nhấn mạnh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng

Theo CNN, trong một phát biểu khác tại Nhà Trắng khi gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Trump đã ca ngợi chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, khẳng định “gần như mọi thứ đã bị phá hủy” khi đề cập đến các cơ sở quân sự của Tehran.

“Họ không còn hải quân - nó đã bị vô hiệu hóa. Họ không còn không quân - nó đã bị vô hiệu hóa. Họ không còn hệ thống trinh sát trên không - nó đã bị vô hiệu hóa. Hệ thống radar của họ đã bị vô hiệu hóa. Và gần như mọi thứ đều đã bị vô hiệu hóa,” ông nói.

Các phát biểu của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau khi ông Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa.

“Nếu bất kỳ ai tìm cách vượt qua, các lực lượng IRGC và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó,” ông Jabari cảnh báo, theo truyền thông Iran.

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng cao

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu. Trong tuần này, một số tàu chở dầu đã bị tấn công trong khu vực, khiến hoạt động qua lại gần như tê liệt. Theo dữ liệu của S&P Global Commodities at Sea chia sẻ với CNN, vào ngày 3/3, chỉ có 2 tàu chở dầu và hóa chất đi qua eo biển, so với mức trung bình khoảng 60 tàu mỗi ngày.

Giá dầu thô thế giới đã tăng vọt kể từ khi Israel và Mỹ tiến hành không kích Iran vào cuối tuần, làm gián đoạn các chuyến hàng dầu tại Trung Đông và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu.

Căng thẳng an ninh đã tác động mạnh tới thị trường bảo hiểm hàng hải. Nhiều công ty, trong đó có Skuld, Steamship Mutual và North Standard, đã thông báo chấm dứt bảo hiểm đối với bất kỳ thiệt hại liên quan đến chiến tranh tại Vùng Vịnh. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt, buộc một số chủ tàu phải trì hoãn hành trình hoặc tìm tuyến thay thế.

“Tôi không nghĩ Iran có thể đóng cửa Eo biển Hormuz, nhưng các công ty bảo hiểm và chủ tàu thì có thể,” ông Tom Kloza, nhà phân tích dầu mỏ độc lập cố vấn cho Gulf Oil, nhận định trước đó với CNN.

Chương trình của Tổng thống Trump nhằm hỗ trợ các tàu bị mất bảo hiểm - nếu không, họ sẽ phải tự gánh chịu tổn thất dầu mỏ trong trường hợp bị tấn công. Tuy nhiên, giới vận tải và các nhà phân tích tỏ ra thận trọng về hiệu quả của biện pháp này.

Theo Reuters, một số nguồn tin trong ngành cho rằng kế hoạch có thể chưa đủ để trấn an thị trường chừng nào giao tranh còn tiếp diễn, đặc biệt khi năng lực hộ tống của Mỹ có hạn.

Tính đến ngày 3/3, Hải quân Mỹ có 12 tàu chiến, bao gồm một tàu sân bay, đang hiện diện tại Trung Đông. Tuy nhiên, một phần trong số này đang tham gia không kích Iran và đánh chặn tên lửa, đồng nghĩa với việc nguồn lực dành cho nhiệm vụ hộ tống có thể bị hạn chế. Bên cạnh đó, hoạt động hộ tống cũng tiềm ẩn rủi ro khi các tàu chiến có thể phải đối mặt với tên lửa hoặc tàu vũ trang cỡ nhỏ từ phía Iran.

Ngoài lực lượng Mỹ, một số lực lượng đặc nhiệm hải quân đa quốc gia, trong đó có CTF-152 do Qatar chỉ huy, cũng có thể tham gia hỗ trợ đảm bảo an ninh hàng hải tại khu vực.

Ông Rohit Rathod, nhà phân tích cấp cao tại công ty theo dõi tàu biển Vortexa, nhận định các biện pháp mới có thể chưa đủ để đảm bảo hành lang vận tải an toàn và thông suốt. “Các cuộc tấn công vẫn có thể xảy ra. Kịch bản thực tế hơn là phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, trong khi một số bên riêng lẻ sẽ tìm cách đạt thỏa thuận với Iran để được miễn trừ cho tàu của họ,” ông nói.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump được cho là vẫn thận trọng với việc sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược quốc gia (SPR). Tuy nhiên, theo một nguồn tin của Reuters, các quan chức có thể sớm phát tín hiệu sẵn sàng kích hoạt nguồn dự trữ này nếu giá dầu tiếp tục leo thang.

Ông Kevin Book, chuyên gia phân tích chính sách tại ClearView Energy Partners, cảnh báo rằng chỉ tập trung vào vận tải biển có thể chưa đủ để hạ nhiệt giá dầu. “Chiến tranh còn đặt ra những rủi ro tăng giá khác đối với dầu thô, bao gồm các mối đe dọa nhằm vào cơ sở sản xuất,” ông nói.

Iran cảnh báo 'thiêu rụi' tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở, bất chấp cảnh báo từ Iran đối với các tàu thuyền đi qua tuyến xuất khẩu dầu mỏ trọng yếu này.

Eo biển Hormuz: Huyết mạch vận chuyển năng lượng giữa xung đột Trung Đông Giá dầu toàn cầu có thể tăng vọt khi các quan chức Iran phát tín hiệu về khả năng đóng cửa Eo biển Hormuz – một trong những tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.

Trung Quốc ủng hộ Iran bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 2/3 có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Seyed Abbas Araghchi.

Ngoại trưởng Mỹ: 'Tấn công Iran để loại bỏ mối đe dọa tên lửa đạn đạo' Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng việc tấn công phủ đầu Iran là cần thiết để loại bỏ mối đe dọa từ các tên lửa đạn đạo tầm ngắn của Tehran, hạn chế thiệt hại cho quân đội Mỹ.