Chính phủ đề xuất nhiều chính sách mới về nhà ở

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) điều chỉnh quy định về bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm, nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, đồng thời bổ sung chính sách phát triển nhà ở cho thuê.

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, sáng ngày 22/10, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Chính phủ đề xuất nhiều chính sách mới về nhà ở

Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) sáng ngày 22/10. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo Luật gồm 13 chương, 130 điều, giảm 68 điều so với quy định của Luật Nhà ở năm 2023.

Dự thảo Luật định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở với chính sách tương ứng, gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.

Đối với nhà ở xã hội, dự thảo đề xuất luật hóa các chính sách tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Chính phủ cũng đề xuất điều chỉnh quy định về bán lại nhà ở xã hội. Theo đó, sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, bên mua được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của Luật nếu đã được cấp giấy chứng nhận. Việc nộp thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo pháp luật về thuế.

Về nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, dự thảo giao UBND cấp tỉnh quyết định việc thực hiện thông qua dành một phần diện tích đất ở trong dự án, hoặc bố trí quỹ đất ở vị trí khác ngoài dự án, hoặc nộp tiền tương đương.

Đối với nhà ở cho thuê, dự thảo bổ sung một chương riêng, quy định về đối tượng được thuê, hình thức phát triển bằng vốn Nhà nước và vốn ngoài Nhà nước, thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi chủ đầu tư, giá cho thuê và quản lý nhà ở cho thuê.

Theo đề xuất, giá cho thuê do chủ đầu tư thỏa thuận với bên thuê trên nguyên tắc tính đủ các chi phí đầu tư, bảo trì, vận hành, thuế, phí và lợi nhuận theo phương án kinh doanh, nhưng không vượt quá khung giá do UBND cấp tỉnh quy định.

Dự thảo cũng chỉnh lý quy định về đất phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, bao gồm đất quốc phòng, an ninh đã được quy hoạch đưa ra khỏi đất quốc phòng, an ninh hoặc quỹ đất không còn nhu cầu sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.

Dự thảo Luật chỉnh lý quy định về khu vực hạn chế phân lô bán nền theo hướng đối với đô thị loại III và các khu vực còn lại giao địa phương quyết định khu vực cho phép chủ đầu tư được phân lô bán nền bảo đảm phù hợp chỉ đạo của Nghị quyết 21-NQ/TW.

Cụ thể, điểm d khoản 1 Điều 6 dự thảo Luật quy định: Tại các phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại I và loại II, chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở phải xây dựng nhà ở để bán, cho thuê mua, cho thuê. Đối với các khu vực còn lại, UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện của địa phương để xác định các khu vực chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở phải xây dựng nhà ở để bán, cho thuê mua, cho thuê hoặc được chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức phân lô bán nền để cá nhân tự xây dựng nhà ở trên địa bàn cấp xã hoặc từng dự án theo tiêu chí do Chính phủ quy định.

Bảo đảm trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại

Ảnh minh họa.

Tại báo cáo thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở. Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng, yêu cầu tại Nghị quyết số 21-NQ/TW và Thông báo số 64-TB/VPTW liên quan đến phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm (nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách) để có các cơ chế, chính sách tương ứng.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở. Đồng thời, “hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt tại các đô thị lớn”; “có cơ chế ưu đãi khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp đáp ứng nhu cầu nơi ở của nhân dân”.

Về nhà ở thương mại, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu quan điểm, so với quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở thương mại của Luật Nhà ở năm 2023, dự thảo Luật đã lược bỏ quy định về nghĩa vụ “đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật” khi bố trí quỹ đất hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại để thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Theo cơ quan thẩm tra, đây là chính sách nhân văn, thể hiện tinh thần Nhà nước và doanh nghiệp chung tay thực hiện chính sách an sinh xã hội (Nhà nước dành quỹ đất, doanh nghiệp đầu tư hạ tầng). Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê để bảo đảm trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại.

Liên quan đến nhà ở cho thuê, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê nhà ở cho thuê, các đối tượng ưu tiên được thuê nhà ở để bảo đảm xác định đối tượng thụ hưởng chính sách một cách phù hợp, đặc biệt đối với các dự án nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước để bảo đảm phù hợp với mục tiêu của chính sách là giải quyết nhu cầu nhà ở của các đối tượng có khó khăn về nhà ở và tiết kiệm nguồn lực của ngân sách Nhà nước.