PGS.TS Nguyễn Thị Mùi . Ảnh: Ngân hàng Nhà nước

"Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, vàng cũng là câu chuyện của quốc tế không chỉ riêng Việt Nam". Đây là nhận định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng tại cuộc họp để trao đổi về chính sách quản lý thị trường vàng và bàn sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng do ngân hàng Nhà nước tổ chức ngày 9/6.

Thống đốc cho biết, triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đã có nhiều giải pháp, trong đó, có kế thừa giải pháp đấu thầu vàng từng triển khai năm 2013. Tuy nhiên chênh lệch giá bán vàng miếng SJC với giá vàng thế giới chưa giảm như kỳ vọng.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai biện pháp can thiệp mới là từ 3/6 Ngân hàng Nhà nước bán vàng trực tiếp qua 4 ngân hàng thương mại Nhà nước và Công ty Vàng bạc đá quý (SJC) để các đơn vị này bán vàng cho người dân.

Thống đốc cho biết, qua một tuần triển khai, bước đầu đã đạt được là chênh lệch giá bán vàng miếng SJC và giá vàng thế giới đã được thu hẹp. Thống đốc cũng bày tỏ mong muốn lắng nghe ý kiến đánh giá các chuyên gia về các giải pháp mà Ngân hàng Nhà nước đã triển khai thời gian qua.

Kiến nghị đánh thuế đối với vàng như một loại hàng hóa

Về khắc phục những dấu hiệu bất ổn của thị trường vàng hiện nay, PGS.TS Nguyễn Thị Mùi đề xuất Ngân hàng Nhà nước cần sớm kiến nghị Bộ Tài chính xây dựng các chính sách thuế đối với vàng. Đây là một biện pháp bình đẳng giữa các kênh đầu tư.

Trong bối cảnh hiện nay, vàng được coi như là một kênh đầu tư để kiếm lời, rõ ràng việc xem xét để đưa ra một mức thuế hợp lý là rất cần thiết, góp phần giảm bớt nhu cầu vàng của một số bộ phận nhà đầu tư và thị trường, đặc biệt đối với những đối tượng mua vàng với mục đích đầu cơ, tích trữ, thao túng giá vàng.

Bên cạnh đó việc áp dụng thuế sẽ đảm bảo công bằng trong hoạt động kinh doanh vàng và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh. Hiện nay các lĩnh vực chứng khoán, bất động sản…. cũng đang áp dụng thuế thu nhập cá nhân, do đó mua bán vàng cũng nên áp dụng chính sách thuế phù hợp.

"Rõ ràng trong trường hợp này phải có một chính sách thuế hợp lý để tạo điều kiện có đủ cung cũng như đáp ứng nhu cầu của người đầu tư hoặc của người tiêu dùng trên cơ sở đó thị trường vàng Việt Nam mới phát triển ổn định được,"

Đồng quan điểm, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, công cụ hữu hiệu nhất là thuế, nếu không khuyến khích thì thuế cao, còn không thì giảm xuống. Việc chống buôn lậu đôi khi dùng các biện pháp hành chính không hiệu quả bằng thuế.

TS. Trương Văn Phước cũng khẳng định, thuế là một công cụ điều tiết quan trọng của bất cứ Nhà nước nào. Nhà nước cũng có thể sử dụng thuế như là công cụ để điều tiết không chỉ là thu nhập mà còn điều tiết hành vi của người tiêu dùng. “Tôi nghĩ là Bộ Tài chính, cơ quan thuế chắc chắn sẽ nghiên cứu để sao cho khi một sắc thuế, thuế suất đưa ra đúng người, đúng việc đúng các hoạt động trong nền kinh tế”, TS. Phước chia sẻ quan điểm.

TS. Trương Văn Phước

Cần thiết phải sửa đổi Nghị định 24

Các chuyên gia cũng đưa ra những giải pháp, kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước trong thời gian tới. Hầu hết đều tán thành giải pháp dài hạn là sửa đổi Nghị định 24 để phù hợp với tình hình kinh tế thị trường hiện nay.

TS. Trương Văn Phước cho rằng, trong hơn 12 năm qua Nghị định 24 đã có đóng góp quan trọng cùng với các chính sách như là không cho các tổ chức tín dụng huy động vàng, không cho các giao dịch vàng qua các sàn,... Vàng không còn là phương tiện trao đổi, định giá, thậm chí không còn là phương tiện cất giữ tài sản nữa.

"Tôi cho rằng đó là hướng tiếp cận chính sách đúng trong 10 năm qua. Sắp tới tôi nghĩ việc giá cả bao nhiêu sẽ để thị trường quyết định. Tuy nhiên Ngân hàng Nhà nước với tư cách nắm giữ dự trữ ngoại hối quốc gia, mà vàng là tài sản có nguyên liệu do thị trường quốc tế quyết định nên Ngân hàng Nhà nước nên giữ lấy quyền xuất nhập khẩu vàng," TS. Trương Văn Phước nêu quan điểm.

Về việc chế biến gia công, theo vị chuyên gia này, nên trao lại cho doanh nghiệp hoặc tổ chức tín dụng có điều kiện. Như vậy sẽ chứng kiến sự điều tiết của thị trường vàng theo quy luật cung cầu và giá cả chắc chắn sẽ không có sự chênh lệch như thời gian vừa qua.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Nghị định 24 đang quản lý vàng hóa theo nghĩa hẹp đã thành công. Ông Thịnh cho rằng, cần bỏ quan niệm vàng miếng SJC là thương hiệu Nhà nước, như vậy thì các nhãn hàng khác có thể cạnh tranh với SJC là bình thường.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng đánh giá sức hấp dẫn của vàng còn rất lớn, nhu cầu dự trữ vàng trong dân lớn. Do đó, cần nghiên cứu khai thác nguồn lực vàng vào sản xuất kinh doanh. Mặt khác, tình trạng đôla hóa, vàng hóa vẫn tồn tại trong nền kinh tế, việc xử lý cần thời gian.

Phó Thống đốc cho hay Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nghiên cứu Nghị định 24, mục tiêu chống vàng hóa nền kinh tế, không để vàng hóa tác động đến điều hành chính sách tiền tệ, đến tỷ giá, ngoại hối, cán cân thanh toán.

Đồng thời, không để giá vàng chênh lệch cao so với giá thế giới, không để vàng ảnh hưởng đến chính sách kinh tế, không tác động tâm lý xã hội, nghiên cứu từng bước đưa nguồn lực vàng trong dân vào sản xuất - kinh doanh.