Đây là những chia sẻ của ông Gary Harron, Giám đốc Khối Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam xoay quanh sự kiện ngày 8/10, FTSE Russell đã công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 sau đợt đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026.

Theo chuyên gia HSBC, nền kinh tế Việt Nam đã vươn lên bấp chấp mọi hoài nghi, một lần nữa khẳng định vị thế nền kinh tế vượt trội trong nhóm thị trường cận biên và mới nổi với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,23% trong quý III/2025, mức cao nhất kể từ năm 2011, ngoại trừ năm 2022 (14,38%) khi Việt Nam bắt đầu phục hồi sau đại dịch Covid.

Nâng hạng thị trường thay đổi hành vi và niềm tin của nhà đầu tư

Với việc nâng hạng, mặc dù có điều kiện đi kèm, theo ông Gary Harron, Việt Nam chỉ còn cách nhóm dẫn đầu "thị trường đã phát triển" hai bậc và kết quả này cũng là sự ghi nhận cho những nỗ lực chung của Chính phủ, các cơ quan quản lý và các thành viên thị trường.

Việc nâng hạng thị trường không chỉ mang tính hình thức. Điều đó ảnh hưởng đến mọi thứ, từ cách các chuyên gia phân tích và truyền thông nhìn nhận một thị trường đến quyết định phân bổ tài sản của các nhà đầu tư trên toàn cầu.

"Đặc biệt với Việt Nam, gỡ bỏ 'mác' thị trường cận biên đồng nghĩa với sự ghi nhận và đảm bảo. Thay đổi phân hạng có thể ảnh hưởng lớn đến hành vi và niềm tin của nhà đầu tư, thay đổi quỹ đạo phát triển kinh tế dài hạn của thị trường và giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ một đối tác thương mại nào," chuyên gia HSBC nhìn nhận.

Thực tế, thị trường vốn của Việt Nam đã có bước tiến về nhiều mặt, cả về lượng lẫn chất. Vốn hóa thị trường và số lượng tài khoản giao dịch đã tăng hơn gấp 7 lần trong vòng một thập kỷ qua. Chỉ tính riêng trong năm nay, chỉ số VN-Index tăng 1/3, vượt mức đỉnh giai đoạn Covid-19 khi sự lạc quan về vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu ở mức cao nhất.

Công bố nâng hạng lần này sẽ càng thúc đẩy đà cải cách, trong bối cảnh, nhà đầu tư toàn cầu có niềm tin vào tương lai của Việt Nam sẽ tiếp tục đòi hỏi nâng cao sự thống nhất với tiêu chuẩn quốc tế hơn nữa.

Ông Gary Harron, Giám đốc Khối Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam. Ảnh: HSBC.

Thị trường chứng khoán Việt Nam còn có thể tiến xa hơn

Theo chuyên gia HSBC, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một chặng đường dài và còn có thể tiến xa hơn nữa. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức dài hạn, chẳng hạn như quỹ hưu trí vốn đóng vai trò lớn tại các thị trường phát triển hơn, có thể nâng cao độ ổn định và gia tăng khả năng tiếp cận vốn của các công ty. Tương tự như sự tham gia của đông đảo nhà đầu tư cá nhân.

Điều đáng khích lệ là tháng 9 năm nay, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 3168/QĐ-BTC phê duyệt Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán. Đề án bao gồm các biện pháp chính sách cũng như kế hoạch hành động cụ thể hỗ trợ các mục tiêu tổng quan như tăng tỷ trọng tham gia của nhà đầu tư tổ chức thông qua củng cố chính sách và hành lang pháp lý, các sáng kiến đào tạo, phổ cập kiến thức và thông tin đến đông đảo quần chúng hơn và củng cố quản lý, giám sát thị trường nhằm đảm bảo tính chính trực.

Mặc dù triển vọng phát hành công khai lần đầu (IPO) gần đây có nhiều cải thiện, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chưa trở thành nguồn huy động vốn xứng đáng cho các doanh nghiệp như các thị trường khác trong khu vực. HSBC dẫn nhận định của Ngân hàng Thế giới, thị trường vốn của Việt Nam chưa bắt kịp những thị trường cùng quy mô khác khiến nền kinh tế phải phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng.

Theo Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC, tín dụng ngân hàng cho kinh tế tư nhân Việt Nam nhiều hơn gấp đôi vốn hóa thị trường chứng khoán. Sự chênh lệch này khiến Việt Nam khác biệt so với hầu hết các nền kinh tế khác trong ASEAN, và dễ bị tác động hơn bởi lạm phát và lãi suất tăng.

"Thật đáng khích lệ khi chứng kiến quy định mới ban hành trong tháng 9 nhằm đơn giản hóa quy trình IPO và niêm yết, với nhiều bước quan trọng nhằm cải cách thủ tục hành chính để nâng cao hiệu quả huy động vốn và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán," chuyên gia HSBC nhận định.

Bước ngoặt quan trọng nhưng chưa phải đích đến cuối cùng

Trong vòng một năm qua, nhiều bước cải cách được tiến hành nhằm giải quyết những trở ngại lớn để sớm nâng hạng thị trường. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã gỡ bỏ yêu cầu ký quỹ, đơn giản hóa quy định gia nhập thị trường, nâng cấp hạ tầng giao dịch và bắt buộc công bố thông tin bằng tiếng Anh đối với công ty niêm yết, thống nhất thông tin công bố và báo cáo bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt.

Còn nhiều nội dung cải cách sắp triển khai, bên cạnh giảm thiểu đáng kể quy trình mở tài khoản đã thực hiện cùng nhiều cải tiến khác đang được tiến hành. Theo sau kết quả đánh giá của FTSE, Việt Nam đã tiến hành xây dựng đề xuất cải thiện khả năng tiếp cận của công ty môi giới chứng khoán toàn cầu và cơ chế đối tác thanh toán trung tâm cũng đang trong quá trình phát triển; đà phát triển và cải cách thị trường được tiếp tục duy trì.

Tuy nhiên, chuyên gia HSBC nhấn mạnh, việc FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt quan trọng nhưng chưa phải đích đến cuối cùng, bởi Việt Nam có nhiều kế hoạch hành động đang triển khai nhằm gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết, hỗ trợ tổ chức trong nước và tất nhiên là tiếp tục nâng hạng thị trường.

Tóm lại, thị trường chứng khoán Việt Nam kỷ niệm 25 năm thành lập bằng một dấu mốc đáng nhớ. Mặc dù còn những nhiễu động liên quan đến thuế quan trong khu vực, Việt Nam cho thấy một quyết tâm cải cách quyết liệt. Với sự hỗ trợ về chính sách mạnh mẽ và sự đồng hành của nhà đầu tư toàn cầu, giai đoạn 25 năm tới hứa hẹn nhiều tiến bộ và dấu ấn, chuyên gia HSBC kỳ vọng.