Theo CNN, có 3 vũ khí phương Tây đã đạt được hiệu quả trên chiến trường Ukraine.

Tên lửa Javelin

Ngay từ khi bắt đầu cuộc xung đột Nga – Ukraine bắt đầu nổ ra, cả hai bên đều cho rằng các đoàn xe tăng Nga sẽ tiến công vào thủ đô Kiev của Ukraine chỉ trong vài ngày. Trong bối cảnh đó, Ukraine cần một loại vũ khí để ngăn chặn cuộc tấn công đó và họ tìm thấy Javenlin - tên lửa chống tăng vác vai, sử dụng cá nhân.

Một phần sức hấp dẫn loại tên lửa này đó là tính dễ sử dụng. Tập đoàn công nghiệp quân sự Lockheed Martin - đồng phát triển tên lửa với hãng Raytheon, giải thích: “Để khai hỏa, xạ thủ đặt con trỏ lên mục tiêu đã chọn. Sau đó, bộ phận chỉ huy phóng Javelin sẽ gửi tín hiệu khóa trước khi phóng tên lửa”.

Tên lửa Javelin được gọi là vũ khí “bắn rồi quên”. Theo đó, sau khi bắn, binh sĩ có thể chạy đi tìm chỗ ẩn nấp trong khi tên lửa tìm mục tiêu để tấn công.

Đây là điều cực kỳ quan trọng đối với Ukraine trong những ngày đầu của cuộc chiến, vì lực lượng Nga khi đó có xu hướng di chuyển theo hàng để tiến vào các khu vực đô thị. Binh sĩ Ukraine có thể bắn tên lửa Javelin từ một toà nhà hoặc sau cây, rồi chạy trốn trước khi bị bắn trả.

Theo hãng Lockheed Martin, Javelin cũng thể hiện tốt trong việc nhắm vào điểm yếu của xe tăng Nga, vì quỹ đạo tên lửa sau khi phóng sẽ cong lên trên rồi rơi xuống mục tiêu từ trên cao. Điều này có thể được thấy qua những hình ảnh xe tăng Nga bị thổi bay tháp pháo trong thời kỳ đầu cuộc chiến. Phần lớn chúng bị Javelin tấn công.

Tên lửa chống tăng Javelin. Ảnh: Reuters

Tên lửa Javelin đã mang lại hiệu quả tốt đến mức chỉ sau 2 tháng rưỡi kể từ khi xung đột nổ ra, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đến thăm nhà máy của Lockheed Martin ở bang Alabama để động viên lực lượng sản xuất tại đó.

Ngoài ra, tên lửa Javelin cũng có một lợi thế khác, đặc biệt trong bối cảnh bắt đầu cuộc chiến, đó là được chấp nhận về mặt chính trị.

“Chi phí thấp và được sử dụng vào mục đích phòng thủ khiến việc cung cấp chúng trở nên dễ dàng được chấp nhận về chính trị. Trong khi đó, các chính phủ thường bất đồng về việc gửi những vũ khí đắt tiền hơn như máy bay chiến đấu”, PGS. Michael Armstrong tại Đại học Brock ở Ontario (Canada), nhận định.

HIMARS

Được sáng chế bởi hãng Lockheed Martin, tên đầy đủ của HIMARS là Hệ thống pháo binh cơ động cao M142. Theo Quân đội Mỹ, đây là “một loại vũ khí tấn công chính xác, đã được kiểm chứng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, bất kể ngày đêm và phản ứng nhanh”.

HIMARS bao gồm một chiếc xe tải 5 tấn, chở theo một bệ phóng có thể phóng 6 tên lửa gần như cùng lúc, đưa các đầu đạn nổ vượt xa tiền tuyến, rồi nhanh chóng thay đổi vị trí để tránh bị phản công.

"Nếu Javelin là vũ khí mang tính biểu tượng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, thì HIMARS chính là vũ khí biểu tượng của các giai đoạn sau”, ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao của Chương trình An ninh quốc tế tại Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS), viết trong bài đăng hồi tháng 1.

HIMARS sở hữu Hệ thống phóng loạt tên lửa dẫn đường (GMLRS) với tầm bắn từ 70 – 80km. Hệ thống dẫn đường bằng GPS giúp chúng tấn công cực kỳ chính xác, chỉ sai số trong phạm vi khoảng 10m so với mục tiêu đã định.

Hệ thống HIMARS được lực lượng Ukraine khai hỏa tại khu vực Kherson, tháng 11/2022. Ảnh: EPA

GS. Yagil Henkin tại Trường Chỉ huy và Tham mưu Lực lượng phòng vệ Israel, bình luận: “Những cuộc tấn công bằng HIMARS buộc quân đội Nga phải di chuyển các kho đạn dược ra xa hơn, từ đó làm giảm hoả lực sẵn có của pháo binh Nga ở tiền tuyến và khiến công tác hậu cần khó khăn hơn”.

Ông cũng cho biết việc Ukraine sử dụng tên lửa tầm xa để tấn công những mục tiêu như các cây cầu cũng đã làm gián đoạn công tác tiếp tế của Nga.

Máy bay không người lái Bayraktar TB2

Máy bay không người lái (UAV) do Thổ Nhĩ Kỳ thiết kế đã trở thành một trong những loại UAV nổi tiếng nhất trên thế giới sau khi được sử dụng trong cuộc chiến ở Ukraine. Loại khí tài này tương đối rẻ, được chế tạo bằng những bộ phận sẵn có và có thể tạo ra những tấn công gây thương vong.

Các video được ghi lại cho thấy vũ khí này có thể hạ gục xe thiết giáp, pháo binh và các tuyến hậu cần bằng việc mang theo tên lửa, rocket laser dẫn đường và bom thông minh.

Máy bay không người lái Bayraktar TB2. Ảnh: AP

“Những video về TB2 là ví dụ hoàn hảo về chiến tranh hiện đại trong thời đại TikTok”, ông Aaron Stein, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại, viết trên trang web của Hội đồng Đại Tây Dương. Tuy nhiên, ông Stein cho rằng nó không phải “vũ khí ma thuật, nhưng nó đủ tốt”.

Chuyên gia này cho biết, nhược điểm của máy bay không người lái Bayraktar TB2 là tốc độ chưa nhanh và dễ bị các hệ thống phòng không phát hiện. Số liệu trên chiến trường đã chứng minh điều này là đúng, khi 17 trong tổng số 40-50 chiếc TB2 mà Ukraine nhận được đã bị phá huỷ trên chiến trường, theo trang web tình báo nguồn mở Oryx.

Mặt khác, ông Stein cho rằng, thiệt hại do TB2 gây ra còn lớn hơn nhiều so với giá thành của chúng. Do vậy, các phương tiện bay này có thể được thay thế dễ dàng.

Trên thực tế, kế hoạch xây dựng nhà máy lắp ráp máy bay không người lái ở Ukraine đã được chuẩn bị trước khi cuộc xung đột nổ ra.

Những báo cáo gần đây từ Ukraine cho thấy TB2 có thể đóng vai trò hạn chế hơn khi lực lượng Nga đã tìm ra cách đối phó. Tuy nhiên, những người yêu thích loại vũ khí này cho rằng chúng đã xuất hiện vào giai đoạn mà vị thế của Ukraine mong manh nhất.