Ảnh minh họa: Mekong ASEAN.

Ngày 23/9, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) tháng 9/2026. Tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á và Thái Bình Dương được dự báo giảm từ 5,5% năm 2025 xuống 5% năm 2026, trước khi nhích lên 5,1% vào năm 2027. Dự báo cho năm 2026 cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với bản cập nhật tháng 7.

"Khu vực vẫn duy trì được khả năng chống chịu, nhưng rủi ro đang gia tăng," Chủ tịch ADB Masato Kanda nhận định. Theo ông, El Niño mạnh lên có thể gây khô hạn, làm giảm sản lượng nông nghiệp và thủy điện, từ đó đẩy giá lương thực, năng lượng tăng cao và tác động nặng nề nhất đến những nhóm dễ bị tổn thương. Cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài cùng các rủi ro mới trên thị trường tài chính càng đặt ra yêu cầu để các chính phủ chuẩn bị ứng phó và bảo vệ những nhóm này.

Cũng theo ADB, tăng trưởng khu vực hiện được hỗ trợ bởi đầu tư mạnh, các biện pháp kích thích của chính phủ và xuất khẩu sản phẩm công nghệ, nhờ chu kỳ đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị và El Niño mạnh lên đang gây áp lực lên giá năng lượng, lương thực.

ADB hạ dự báo lạm phát khu vực năm 2026 từ 4,3% trong bản cập nhật tháng 7 xuống 4,2%, do các biện pháp bình ổn giá phần nào bù đắp tác động của giá năng lượng ở mức cao. Ngược lại, dự báo lạm phát năm 2027 được nâng nhẹ từ 3,4% lên 3,5%. Dù điều chỉnh theo hai chiều, mức dự báo cho cả hai năm vẫn cao hơn lạm phát 3% của năm 2025.

Báo cáo ADO tháng 9/2026 đồng thời chỉ ra hai rủi ro chính đối với triển vọng tăng trưởng và lạm phát. Thứ nhất, xung đột leo thang, đặc biệt là nguy cơ xung đột tại Trung Đông lan rộng và xung đột Nga – Ukraine gia tăng, có thể khiến giá năng lượng toàn cầu tiếp tục ở mức cao, biến động mạnh và kéo theo giá các hàng hóa khác.

Thứ hai, El Niño được dự báo diễn ra ở cường độ rất mạnh đến hết quý I/2027 có thể làm tăng nhu cầu năng lượng, giảm sản lượng nông nghiệp và đẩy giá nhiên liệu, lương thực đi lên. Những rủi ro khác gồm khả năng định giá cổ phiếu liên quan đến AI điều chỉnh mạnh, điều kiện tài chính thắt chặt và bất định mới về chính sách thương mại.

Triển vọng giữa các tiểu vùng có sự khác biệt

Tại Nam Á, dự báo tăng trưởng năm 2026 được nâng từ 6% lên 6,4%, nhờ đầu tư công mạnh và xuất khẩu tăng vững chắc tại Ấn Độ. Tuy nhiên, dự báo năm 2027 giảm 0,2 điểm phần trăm xuống 6,5%, phản ánh triển vọng thấp hơn tại Afghanistan, Bangladesh, Ấn Độ và Nepal trước những cú sốc về thương mại, năng lượng và thời tiết. Dự báo đối với các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Á, bao gồm Trung Quốc, được giữ nguyên.

Theo ADB, tại Đông Nam Á, kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm 2026 giúp ADB nâng nhẹ dự báo cho các nền kinh tế đang phát triển: từ 4,6% lên 4,7% trong năm 2026 và từ 4,8% lên 4,9% trong năm 2027.

ADB nâng dự báo của Việt Nam từ 7,2% lên 7,8%, mức điều chỉnh lớn nhất khu vực; Malaysia và Thái Lan cũng được nâng dự báo, trong khi Indonesia giữ nguyên ở 5,2%. Ở chiều ngược lại, ADB hạ dự báo đối với Philippines, Campuchia, Myanmar và Brunei. Theo ADB, khác biệt này phản ánh sức bật không đồng đều của sản xuất, dịch vụ và tiêu dùng, trong bối cảnh giá lương thực, năng lượng cao tiếp tục gây sức ép lên một số nền kinh tế khu vực.